Trẻ sơ sinh

Tiêm vitamin K cho trẻ sơ sinh: vì sao cần, tiêm khi nào, nếu bị bỏ lỡ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng

Trả lời nhanh

Trẻ sơ sinh có rất ít vitamin K, chất giúp máu đông, nên dễ bị xuất huyết do thiếu vitamin K, có khi chảy máu trong não mà không báo trước. WHO khuyên mọi trẻ sơ sinh được tiêm bắp một liều vitamin K1 ngay sau sinh (1 mg với trẻ trên 1.500 g, sau giờ đầu da kề da và bú mẹ), và ở Việt Nam đây là việc làm thường quy trước khi con ra viện; một mũi tiêm này phòng bệnh hiệu quả và rất an toàn. Nếu con chưa được tiêm, hãy đưa con đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu trẻ dưới 6 tháng co giật, li bì, nôn nhiều, thóp phồng, nôn ra máu hoặc chảy máu không cầm.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con co giật, li bì, gọi khó tỉnh, bỏ bú, hoặc quấy khóc thét bất thường.
  • Thóp phồng căng khi con nằm yên không khóc, hoặc con nôn liên tục.
  • Con nôn ra máu, đi ngoài phân đen như bã cà phê hoặc có máu đỏ.
  • Chảy máu ở rốn, mũi, miệng hay chỗ tiêm, lấy máu gót chân mà ấn giữ vài phút không cầm.
  • Da con tái nhợt hẳn đi, môi và lợi nhợt nhạt, con mệt lả.
  • Con dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con chưa được tiêm vitamin K sau sinh (sinh ở nhà, trên đường đến viện, hoặc gia đình đã từ chối): đưa con đến cơ sở y tế ngay trong ngày.
  • Con có vết bầm tím không rõ lý do, nhất là ở mặt, đầu, hoặc có chấm đỏ nhỏ trên da.
  • Con vẫn còn vàng da hoặc lòng trắng mắt vàng khi đã từ 3 tuần tuổi trở lên.
  • Con đi ngoài phân bạc màu, trắng như vôi hoặc nước tiểu sẫm màu.
  • Mẹ dùng thuốc chống động kinh, thuốc lao, thuốc chống đông trong thai kỳ, hoặc con bị tiêu chảy kéo dài, bệnh gan: báo bác sĩ để được tư vấn thêm.

Vì sao trẻ sơ sinh cần vitamin K

Vitamin K giúp gan tạo ra các chất làm máu đông lại khi bị chảy máu. Trẻ mới sinh có rất ít vitamin K: chất này qua nhau thai rất ít, ruột của con chưa có vi khuẩn để tự tạo ra, và sữa mẹ, dù là thức ăn tốt nhất, chỉ có một lượng nhỏ vitamin K.

Vì vậy trẻ có thể bị xuất huyết do thiếu vitamin K. Bệnh có thể xảy ra trong ngày đầu, trong tuần đầu, hoặc muộn hơn, thường từ 2 đến 8 tuần tuổi và có thể đến 6 tháng. Thể muộn hay gặp ở trẻ bú mẹ hoàn toàn mà không được tiêm vitamin K lúc sinh, và khoảng một nửa số trẻ bị bệnh có chảy máu trong não, có thể để lại di chứng hoặc tử vong.

Con được tiêm thế nào

  • Vitamin K1 được tiêm bắp, thường ở mặt ngoài đùi, một lần duy nhất ngay sau sinh. WHO khuyên tiêm sau giờ đầu, khi con đã được da kề da và bắt đầu bú mẹ, để không làm gián đoạn những việc này.
  • Trẻ trên 1.500 g được tiêm 1 mg. Trẻ sinh non, rất nhẹ cân được bác sĩ cho liều nhỏ hơn theo cân nặng.
  • Mũi tiêm này áp dụng cho mọi trẻ, sinh thường hay sinh mổ, bú mẹ hay bú sữa công thức. Trẻ phải phẫu thuật, bị sang chấn khi sinh hoặc mẹ dùng thuốc ảnh hưởng đến vitamin K càng cần được tiêm.
  • Mũi vitamin K1 thường được tiêm trong cùng khoảng thời gian với mũi viêm gan B, trong 24 giờ đầu. Hãy hỏi lại nhân viên y tế và xem giấy ra viện hoặc sổ theo dõi sức khỏe để chắc con đã được tiêm.
  • Vitamin K tiêm vào được dự trữ trong gan và giải phóng dần trong nhiều tháng, đủ để bảo vệ con đến khi con ăn dặm và ruột tự tạo được vitamin K.

Tiêm hay uống

Có loại vitamin K uống, nhưng trẻ hấp thu kém hơn, phải uống nhiều liều theo lịch, và phòng bệnh kém hơn mũi tiêm, nhất là với thể muộn. Uống có thể không phù hợp với trẻ sinh non hoặc đang ốm. Vì vậy tiêm bắp vẫn là cách được khuyên dùng.

Nếu vì lý do nào đó con được cho uống thay vì tiêm, bác sĩ sẽ dặn lịch các liều tiếp theo. Bố mẹ cần cho con uống đủ, đúng hẹn, không tự ngừng, và hỏi bác sĩ nếu lỡ liều.

Mũi tiêm có an toàn không

Mũi tiêm vitamin K đã được dùng cho trẻ sơ sinh trên khắp thế giới từ nhiều chục năm. Tác dụng phụ thường chỉ là đau, đỏ nhẹ chỗ tiêm. Từng có một nghiên cứu những năm 1990 làm nhiều người lo vitamin K liên quan đến ung thư ở trẻ, nhưng rất nhiều nghiên cứu sau đó không tìm thấy mối liên quan này.

Ở những nơi nhiều gia đình từ chối mũi tiêm, số trẻ bị xuất huyết thể muộn tăng lên. Trẻ không được tiêm có nguy cơ bị thể muộn cao hơn nhiều lần so với trẻ được tiêm.

Dấu hiệu xuất huyết do thiếu vitamin K

Phần lớn trường hợp không có dấu hiệu báo trước. Khi bệnh xảy ra, con có thể chảy máu ở rốn, mũi, chỗ tiêm; bầm tím dễ dàng, nhất là ở mặt, đầu; đi ngoài phân có máu hoặc phân đen dính; nôn ra máu; da và lợi tái nhợt; còn vàng da khi đã quá 3 tuần tuổi.

Chảy máu trong não có thể biểu hiện bằng co giật, li bì, quấy khóc bất thường, nôn nhiều, bỏ bú, thóp phồng. Những dấu hiệu này ở trẻ dưới 6 tháng cần đi cấp cứu ngay, kể cả khi con đã được tiêm vitamin K lúc sinh, vì bác sĩ vẫn phải kiểm tra.

Chăm sóc con tại nhà

  • Trước khi sinh, nói với nhân viên y tế rằng gia đình muốn con được tiêm vitamin K1 và viêm gan B theo đúng quy định.
  • Trước khi ra viện, kiểm tra giấy ra viện hoặc sổ theo dõi sức khỏe xem đã ghi mũi vitamin K chưa; mang theo mỗi lần đưa con đi khám.
  • Nếu con sinh ở nhà hoặc không rõ đã tiêm chưa, đưa con đến trạm y tế hoặc bệnh viện sớm nhất có thể.
  • Báo bác sĩ nếu mẹ dùng thuốc chống động kinh, thuốc lao, thuốc chống đông trong thai kỳ.
  • Trong 6 tháng đầu, để ý các vết bầm, chảy máu lâu cầm, phân đen, vàng da kéo dài, và đưa con đi khám sớm.

Hiểu lầm thường gặp

Con bú mẹ hoàn toàn thì đủ chất, không cần tiêm vitamin K.
Sữa mẹ rất tốt nhưng có ít vitamin K. Trẻ bú mẹ hoàn toàn mà không được tiêm lại là nhóm dễ bị xuất huyết thể muộn nhất.
Con khỏe mạnh, đẻ thường suôn sẻ thì không cần tiêm.
Xuất huyết do thiếu vitamin K có thể xảy ra ở trẻ hoàn toàn khỏe mạnh và thường không có dấu hiệu báo trước. Mọi trẻ sơ sinh đều nên được tiêm.
Tiêm vitamin K có thể gây ung thư máu cho trẻ.
Mối lo này xuất phát từ một nghiên cứu cũ; nhiều nghiên cứu lớn sau đó không tìm thấy liên quan. Mũi tiêm được coi là rất an toàn.
Cho con uống vitamin K là đủ, đỡ phải tiêm.
Trẻ hấp thu dạng uống kém hơn, cần nhiều liều, và phòng bệnh kém hơn mũi tiêm. Chỉ dùng dạng uống khi bác sĩ đồng ý và theo đúng lịch bác sĩ dặn.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh tiêm vitamin K khi nào?

Một mũi tiêm bắp ngay sau sinh, thường sau giờ đầu da kề da và bú mẹ, trước khi con ra viện. Con chưa được tiêm thì tiêm càng sớm càng tốt.

+Tiêm vitamin K cho trẻ sơ sinh có cần tiêm nhắc lại không?

Với mũi tiêm bắp lúc sinh thì không cần nhắc lại. Nếu con được cho uống vitamin K thay vì tiêm, bác sĩ sẽ dặn các liều tiếp theo.

+Tiêm vitamin K có phải là tiêm chủng không?

Không. Vitamin K là bổ sung một chất cơ thể con đang thiếu, không tạo miễn dịch như vắc xin, và thường được tiêm trong cùng khoảng thời gian với mũi viêm gan B sau sinh.

+Tiêm vitamin K có tác dụng phụ gì?

Thường chỉ đau, đỏ nhẹ chỗ tiêm trong một hai ngày. Phản ứng nặng rất hiếm.

+Con quên tiêm vitamin K lúc sinh thì phải làm sao?

Đưa con đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để bác sĩ cho tiêm và kiểm tra con, kể cả khi con đã được vài tuần tuổi.

Nguồn tham khảo

  1. Recommendations for management of common childhood conditions (5.1 Vitamin K prophylaxis in newborns) — WHO
  2. Why Your Newborn Needs a Vitamin K Shot — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Newborns Need Vitamin K Shortly After Birth to Prevent Bleeding Disease — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Getting to know your newborn — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Lịch khám trẻ sơ sinh

    Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Tiêm viêm gan B sơ sinh

    Mọi trẻ sơ sinh ở Việt Nam được tiêm miễn phí một mũi vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh; nếu lỡ, tiêm ngay khi có thể trong 28 ngày đầu. Tiêm sớm là để chặn virus lây từ mẹ sang con lúc sinh, vì trẻ nhiễm lúc này có khoảng 8–9 trên 10 khả năng mang bệnh mạn tính suốt đời. Sau mũi sơ sinh, con cần thêm 3 mũi có thành phần viêm gan B khi đủ 2, 3 và 4 tháng tuổi. Nếu mẹ mang virus viêm gan B, con cần cả vắc xin và huyết thanh kháng viêm gan B ngay sau sinh, trong 24 giờ đầu.

  • Bướu trên đầu trẻ sơ sinh

    Cục sưng mềm trên đầu trẻ mới sinh thường do đầu bị ép khi đi qua đường sinh, và phần lớn vô hại. Bướu huyết thanh là vùng phù mềm, có từ lúc sinh, ấn có thể lõm, thường tự hết sau vài ngày. Bướu máu (tụ máu dưới màng xương) căng hơn, nảy lại khi ấn, thường ở một hay hai bên đỉnh đầu và mất khoảng 6–10 tuần mới tan; nó có thể làm con vàng da nhiều hơn. Không xoa, nắn, chọc hay đắp lá lên cục sưng. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu vùng sưng lan nhanh ra khắp đầu, con tái nhợt, bú kém, li bì, thóp phồng căng hoặc co giật.

  • Vàng da sơ sinh

    Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.

  • Màu phân trẻ sơ sinh

    Một hai ngày đầu, con đi phân su màu đen xanh, quánh như hắc ín; trong tuần đầu phân chuyển sang xanh vàng rồi vàng. Sau đó phân vàng, vàng cam, vàng nâu hay xanh lá đều bình thường: trẻ bú mẹ thường đi phân vàng hoa cải, sệt lỏng, có hạt lợn cợn; trẻ bú sữa công thức phân vàng nâu, đặc hơn. Phân trắng, vàng nhạt như phấn hay xám như đất sét cần đi khám ngay trong ngày vì có thể là bệnh gan mật; phân có máu, phân đen sau khi đã hết phân su, hay phân toàn nước cũng cần cho bác sĩ xem sớm.

  • Trẻ bầm tím, chấm đỏ dưới da

    Chấm đỏ li ti hoặc mảng bầm tím xuất hiện mà con không va chạm gì là dấu hiệu chảy máu dưới da (xuất huyết dưới da) và luôn cần bác sĩ khám. Cách kiểm tra nhanh: ấn mạnh cạnh một chiếc cốc thủy tinh trong lên chỗ nổi; nốt vẫn còn nhìn thấy qua thành cốc là xuất huyết. Nếu có chấm xuất huyết kèm sốt, con mệt, li bì, tay chân lạnh, hoặc nốt lan nhanh, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đi cấp cứu ngay vì có thể là nhiễm não mô cầu, nhiễm trùng huyết hoặc sốt xuất huyết nặng. Con vẫn khỏe mà có chấm xuất huyết hay bầm tím mới không rõ lý do thì đi khám ngay trong ngày để làm xét nghiệm máu.

Chủ đề khác