Tiền tố khác · tạo động từ

Tiền tố en-, em-: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Tiền tố en- (em-) gắn trước danh từ hoặc tính từ để tạo động từ nghĩa "làm cho, đưa vào": danger → endanger, large → enlarge, power → empower. Trước b và p thì viết em-, còn lại viết en-. Khác với hầu hết tiền tố, en- làm đổi loại từ thành động từ.

Nghĩa · en-, em- mang nghĩa "làm cho trở nên…" hoặc "đặt vào…": rich (giàu) → enrich (làm giàu thêm), able (có thể) → enable (giúp cho có thể), courage (lòng can đảm) → encourage (khuyến khích), trust (sự tin tưởng) → entrust (giao phó). Kết quả luôn là động từ.

Cách thêm en-, em- (tạo động từ)

  1. 1

    Thêm en- vào trước tính từ hoặc danh từ để có động từ, giữ nguyên chính tả gốc.

    • large → enlarge
    • rich → enrich
    • able → enable
    • danger → endanger
    • courage → encourage
  2. 2

    Gốc bắt đầu bằng b hoặc p thì viết em- (giống in- thành im-).

    • power → empower
    • body → embody
    • bold → embolden
  3. 3

    Một số động từ có cả tiền tố en- lẫn hậu tố -en.

    • light → enlighten
    • live → enliven
    • bold → embolden
  4. 4

    Động từ en-/em- thêm hậu tố như bình thường để thành danh từ, tính từ.

    • encourage → encouragement
    • enjoy → enjoyable
    • endanger → endangered
    • empower → empowerment
    • enlarge → enlargement
  5. 5

    Nhiều từ bắt đầu bằng en, em không có tiền tố này vì bỏ đi không còn từ gốc cùng nghĩa.

    • energy → (không có ergy)
    • enemy → (không có emy)
    • empty → (không có pty)

Từ thường gặp

22 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • encourage động từkhuyến khích, động viên← courage
  • enable động từgiúp cho có thể, cho phép← able
  • enjoy động từthích thú, tận hưởng← joy
  • ensure động từđảm bảo← sure
  • endanger động từgây nguy hiểm← danger
  • endangered tính từcó nguy cơ tuyệt chủng← endanger
  • enlarge động từphóng to, mở rộng← large
  • enrich động từlàm giàu thêm, làm phong phú← rich
  • empower động từtrao quyền, giúp tự tin làm chủ← power
  • enforce động từthi hành (luật), ép buộc thực hiện← force
  • entitle động từcho quyền; đặt tên (sách)← title
  • entrust động từgiao phó← trust
  • enclose động từgửi kèm; rào quanh← close
  • embody động từlà hiện thân của, thể hiện← body
  • encircle động từbao quanh← circle
  • enlighten động từkhai sáng, làm sáng tỏ← light
  • enliven động từlàm sôi nổi, làm sinh động← live
  • embolden động từlàm cho bạo dạn hơn← bold
  • endear động từlàm cho được quý mến← dear
  • enact động từban hành (luật); diễn← act
  • encode động từmã hoá← code
  • enslave động từbắt làm nô lệ← slave

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

courage

danger

able

joy

Phân biệt

  • en- (tiền tố) hay -en (hậu tố)

    Cả hai đều tạo động từ "làm cho…" nhưng gắn ở hai đầu khác nhau, và mỗi từ đi với một kiểu cố định: large → enlarge (không có largen), wide → widen (không có enwide). Một số từ có cả hai: enlighten.

    • enlarge · phóng to
    • widen · mở rộng (chiều ngang)
  • encourage hay discourage

    encourage là khuyến khích ai làm gì (encourage sb to do). discourage là làm nản lòng, can ngăn (discourage sb from doing).

    • encourage students to read · khuyến khích học sinh đọc sách
    • discourage people from smoking · can ngăn mọi người hút thuốc
  • ensure hay insure

    ensure là đảm bảo điều gì xảy ra. insure là mua bảo hiểm cho cái gì. Tiếng Anh Mỹ đôi khi dùng insure với nghĩa ensure, nhưng đi thi em dùng ensure cho nghĩa đảm bảo.

    • ensure that everyone is safe · đảm bảo mọi người an toàn
    • insure the car · mua bảo hiểm cho xe

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    Teachers should encouragement students to ask questions.

    Teachers should encourage students to ask questions.

    Sau should cần động từ nguyên mẫu encourage. encouragement là danh từ.

  2. 2

    The red panda is an endangering species.

    The red panda is an endangered species.

    Loài có nguy cơ tuyệt chủng là loài bị đe doạ, nên dùng tính từ -ed: endangered species.

  3. 3

    The scholarship ables poor students to go to university.

    The scholarship enables poor students to go to university.

    able là tính từ, không chia như động từ. Động từ là enable sb to do sth.

  4. 4

    Please insure that all the lights are off.

    Please ensure that all the lights are off.

    Đảm bảo việc gì thì dùng ensure. insure là mua bảo hiểm.

  5. 5

    Could you enlargement this photo?

    Could you enlarge this photo?

    Sau Could you cần động từ nguyên mẫu enlarge. enlargement là danh từ (bản phóng to).

Ôn thi tốt nghiệp THPT

en-, em- (tạo động từ) trong đề thi

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Parents should ______ their children to read books every day.

Câu 2Hunting has made the Javan rhino one of the most ______ animals in the world. Only about 70 of them are left.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) The scholarship will (B) able poor students (C) to continue (D) their studies.

Câu 4Reading widely can ______ your vocabulary and your knowledge of the world.

Câu 5Online lessons ______ people in remote areas to learn from good teachers. All they need is a phone and an internet connection.

Câu 6Before you leave the lab, please ______ that all the gas taps are turned off. Safety comes first.

Câu 7Tìm lỗi sai: (A) Many schools now hold workshops (B) to empower girls and (C) give them (D) encourage to study science.

Câu 8Could you ______ this photo? I want to print it and hang it on the wall.

Hỏi đáp

Tiền tố en- nghĩa là gì?
en- nghĩa là "làm cho, đặt vào" và biến danh từ, tính từ thành động từ: able → enable (giúp có thể), large → enlarge (phóng to), courage → encourage (khuyến khích).
Khi nào dùng em- thay cho en-?
Khi gốc bắt đầu bằng b hoặc p: power → empower, body → embody, bold → embolden. Còn lại dùng en-.
ensure và insure khác nhau thế nào?
ensure là đảm bảo một việc chắc chắn xảy ra (ensure that the door is locked). insure là mua bảo hiểm (insure your house against fire). Đi thi, nghĩa đảm bảo em chọn ensure.