Da

Trẻ bị viêm da quanh miệng, chàm môi: nguyên nhân và cách chăm sóc

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Da quanh miệng trẻ đỏ, khô, có nốt sẩn nhỏ hay gặp do hai nguyên nhân: viêm da quanh miệng, thường liên quan đến việc bôi kem có corticoid lên mặt, và chàm môi do con hay liếm môi, mút môi, chảy nước dãi. Với viêm da quanh miệng, việc quan trọng nhất là ngừng bôi kem corticoid, kem 3 trong 1, kem trộn lên mặt con và đưa con đi khám; da có thể đỏ hơn trong vài ngày đầu sau khi ngừng, sau đó đỡ dần trong vài tuần đến vài tháng. Chàm môi thường đỡ khi con bỏ thói quen liếm môi và được bôi mỡ dưỡng. Đi khám sớm nếu nốt có mủ, đóng vảy vàng, mụn nước, hoặc con sốt.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Môi, lưỡi hoặc mặt con sưng nhanh, kèm khó thở, khò khè, khàn giọng, khó nuốt: gọi 115 hoặc 113.
  • Loét miệng, môi phồng rộp, mắt đỏ, da bong hoặc phồng rộp ở nơi khác, nhất là sau khi con bắt đầu dùng một thuốc mới.
  • Vùng quanh miệng, mũi sưng đỏ, nóng, đau, lan nhanh kèm sốt cao, hoặc con li bì, mệt lả.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Nốt đỏ, khô, sần nhỏ quanh miệng, cánh mũi hoặc quanh mắt kéo dài hơn 1–2 tuần, nhất là khi con đã hoặc đang được bôi kem có corticoid.
  • Da quanh miệng đỏ hơn hẳn sau khi ngừng một loại kem bôi mặt.
  • Nốt rỉ dịch, đóng vảy vàng nâu như mật ong, lan nhanh: có thể là chốc lở, dễ lây.
  • Mụn nước nhỏ thành chùm ở môi hoặc quanh miệng, đau, rát: có thể do virus herpes; trẻ dưới 1 tuổi hoặc đang bị chàm thì khám trong ngày.
  • Khóe miệng nứt đau, chảy máu kéo dài, hoặc môi nứt nẻ không đỡ sau 2 tuần bôi mỡ dưỡng.
  • Môi đỏ nứt nẻ kèm sốt từ 5 ngày trở lên: đi khám ngay trong ngày.

Viêm da quanh miệng trông thế nào

Viêm da quanh miệng là những nốt sẩn nhỏ màu đỏ hoặc hồng, có khi có mủ li ti, mọc thành đám trên nền da đỏ, khô, bong vảy mịn quanh miệng. Ở trẻ em, nốt hay lan lên cánh mũi và quanh mắt. Thường có một viền da sát mép môi vẫn bình thường, không bị nốt. Con có thể thấy rát, châm chích hơn là ngứa nhiều.

Bệnh không lây, không do bẩn. Nếu không chữa đúng, nốt có thể kéo dài nhiều tháng, lúc đỡ lúc nặng.

Vì sao con bị

  • Kem bôi có corticoid trên mặt: đây là nguyên nhân hay gặp nhất ở trẻ. Kem 3 trong 1, kem trộn, kem không rõ thành phần mua theo lời mách cũng hay chứa corticoid. Lúc đầu bôi thấy da đỡ đỏ, nhưng khi ngừng thì bùng lên, nên nhiều bố mẹ bôi tiếp, tạo thành vòng luẩn quẩn.
  • Thuốc corticoid dạng xịt mũi, khí dung hoặc hít qua mặt nạ cho trẻ hen, viêm mũi dị ứng: thuốc đọng lại trên da quanh miệng, mũi.
  • Kem dưỡng đặc, sáp, phấn, mỹ phẩm bôi quanh miệng, son dưỡng có mùi thơm.
  • Nhiều trẻ không tìm ra nguyên nhân rõ ràng.

Chàm môi do liếm môi

Trẻ hay liếm môi, mút môi, hoặc chảy nhiều nước dãi khi mọc răng thường bị một vòng da đỏ, khô, ráp, nứt quanh môi, đúng bằng vùng lưỡi liếm tới. Nước bọt làm da khô thêm, da khô lại làm con muốn liếm, thành vòng luẩn quẩn, nặng hơn khi trời hanh khô.

Cách chữa chính là bôi một lớp mỡ dưỡng như vaseline lên vùng da khô nhiều lần trong ngày, nhất là trước khi ngủ và sau khi ăn, lau nhẹ nước dãi, và nhẹ nhàng giúp con bỏ thói quen liếm môi. Kem đánh răng, kẹo cao su vị bạc hà, son dưỡng có mùi thơm, một số trái cây chua có thể làm da quanh miệng kích ứng thêm.

