Hậu tố tạo tính từ · tạo tính từ

Tính từ đuôi -ed và -ing: cách phân biệt, quy tắc và bài tập

Thêm -ed hoặc -ing vào động từ sẽ được tính từ: excite → excited, exciting. Tính từ -ed nói người cảm thấy thế nào (I'm bored), tính từ -ing nói sự vật, sự việc gây ra cảm giác đó (the film is boring). Ngoài cảm xúc, -ed mang nghĩa bị động, đã xong (qualified, decorated), -ing mang nghĩa chủ động, đang diễn ra (developing, rising).

Nghĩa · Đuôi -ed và -ing biến động từ thành tính từ. Với động từ chỉ cảm xúc (bore, excite, interest, surprise…), -ed là "bị/thấy…" (excited = thấy hào hứng), -ing là "làm cho người ta…" (exciting = làm người ta hào hứng, thú vị). Với động từ khác, -ed là "đã được…" (a decorated room = căn phòng đã được trang trí), -ing là "đang…" (developing countries = các nước đang phát triển).

Cách thêm -ed, -ing (tính từ)

  1. 1

    Tính từ -ed miêu tả cảm xúc của người (hoặc con vật): chủ ngữ thường là người, hay đi với feel, be, get, look.

    • interest → interested
    • bore → bored
    • surprise → surprised
    • worry → worried
  2. 2

    Tính từ -ing miêu tả tính chất của sự vật, sự việc (hoặc người) gây ra cảm xúc đó cho người khác.

    • interest → interesting
    • bore → boring
    • excite → exciting
    • thrill → thrilling
  3. 3

    Chính tả -ed: động từ tận cùng -e chỉ thêm -d; phụ âm + y thì đổi y thành -ied.

    • amaze → amazed
    • confuse → confused
    • satisfy → satisfied
    • terrify → terrified
  4. 4

    Chính tả -ing: bỏ -e câm rồi thêm -ing; động từ có y vẫn giữ y.

    • amaze → amazing
    • surprise → surprising
    • annoy → annoying
    • satisfy → satisfying
  5. 5

    Với các động từ khác (ngoài nhóm cảm xúc): -ed mang nghĩa bị động hoặc đã hoàn thành, -ing mang nghĩa chủ động hoặc đang diễn ra. Trạng từ có thể đứng trước để bổ nghĩa: highly qualified, beautifully decorated.

    • qualify → qualified
    • decorate → decorated
    • develop → developing
    • develop → developed

Từ thường gặp

30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • interested tính từthấy hứng thú, quan tâm← interest
  • interesting tính từthú vị, hay← interest
  • excited tính từhào hứng, háo hức← excite
  • exciting tính từhấp dẫn, sôi động← excite
  • bored tính từthấy chán← bore
  • boring tính từnhàm chán, tẻ nhạt← bore
  • tired tính từmệt← tire
  • tiring tính từlàm mệt, mệt người← tire
  • surprised tính từngạc nhiên← surprise
  • surprising tính từđáng ngạc nhiên← surprise
  • disappointed tính từthấy thất vọng← disappoint
  • disappointing tính từđáng thất vọng← disappoint
  • embarrassed tính từngượng, xấu hổ← embarrass
  • embarrassing tính từđáng xấu hổ, làm ngượng← embarrass
  • confused tính từbối rối, không hiểu← confuse
  • confusing tính từkhó hiểu, rối rắm← confuse
  • amazing tính từtuyệt vời, đáng kinh ngạc← amaze
  • frightened tính từsợ hãi← frighten
  • satisfied tính từhài lòng← satisfy
  • annoying tính từgây bực mình, phiền← annoy
  • relaxing tính từthư giãn, dễ chịu← relax
  • exhausted tính từkiệt sức← exhaust
  • thrilling tính từly kỳ, đầy hồi hộp← thrill
  • worried tính từlo lắng← worry
  • qualified tính từđủ trình độ, có bằng cấp← qualify
  • experienced tính từcó kinh nghiệm← experience
  • crowded tính từđông đúc← crowd
  • challenging tính từđầy thử thách, khó← challenge
  • rewarding tính từbổ ích, đáng công sức← reward
  • developing tính từđang phát triển← develop

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

excite

interest

qualify

bore

  • boređộng từlàm chán
  • boredtính từthấy chán
  • boringtính từnhàm chán
  • boredomdanh từsự buồn chán

Phân biệt

  • -ed hay -ing

    -ed: người cảm thấy (cảm xúc ở bên trong). -ing: thứ gây ra cảm xúc (tính chất bên ngoài). Nói về người vẫn dùng được -ing nếu người đó làm người khác có cảm giác ấy: He is boring = anh ta chán ngắt (làm người khác chán).

    • I'm interested in history. · Mình thích môn sử.
    • History is interesting. · Môn sử thú vị.
    • She was bored. · Cô ấy thấy chán.
    • She was boring. · Cô ấy nhạt nhẽo (làm người khác chán).
  • developed hay developing

    Developed countries là các nước đã phát triển (Mỹ, Nhật…). Developing countries là các nước đang phát triển. -ed là đã xong, -ing là đang diễn ra.

    • developed countries · các nước phát triển
    • developing countries · các nước đang phát triển
  • excited / exciting hay excitement

    Đề hay cho thêm danh từ -ment làm bẫy. Trước danh từ hoặc sau be, more, very thì cần tính từ -ed/-ing; chỉ dùng excitement khi chỗ trống cần danh từ (with excitement, full of excitement).

