Trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh gãy xương đòn khi sinh: có nguy hiểm không, chăm thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng

Trả lời nhanh

Gãy xương đòn khi sinh thường không nguy hiểm: xương của trẻ sơ sinh liền rất nhanh, thường tự lành trong vài tuần mà không cần bó bột hay phẫu thuật, và hiếm khi để lại di chứng. Bố mẹ chỉ cần bế con nhẹ nhàng, đỡ cả lưng và mông, không nâng con bằng cách luồn tay dưới nách bên đau, mặc áo cho tay bên gãy trước và cởi ra sau cùng. Sau khoảng 1–2 tuần có thể sờ thấy một cục cứng ở chỗ gãy; đó là xương đang liền. Đi khám lại đúng hẹn, và đưa con đi khám sớm nếu cánh tay bên đó mềm rũ, không cử động, bàn tay không nắm, hoặc con khóc nhiều không dỗ được mỗi lần bế.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc người lạnh dưới 36°C dù đã ủ ấm.
  • Chỗ gãy sưng to, đỏ, nóng lên kèm sốt hoặc con bú kém, li bì.
  • Bàn tay, cánh tay bên gãy tím tái, trắng bệch hoặc lạnh hơn hẳn bên kia.
  • Con thở nhanh từ 60 lần mỗi phút trở lên khi nằm yên, thở rên, rút lõm lồng ngực, môi tím.
  • Con li bì, khó đánh thức, bỏ bú, hoặc co giật.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Cánh tay bên gãy mềm rũ, buông thõng, con hoàn toàn không cử động vai, khuỷu hay bàn tay, bàn tay không nắm lại: có thể kèm tổn thương dây thần kinh, cần bác sĩ khám sớm.
  • Sau khoảng 2 tuần, con vẫn ít cử động tay bên đó hơn hẳn bên kia.
  • Con khóc thét, quấy nhiều mỗi lần được bế, thay đồ dù đã làm nhẹ nhàng.
  • Thấy sưng đau ở chỗ xương khác, hoặc bố mẹ nghi con bị đau sau một lần va chạm sau khi về nhà.
  • Cục cứng ở xương đòn ngày càng to, đỏ, hoặc sau vài tháng vẫn không nhỏ đi.

Vì sao bé bị gãy xương đòn khi sinh

Xương đòn nối vai với xương ức. Khi sinh thường, nhất là khi bé to, vai bé bị kẹt hoặc cuộc sinh khó, xương đòn có thể bị nứt hoặc gãy lúc vai đi qua đường sinh. Đây là chuyện có thể xảy ra dù bác sĩ, nữ hộ sinh và mẹ đã làm đúng mọi việc.

Bác sĩ thường phát hiện khi khám bé sau sinh: sưng, bầm ở xương đòn, bé ít cử động tay bên đó hoặc khóc khi được nâng tay. Bé có thể được chụp phim để xác định. Bác sĩ cũng kiểm tra cánh tay, vai và cử động của bàn tay để chắc không có tổn thương khác.

Xương liền thế nào

Xương trẻ sơ sinh liền rất nhanh. Bé có thể đau và quấy trong vài ngày đầu, rồi đỡ dần khi xương bắt đầu liền. Sau khoảng 1–2 tuần, bố mẹ có thể sờ thấy một cục cứng ở chỗ gãy; đây là can xương, dấu hiệu xương đang lành, và sẽ nhỏ dần trong vài tháng.

Phần lớn bé cử động tay lại bình thường sau vài tuần, và gãy xương đòn khi sinh thường không để lại ảnh hưởng gì về sau. Bé không cần bó bột, không cần nẹp cứng hay phẫu thuật; có khi bác sĩ dặn cố định nhẹ tay áo vào thân áo trong ít ngày cho bé đỡ đau.

Phân biệt với tổn thương dây thần kinh cánh tay

Cũng trong lúc sinh khó, các dây thần kinh ở cổ đi xuống cánh tay (đám rối thần kinh cánh tay) có thể bị kéo căng. Khi đó cánh tay bé buông thõng, bé không tự nâng tay hay gập khuỷu được, bàn tay có thể không nắm. Bé gãy xương đòn thường chỉ ít cử động vì đau, còn bàn tay vẫn nắm và các ngón vẫn cử động.

Hai tình trạng có thể đi cùng nhau. Nếu bố mẹ thấy tay con mềm rũ, không cử động, hoặc sau vài tuần tay bên đó vẫn kém hơn hẳn, hãy nói với bác sĩ để được khám thần kinh và tập vận động sớm.

Bế, thay đồ, cho bú khi con đang lành xương

  • Bế con bằng cách luồn một tay đỡ đầu, cổ, lưng và một tay đỡ mông; không nhấc con lên bằng cách luồn tay dưới nách bên gãy.
  • Chọn áo cài trước, rộng; khi mặc, xỏ tay bên gãy vào trước; khi cởi, rút tay bên gãy ra sau cùng.
  • Nếu bác sĩ dặn, có thể dùng ghim an toàn cài ống tay áo bên gãy vào thân áo vài ngày để tay con ít cử động, đỡ đau.
  • Khi cho bú, chọn tư thế không đè lên vai bên gãy, như bế ngang bên lành hoặc bế kiểu ôm bóng ở bên gãy để vai được tự do.
  • Cho con ngủ ngửa trong cũi hoặc nôi riêng như mọi trẻ sơ sinh; không cần kê gối hay chèn tay.
  • Không xoa bóp, nắn, bó thuốc hay đắp lá lên chỗ gãy.