Những bệnh dễ nhầm

  • Chốc lở: nốt phỏng nhỏ vỡ ra rồi đóng vảy vàng nâu như mật ong, lan nhanh, dễ lây; cần đi khám để được dùng thuốc, nghỉ học đến khi hết lây.
  • Mụn rộp môi do virus herpes: cảm giác châm chích rồi mọc chùm mụn nước nhỏ ở môi, vỡ ra đóng vảy, thường tự lành trong khoảng 10 ngày; người lớn bị mụn rộp không được hôn trẻ sơ sinh.
  • Chàm, viêm da cơ địa: da khô, đỏ, ngứa ở má, khuỷu tay, khoeo chân, không chỉ quanh miệng.
  • Nứt khóe miệng: đỏ, nứt, đau ở hai bên mép, có khi do nấm hay vi khuẩn khi khóe miệng hay ướt nước dãi.
  • Mụn trứng cá ở tuổi dậy thì: có nhân mụn, thường ở cả trán, má, cằm.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con đã bôi những loại kem gì lên mặt, có dùng thuốc xịt mũi, khí dung không, rồi khám da. Phần lớn chẩn đoán được bằng mắt. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách ngừng kem corticoid; nếu con đã bôi loại mạnh hoặc bôi lâu, có thể cần giảm dần theo hướng dẫn thay vì ngừng ngay.

Tùy mức độ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi hoặc thuốc uống dùng trong vài tuần; loại thuốc, liều và thời gian do bác sĩ quyết định theo tuổi của con. Nếu con cần thuốc corticoid xịt hay hít để chữa hen, viêm mũi, không tự ngừng: bác sĩ có thể hướng dẫn dùng buồng đệm, rửa mặt sau mỗi lần dùng mặt nạ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ngừng bôi mọi loại kem có corticoid, kem 3 trong 1, kem trộn, kem không rõ thành phần lên mặt con, và cho con đi khám; báo bác sĩ con đã bôi loại gì, bao lâu.
  • Rửa mặt cho con bằng nước ấm sạch, có thể dùng sữa rửa mặt rất dịu, không mùi; thấm khô nhẹ, không chà xát.
  • Tạm ngừng kem dưỡng đặc, phấn, son dưỡng có mùi lên vùng viêm da quanh miệng, trừ khi bác sĩ dặn khác.
  • Với chàm môi do liếm: bôi một lớp mỡ dưỡng không mùi quanh môi nhiều lần trong ngày, nhất là trước khi ngủ và sau bữa ăn; lau nước dãi bằng khăn mềm.
  • Sau mỗi lần khí dung hoặc dùng mặt nạ hít thuốc, rửa mặt và súc miệng cho con.
  • Nhắc nhẹ con bỏ thói quen liếm môi, mút môi; không la mắng, khen khi con nhớ.
  • Kiên nhẫn: da có thể đỏ hơn vài ngày đầu sau khi ngừng kem corticoid, rồi đỡ dần trong vài tuần; đừng bôi lại kem cũ khi thấy da bùng lên.

Hiểu lầm thường gặp

Bôi kem 3 trong 1 thấy da đỏ quanh miệng đỡ ngay, vậy là đúng thuốc.
Corticoid làm da đỡ đỏ tạm thời nhưng chính nó gây và duy trì viêm da quanh miệng. Ngừng kem thì da bùng lên rồi mới khỏi dần; bôi tiếp chỉ kéo dài bệnh.
Da quanh miệng đỏ là do nóng trong, phải uống nước mát, kiêng đồ nóng.
Viêm da quanh miệng và chàm môi không do ăn uống. Cần tìm và bỏ thứ đang kích ứng da như kem bôi, thói quen liếm môi.
Môi con khô thì cứ để con liếm cho ẩm.
Nước bọt bay hơi làm môi và da quanh môi khô hơn. Bôi mỡ dưỡng và giúp con bỏ thói quen liếm môi mới giúp da lành.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị viêm da quanh miệng bao lâu thì khỏi?

Thường mất vài tuần đến vài tháng sau khi ngừng kem corticoid và được chữa đúng. Da có thể đỏ hơn trong vài ngày đầu sau khi ngừng; đó không phải là bệnh nặng thêm.

+Trẻ bị chàm môi nên bôi gì?

