Cách thêm -ed, -ing (tính từ)
- 1
Tính từ -ed miêu tả cảm xúc của người (hoặc con vật): chủ ngữ thường là người, hay đi với feel, be, get, look.
- interest → interested
- bore → bored
- surprise → surprised
- worry → worried
- 2
Tính từ -ing miêu tả tính chất của sự vật, sự việc (hoặc người) gây ra cảm xúc đó cho người khác.
- interest → interesting
- bore → boring
- excite → exciting
- thrill → thrilling
- 3
Chính tả -ed: động từ tận cùng -e chỉ thêm -d; phụ âm + y thì đổi y thành -ied.
- amaze → amazed
- confuse → confused
- satisfy → satisfied
- terrify → terrified
- 4
Chính tả -ing: bỏ -e câm rồi thêm -ing; động từ có y vẫn giữ y.
- amaze → amazing
- surprise → surprising
- annoy → annoying
- satisfy → satisfying
- 5
Với các động từ khác (ngoài nhóm cảm xúc): -ed mang nghĩa bị động hoặc đã hoàn thành, -ing mang nghĩa chủ động hoặc đang diễn ra. Trạng từ có thể đứng trước để bổ nghĩa: highly qualified, beautifully decorated.
- qualify → qualified
- decorate → decorated
- develop → developing
- develop → developed
Từ thường gặp
30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.
- interested tính từthấy hứng thú, quan tâm← interest
- interesting tính từthú vị, hay← interest
- excited tính từhào hứng, háo hức← excite
- exciting tính từhấp dẫn, sôi động← excite
- bored tính từthấy chán← bore
- boring tính từnhàm chán, tẻ nhạt← bore
- tired tính từmệt← tire
- tiring tính từlàm mệt, mệt người← tire
- surprised tính từngạc nhiên← surprise
- surprising tính từđáng ngạc nhiên← surprise
- disappointed tính từthấy thất vọng← disappoint
- disappointing tính từđáng thất vọng← disappoint
- embarrassed tính từngượng, xấu hổ← embarrass
- embarrassing tính từđáng xấu hổ, làm ngượng← embarrass
- confused tính từbối rối, không hiểu← confuse
- confusing tính từkhó hiểu, rối rắm← confuse
- amazing tính từtuyệt vời, đáng kinh ngạc← amaze
- frightened tính từsợ hãi← frighten
- satisfied tính từhài lòng← satisfy
- annoying tính từgây bực mình, phiền← annoy
- relaxing tính từthư giãn, dễ chịu← relax
- exhausted tính từkiệt sức← exhaust
- thrilling tính từly kỳ, đầy hồi hộp← thrill
- worried tính từlo lắng← worry
- qualified tính từđủ trình độ, có bằng cấp← qualify
- experienced tính từcó kinh nghiệm← experience
- crowded tính từđông đúc← crowd
- challenging tính từđầy thử thách, khó← challenge
- rewarding tính từbổ ích, đáng công sức← reward
- developing tính từđang phát triển← develop
Họ từ hay ra đề
Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.
excite
- exciteđộng từlàm hào hứng
- excitedtính từthấy hào hứng
- excitingtính từhấp dẫn, sôi động
- excitementdanh từsự phấn khích
- excitedlytrạng từhào hứng
interest
- interestn/vsự quan tâm; làm ai quan tâm
- interestedtính từthấy hứng thú
- interestingtính từthú vị
- interestinglytrạng từđiều thú vị là
- uninterestedtính từkhông quan tâm
qualify
- qualifyđộng từđủ điều kiện, đạt chuẩn
- qualifiedtính từđủ trình độ
- qualificationdanh từbằng cấp, trình độ
- unqualifiedtính từkhông đủ trình độ
Phân biệt
-ed hay -ing
-ed: người cảm thấy (cảm xúc ở bên trong). -ing: thứ gây ra cảm xúc (tính chất bên ngoài). Nói về người vẫn dùng được -ing nếu người đó làm người khác có cảm giác ấy: He is boring = anh ta chán ngắt (làm người khác chán).
- I'm interested in history. · Mình thích môn sử.
- History is interesting. · Môn sử thú vị.
- She was bored. · Cô ấy thấy chán.
- She was boring. · Cô ấy nhạt nhẽo (làm người khác chán).
developed hay developing
Developed countries là các nước đã phát triển (Mỹ, Nhật…). Developing countries là các nước đang phát triển. -ed là đã xong, -ing là đang diễn ra.
- developed countries · các nước phát triển
- developing countries · các nước đang phát triển
excited / exciting hay excitement
Đề hay cho thêm danh từ -ment làm bẫy. Trước danh từ hoặc sau be, more, very thì cần tính từ -ed/-ing; chỉ dùng excitement khi chỗ trống cần danh từ (with excitement, full of excitement).
- an exciting trip · một chuyến đi thú vị
- They shouted with excitement. · Họ hét lên vì phấn khích.
Bẫy đề thi
Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.
- 1
I'm boring with this lesson.
I'm bored with this lesson.
Người cảm thấy chán thì dùng -ed. I'm boring nghĩa là "tôi là người nhạt nhẽo", khác hẳn ý muốn nói.
- 2
an excited career
an exciting career
Nghề nghiệp không có cảm xúc, nó làm người ta thấy hào hứng, nên dùng -ing. Đề thi thử ra câu này rất nhiều lần.
- 3
All qualifying applicants will be considered.
All qualified applicants will be considered.
Ứng viên đã đủ trình độ, có bằng cấp (nghĩa bị động, đã xong) nên dùng qualified.
- 4
embarassed, embarassing
embarrassed, embarrassing
Embarrass có hai r và hai s. Lỗi chính tả này rất hay gặp.
- 5
We waited with excited for the results.
We waited with excitement for the results.
Sau giới từ with cần danh từ. Excited là tính từ, danh từ là excitement.