Chăm sóc con tại nhà

  • Bế con nhẹ nhàng, đỡ lưng và mông, tránh nâng con bằng nách bên gãy.
  • Mặc tay bên gãy vào áo trước, cởi ra sau cùng.
  • Để ý con có còn quấy khi được bế, thay đồ không; ghi lại để kể với bác sĩ ở lần khám lại.
  • Quan sát cử động của cả hai tay khi con nằm ngửa thức: tay bên gãy sẽ cử động nhiều dần lên.
  • Không tự cho con uống thuốc giảm đau; nếu con có vẻ đau nhiều, hỏi bác sĩ.
  • Đưa con đi khám lại đúng hẹn bác sĩ dặn khi ra viện.

Hiểu lầm thường gặp

Gãy xương đòn khi sinh thì con sẽ bị tật ở vai, tay.
Phần lớn bé lành hẳn trong vài tuần và cử động bình thường về sau. Điều cần để ý là tay con có cử động lại dần không, nhất là bàn tay và các ngón.
Phải bó bột hoặc nẹp chặt cho xương liền thẳng.
Xương đòn của trẻ sơ sinh tự liền mà không cần bó bột. Bế nhẹ, mặc áo đúng cách và, nếu bác sĩ dặn, cố định nhẹ tay áo vài ngày là đủ.
Cục u ở xương đòn là xương liền lệch, phải nắn lại.
Cục cứng xuất hiện sau khoảng 1–2 tuần là can xương, dấu hiệu xương đang lành, và sẽ nhỏ dần. Không xoa bóp hay nắn chỗ đó.
Xoa dầu, đắp lá cho chỗ gãy mau lành.
Dầu, lá có thể làm da bé kích ứng, bỏng rát mà không giúp xương liền nhanh hơn. Để chỗ gãy yên và sạch.

Bố mẹ hay hỏi

+Gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh bao lâu thì lành?

Thường vài tuần. Bé đỡ đau sau vài ngày, cục can xương xuất hiện sau khoảng 1–2 tuần và nhỏ dần trong vài tháng.

+Bé gãy xương đòn có tắm được không?

Được, tắm nhanh bằng nước ấm, đỡ lưng và đầu con, không kéo tay bên gãy. Mặc áo lại theo cách xỏ tay bên gãy trước.

+Bé gãy xương đòn có cho bú bình thường được không?

Được. Chọn tư thế không đè lên vai bên gãy, như bế ngang ở bên lành hoặc bế kiểu ôm bóng ở bên gãy.

+Con có cần chụp phim lại không?

Bác sĩ sẽ quyết định khi khám lại. Nhiều bé chỉ cần được khám xem tay cử động có tốt dần không.

+Gãy xương đòn có ảnh hưởng đến phát triển của con không?

Thường không. Nếu tay bên đó vẫn kém cử động sau vài tuần, bác sĩ sẽ kiểm tra thêm dây thần kinh và hướng dẫn tập cho con.

Nguồn tham khảo

  1. Broken collarbone — NHS (Anh)
  2. Children and Broken Bones — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Erb's Palsy (Brachial Plexus Birth Palsy) — Viện Hàn lâm Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (OrthoInfo)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị gãy xương

    Nghi con gãy xương khi sau ngã hay va đập, chỗ đau sưng, bầm, đau chói khi ấn vào một điểm trên xương, hoặc con không chịu cử động, không chịu đứng; con vẫn cử động được cũng chưa loại trừ gãy xương. Giữ yên chi ở đúng tư thế đang có, không nắn, không kéo, nẹp tạm và đưa con đi khám để chụp phim; không cho con ăn uống trên đường đi. Gọi 115 hoặc 113 khi xương lòi ra ngoài da, chi cong vẹo, tay chân tê lạnh hoặc tím tái, hoặc nghi con bị chấn thương cổ, lưng, gãy xương đùi.

  • Lịch khám trẻ sơ sinh

    Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh

    Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.

  • Trẻ sơ sinh khóc nhiều

    Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.

  • Bướu trên đầu trẻ sơ sinh

    Cục sưng mềm trên đầu trẻ mới sinh thường do đầu bị ép khi đi qua đường sinh, và phần lớn vô hại. Bướu huyết thanh là vùng phù mềm, có từ lúc sinh, ấn có thể lõm, thường tự hết sau vài ngày. Bướu máu (tụ máu dưới màng xương) căng hơn, nảy lại khi ấn, thường ở một hay hai bên đỉnh đầu và mất khoảng 6–10 tuần mới tan; nó có thể làm con vàng da nhiều hơn. Không xoa, nắn, chọc hay đắp lá lên cục sưng. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu vùng sưng lan nhanh ra khắp đầu, con tái nhợt, bú kém, li bì, thóp phồng căng hoặc co giật.

  • Tắm cho trẻ sơ sinh

    Lần tắm đầu tiên nên để sau sinh ít nhất 24 giờ. Ở nhà, trẻ sơ sinh không bắt buộc phải tắm mỗi ngày; 2–3 lần mỗi tuần, xen kẽ lau mặt, cổ, tay và vùng tã là đủ, trời nóng có thể tắm thường hơn. Tắm trong phòng ấm, kín gió, nước ấm thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay, chỉ dùng nước sạch trong tháng đầu, tắm nhanh, không ngâm rốn khi rốn chưa rụng. Không bao giờ để con một mình trong chậu tắm, dù chỉ vài giây.

Chủ đề khác