Một lớp mỡ dưỡng không mùi như vaseline, bôi nhiều lần trong ngày và trước khi ngủ, kèm giúp con bỏ thói quen liếm môi. Nếu không đỡ sau 2 tuần, hoặc nứt chảy máu, có mủ, hãy cho con đi khám.

+Có được bôi kem corticoid cho viêm da quanh miệng không?

Không. Kem corticoid là nguyên nhân hay gặp nhất của bệnh này và làm bệnh kéo dài. Bác sĩ sẽ chọn thuốc khác phù hợp với tuổi của con.

+Con đang xịt thuốc hen, viêm mũi có corticoid thì có phải ngừng không?

Không tự ngừng. Hãy hỏi bác sĩ; thường chỉ cần dùng đúng cách, có buồng đệm, và rửa mặt, súc miệng sau mỗi lần dùng.

+Viêm da quanh miệng có lây không?

Không lây. Nếu nốt đóng vảy vàng như mật ong và lan nhanh thì có thể là chốc lở, bệnh này lây và cần đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Hydrocortisone for skin (who can and cannot use it) — NHS (Anh)
  2. Cracked or Dry Skin — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Impetigo — NHS (Anh)
  4. Cold sores — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

  • Mụn rộp môi (herpes môi)

    Mụn rộp ở môi do virus herpes simplex gây ra: thường bắt đầu bằng cảm giác ngứa, rát ở môi, rồi nổi một chùm mụn nước nhỏ, vỡ ra, đóng vảy và tự lành sau khoảng 1–2 tuần mà không để sẹo. Bệnh lây qua nước bọt và tiếp xúc da, từ lúc mới thấy ngứa rát cho đến khi vết rộp lành hẳn, nên người đang có mụn rộp không được hôn em bé. Trẻ sơ sinh và trẻ đang bị chàm nếu nhiễm virus này có thể bệnh nặng: em bé dưới 3 tháng nổi mụn nước hoặc sốt, hay trẻ bị chàm mà vùng da nổi nhiều mụn nước, cần đi khám ngay. Con không uống được, hơn 6 giờ không đi tiểu, li bì hoặc co giật thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị chốc lở

    Chốc lở là nhiễm khuẩn ở lớp nông của da, rất hay lây ở trẻ nhỏ: nốt đỏ hoặc mụn nước vỡ nhanh, rỉ dịch rồi đóng vảy vàng nâu như mật ong, hay ở quanh mũi, miệng và tay. Bệnh thường không nặng nhưng cần đi khám để được kê kem kháng sinh hoặc thuốc khác phù hợp; trẻ dưới 1 tuổi, có nhiều nốt, hoặc kèm sốt cần khám sớm. Đi khám ngay nếu con sốt kèm vùng đỏ lan rộng, hoặc nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hay như nước trà. Không tự bôi kem 3 trong 1 có corticoid hay kem trộn.

  • Da trẻ khô, nứt nẻ

    Da trẻ khô, ráp, nứt nẻ hay gặp khi trời hanh khô (mùa đông miền Bắc), khi con tắm nước nóng, tắm lâu, dùng nhiều xà phòng, hoặc khi da con có cơ địa chàm. Cách chăm chính là tắm ngắn dưới 10 phút bằng nước ấm, dùng ít sữa tắm dịu nhẹ không mùi, thấm khô rồi bôi kem dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm, và bôi lại ít nhất 2 lần mỗi ngày kể cả khi da đã đỡ. Môi nứt hay do con liếm môi; bôi sáp dưỡng hoặc vaseline và nhắc con bỏ thói quen này. Đi khám nếu chỗ nứt sưng đỏ, có mủ, chảy máu, hoặc đã chăm đúng cách 2 tuần mà không đỡ; môi đỏ nứt nẻ kèm sốt từ 5 ngày trở lên cần đi khám ngay.

  • Trẻ em và skincare

    Không cần. Da trẻ khoảng 8–12 tuổi khỏe và tự phục hồi tốt, không cần quy trình chăm sóc da (skincare) nhiều bước hay sản phẩm dành cho người lớn. Các hoạt chất "chống lão hóa" như retinoid (retinol), axit AHA, BHA, vitamin C được làm cho nếp nhăn, đốm nâu ở người lớn; dùng trên da trẻ dễ gây đỏ rát, bong da, viêm da và dị ứng kéo dài. Với phần lớn trẻ, sữa rửa mặt dịu nhẹ không mùi, kem dưỡng ẩm khi da khô và kem chống nắng phổ rộng SPF từ 30 là đủ. Ngừng sản phẩm và cho con đi khám nếu da đỏ rát, phồng rộp, sưng hoặc nổi mẩn sau khi bôi.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác