Hậu tố tạo động từ · tạo động từ

Hậu tố -en tạo động từ: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -en gắn vào sau tính từ (đôi khi danh từ) để tạo động từ nghĩa là "làm cho…, trở nên…": wide → widen, sharp → sharpen, strength → strengthen. Gốc tận cùng e câm thì bỏ e, gốc ngắn kiểu flat thì gấp đôi phụ âm. Một số tính từ không thêm -en trực tiếp mà đi qua danh từ: strong → strengthen, long → lengthen.

Nghĩa · -en nghĩa là "làm cho (trở nên)…" và biến tính từ hoặc danh từ thành động từ: short (ngắn) → shorten (rút ngắn), weak (yếu) → weaken (làm yếu đi). Phần lớn động từ -en dùng được cả hai kiểu: làm cái gì đó thay đổi (widen the road) và tự nó thay đổi (the sky darkened).

Cách thêm -en (động từ)

  1. 1

    Đa số chỉ cần thêm thẳng -en vào sau tính từ.

    • sharp → sharpen
    • short → shorten
    • weak → weaken
    • bright → brighten
  2. 2

    Gốc tận cùng bằng e câm thì bỏ e rồi thêm -en.

    • wide → widen
    • loose → loosen
  3. 3

    Gốc một âm tiết kết thúc bằng một nguyên âm + một phụ âm thì gấp đôi phụ âm cuối.

    • flat → flatten
    • fat → fatten
  4. 4

    Một số tính từ không thêm -en trực tiếp được mà phải đi qua danh từ của nó: strong → strength → strengthen, long → length → lengthen, high → height → heighten. Không có strongen, longen.

    • strength → strengthen
    • length → lengthen
    • height → heighten
  5. 5

    Một vài động từ -en đi từ danh từ: threat → threaten, fright → frighten. Lưu ý không phải từ đuôi -en nào cũng là động từ: golden, wooden là tính từ, broken, written là quá khứ phân từ, garden, kitchen là danh từ.

    • threat → threaten
    • fright → frighten

Từ thường gặp

29 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • strengthen động từcủng cố, tăng cường← strength
  • threaten động từđe dọa← threat
  • widen động từmở rộng, nới rộng← wide
  • broaden động từmở rộng (kiến thức, tầm nhìn)← broad
  • sharpen động từmài sắc; trau dồi (kỹ năng)← sharp
  • frighten động từlàm sợ, dọa← fright
  • shorten động từrút ngắn← short
  • deepen động từlàm sâu thêm, đào sâu← deep
  • lengthen động từkéo dài← length
  • weaken động từlàm yếu đi, suy yếu← weak
  • worsen động từtrở nên tệ hơn; làm tệ hơn← worse
  • tighten động từsiết chặt, thắt chặt← tight
  • loosen động từnới lỏng← loose
  • brighten động từlàm sáng lên, làm tươi lên← bright
  • darken động từlàm tối lại, tối sầm← dark
  • soften động từlàm mềm, làm dịu← soft
  • harden động từlàm cứng, cứng lại← hard
  • lighten động từlàm nhẹ bớt; làm sáng hơn← light
  • heighten động từnâng cao, làm tăng← height
  • fasten động từcài, thắt (dây an toàn)← fast
  • straighten động từlàm thẳng, chỉnh ngay← straight
  • sweeten động từlàm ngọt← sweet
  • flatten động từlàm phẳng, ép dẹt← flat
  • thicken động từlàm đặc lại, làm dày← thick
  • quicken động từđẩy nhanh, nhanh lên← quick
  • hasten động từđẩy nhanh, thúc đẩy← haste
  • awaken động từđánh thức, khơi dậy← awake
  • moisten động từlàm ẩm← moist
  • deaden động từlàm dịu, làm giảm (cơn đau, tiếng ồn)← dead

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

strong

wide

  • widetính từrộng
  • widelytrạng từrộng rãi
  • widthdanh từchiều rộng
  • widenđộng từmở rộng

sharp

  • sharptính từsắc, nhọn; rõ rệt
  • sharplytrạng từmạnh, đột ngột
  • sharpnessdanh từđộ sắc
  • sharpenđộng từmài sắc; trau dồi

threat

Phân biệt

  • -en (hậu tố) hay en- (tiền tố)

    Cả hai đều tạo động từ nghĩa "làm cho…", chỉ khác vị trí. Từ nào dùng kiểu nào thì phải học thuộc: rich → enrich (không có richen), large → enlarge, nhưng wide → widen.