    • an exciting trip · một chuyến đi thú vị
    • They shouted with excitement. · Họ hét lên vì phấn khích.

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    I'm boring with this lesson.

    I'm bored with this lesson.

    Người cảm thấy chán thì dùng -ed. I'm boring nghĩa là "tôi là người nhạt nhẽo", khác hẳn ý muốn nói.

  2. 2

    an excited career

    an exciting career

    Nghề nghiệp không có cảm xúc, nó làm người ta thấy hào hứng, nên dùng -ing. Đề thi thử ra câu này rất nhiều lần.

  3. 3

    All qualifying applicants will be considered.

    All qualified applicants will be considered.

    Ứng viên đã đủ trình độ, có bằng cấp (nghĩa bị động, đã xong) nên dùng qualified.

  4. 4

    embarassed, embarassing

    embarrassed, embarrassing

    Embarrass có hai r và hai s. Lỗi chính tả này rất hay gặp.

  5. 5

    We waited with excited for the results.

    We waited with excitement for the results.

    Sau giới từ with cần danh từ. Excited là tính từ, danh từ là excitement.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-ed, -ing (tính từ) trong đề thi

13 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề thi thử 2026 · Chọn dạng đúng của từ

    Are you looking for an ______ career in the technology industry?

    • A. excited
    • B. excitement
    • C. exciting
    • D. excite

    Chỗ trống đứng sau an và trước danh từ career nên cần tính từ. Career là sự việc, nó làm người ta hào hứng, nên dùng exciting. Excited là người thấy hào hứng, sai nghĩa; excitement là danh từ, excite là động từ.

  2. Đề thi thử 2026 · Chọn dạng đúng của từ

    Well, these are the kinds of experiences that await you on a ______ safari!

    • A. thrillingly
    • B. thrilling
    • C. thrilled
    • D. thrills

    Sau a và trước danh từ safari cần tính từ. Chuyến safari gây cảm giác hồi hộp cho người đi, nên chọn thrilling. Thrilled là người thấy hồi hộp; thrillingly là trạng từ, thrills là danh từ/động từ.

  3. Đề thi thử 2026 · Chọn dạng đúng của từ

    In a vibrantly ______ outdoor space, visitors will have the chance to take part in traditional games such as tug-of-war, endurance competitions, and on-land boat racing.

    • A. decorated
    • B. decorative
    • C. decoratively
    • D. decorating

    Chỗ trống đứng sau trạng từ vibrantly và trước cụm outdoor space, nên cần tính từ. Không gian được trang trí (nghĩa bị động) nên dùng decorated, kiểu beautifully decorated. Decorative là "dùng để trang trí", không hợp với space; decorating mang nghĩa chủ động (không gian tự đi trang trí), decoratively là trạng từ.

  4. Đề thi thử 2025 · Chọn dạng đúng của từ

    PIZZA CHEF WANTED Papa Gino’s is hiring, and all ______ applicants will be considered.

    • A. quality
    • B. qualifying
    • C. qualified
    • D. qualify

    Trước danh từ applicants cần tính từ. Ứng viên đủ trình độ, có bằng cấp, nên dùng qualified (nghĩa bị động, đã đạt). Qualifying thường dùng cho vòng đấu, kỳ thi "vòng loại"; quality là danh từ, qualify là động từ.

  5. Đề thi thử 2025 · Chọn dạng đúng của từ

    Each product is offered through a ______ and interactive interface, tailored to your lifestyle.

    • A. personalize
    • B. personalized
    • C. personally
    • D. personal

    Chỗ trống nối với interactive bằng and và đứng trước danh từ interface, nên cần tính từ. Giao diện được cá nhân hóa cho từng người dùng, nghĩa bị động, nên chọn personalized (Anh: personalised). Personal là tính từ nhưng nghĩa là "riêng tư, cá nhân", không hợp; personalize là động từ, personally là trạng từ.

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1We were very ______ when we heard that our team had won the final.

Câu 2The lecture was so ______ that half of the students fell asleep.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) After a (B) tired journey of ten hours, we (C) finally arrived (D) at the hotel.

Câu 4Tìm lỗi sai: Most students felt (A) confusing because the teacher (B) explained the (C) new rules (D) too quickly.

Câu 5Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: The museum is looking for ______ tour guides. Applicants must have a degree in history and at least two years of experience.

Câu 6Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Many people find yoga very ______. After just one class, they feel calm and sleep better at night.

Câu 7Many ______ countries in Africa still lack clean water and good schools.

Câu 8Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Last summer I visited Da Lat for the first time. The scenery was ______, and I took hundreds of photos.

Hỏi đáp

Khi nào dùng tính từ đuôi -ed, khi nào dùng -ing?
Dùng -ed khi nói người cảm thấy thế nào (I'm tired, she was surprised). Dùng -ing khi nói sự vật, sự việc làm người ta có cảm giác đó (a tiring day, surprising news).
Interested hay interesting?
I'm interested in music (mình thích âm nhạc) – Music is interesting (âm nhạc thú vị). Người thấy hứng thú thì interested, thứ gây hứng thú thì interesting.
Tính từ đuôi -ed có phải luôn chỉ cảm xúc không?
Không hẳn. Nhiều tính từ -ed mang nghĩa bị động hay đã xong: qualified (đủ trình độ), decorated (được trang trí), developed (đã phát triển), personalised (được cá nhân hóa).