    • widen · mở rộng
    • enlarge · phóng to, mở rộng
  • frightened hay frightening

    Hai tính từ đi ra từ động từ frighten. -ed tả cảm giác của người (thấy sợ), -ing tả sự vật gây ra cảm giác đó (đáng sợ).

    • I was frightened. · Tôi thấy sợ.
    • The film was frightening. · Bộ phim đáng sợ.
  • strengthen hay strength / strong

    strengthen là động từ (củng cố), strength là danh từ (sức mạnh), strong là tính từ (mạnh). Sau to, can, will dùng strengthen; sau a, the, his dùng strength; trước danh từ hoặc sau be dùng strong.

    • strengthen ties · củng cố quan hệ
    • physical strength · sức mạnh thể chất

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    strongen, longen, highten

    strengthen, lengthen, heighten

    strong, long, high không thêm -en trực tiếp. Phải đi qua danh từ strength, length, height rồi mới thêm -en.

  2. 2

    In order to sharp soft skills…

    In order to sharpen soft skills…

    Sau in order to cần động từ nguyên mẫu. sharp là tính từ, phải dùng động từ sharpen (trau dồi).

  3. 3

    Pollution is threat the river.

    Pollution is threatening the river.

    threat là danh từ. Cần động từ threaten, ở đây chia tiếp diễn is threatening.

  4. 4

    widdening, widenned

    widening, widened

    widen có trọng âm ở âm đầu nên khi thêm -ing, -ed không gấp đôi n: widening, widened, shortened, strengthened.

  5. 5

    golden, wooden là động từ vì có đuôi -en

    golden, wooden là tính từ: a golden opportunity, a wooden table

    Không phải từ đuôi -en nào cũng là động từ. Gắn vào danh từ chỉ chất liệu (gold, wood, wool) thì -en là một hậu tố khác, tạo tính từ nghĩa "làm bằng…".

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-en (động từ) trong đề thi

2 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề chính thức 2022 · Chọn dạng đúng của từ

    In order to ______ soft skills, my brother has decided to attend a training course.

    • A. sharply
    • B. sharpen
    • C. sharpness
    • D. sharp

    Đề chính thức 2022. Sau in order to cần động từ nguyên mẫu, và phía sau có tân ngữ soft skills. sharpen (trau dồi, làm sắc bén) là động từ đuôi -en từ tính từ sharp. sharp là tính từ, sharply là trạng từ, sharpness là danh từ nên đều loại. Mã đề khác (câu 458) chỉ đảo thứ tự phương án, đáp án vẫn là sharpen.

  2. Đề thi thử 2023 · Chọn dạng đúng của từ

    The boy took the medicine that Doctor Staples prescribed to ______ the stomach pain.

    • A. death
    • B. dead
    • C. deadly
    • D. deaden

    Sau to (prescribed to = kê đơn để) cần động từ nguyên mẫu, có tân ngữ the stomach pain. deaden là làm dịu, làm giảm (cơn đau), tạo từ dead + en. death là danh từ, dead và deadly là tính từ nên loại.

Thử 7 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1The city plans to ______ the road to reduce traffic jams during rush hour.

Câu 2Regular exercise can help ______ your muscles and bones.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) Rising sea levels (B) are threat the homes (C) of millions of people (D) living near the coast.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) Reading (B) widely can help you (C) broad your knowledge (D) and vocabulary.

Câu 5Our teacher asked us to ______ our essays. They were too long, and the limit was only 250 words.

Câu 6There has been no rain for months, and the drought may ______ next week. Farmers are already worried about their rice harvest.

Câu 7Good evening, passengers. Please ______ your seat belts and switch off your phones. The plane is about to take off.

Hỏi đáp

Đuôi -en là từ loại gì?
Khi gắn vào tính từ hoặc danh từ như sharp, wide, strength thì -en tạo ra động từ nghĩa "làm cho…": sharpen, widen, strengthen. Nhưng golden, wooden là tính từ, broken, written là quá khứ phân từ, nên em nhìn gốc từ trước nhé.
Strong, long, high thì động từ là gì?
strong → strengthen, long → lengthen, high → heighten. Ba tính từ này không thêm -en trực tiếp mà đi qua danh từ strength, length, height.
Thêm -ing, -ed vào widen có gấp đôi n không?
Không. widen, shorten, strengthen nhấn âm đầu nên viết widening, widened, shortened, strengthened.