Bạo lực gia đình ảnh hưởng đến con thế nào và cách bảo vệ con
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ sống trong nhà có bạo lực bị tổn thương kể cả khi không bị đánh trực tiếp: chứng kiến người thân bị đánh, bị chửi bới, bị đe dọa có thể khiến con sợ hãi, mất ngủ, đái dầm, học sa sút, tự trách mình, và có thể dẫn đến sang chấn tâm lý, lo âu, trầm cảm. Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, đánh đập, lăng mạ, chì chiết, đe dọa, cô lập, bỏ mặc con, ép con học tập quá sức và cưỡng ép con chứng kiến bạo lực đều là bạo lực gia đình. An toàn của con là việc đầu tiên: khi có người bị đánh hoặc bị đe dọa, hãy đưa con ra khỏi chỗ đó và gọi công an 113; có người bị thương thì gọi 115 hoặc 113; gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) để được tư vấn, hỗ trợ.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Có người trong nhà đang đánh, bóp cổ, cầm dao hay vật nguy hiểm đe dọa: đưa con ra khỏi chỗ đó, sang nhà người thân hoặc hàng xóm, gọi công an 113.
- Có người bị thương, chảy máu, bất tỉnh sau khi bị đánh: gọi 115 hoặc 113.
- Người gây bạo lực dọa giết, dọa bắt con đi, hoặc dọa tự tử để ép người khác: giữ con ở nơi an toàn, gọi công an 113.
- Con bị xâm hại tình dục: đưa con đi khám ngay, càng sớm càng tốt, báo công an 113, gọi Tổng đài 111.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc tự làm đau mình: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con có vết bầm, vết thương không giải thích được, hoặc sợ hãi rõ rệt khi một người trong nhà về.
- Con nhỏ đái dầm, mút tay trở lại, bám người, khóc nhiều, ác mộng; con lớn thu mình, cáu giận, đánh bạn, học sa sút.
- Con kêu đau bụng, đau đầu thường xuyên, mất ngủ, sợ ở một mình.
- Con nói những câu như "tại con mà bố mẹ đánh nhau", hoặc không muốn về nhà, bỏ nhà đi.
- Con bắt đầu uống rượu bia, dùng chất kích thích, hoặc làm việc liều lĩnh.
Thế nào là bạo lực gia đình
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 định nghĩa bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có thể gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế cho thành viên khác. Ngoài đánh đập, luật liệt kê cả lăng mạ, chì chiết, xúc phạm; đe dọa; cưỡng ép chứng kiến bạo lực nhằm gây áp lực tâm lý; bỏ mặc, không chăm sóc, không giáo dục trẻ em; cô lập, ngăn cản gặp người thân; ép học tập, lao động quá sức; kiểm soát tiền bạc để người khác phải lệ thuộc.
Luật cũng áp dụng giữa những người đã ly hôn, người sống chung như vợ chồng, cha mẹ kế, con riêng. Luật Trẻ em coi hành hạ, đánh đập, lăng mạ, xúc phạm, cô lập, xua đuổi trẻ là bạo lực trẻ em.
Bạo lực ảnh hưởng đến con thế nào
Con không cần bị đánh trực tiếp mới bị tổn thương. Trẻ chứng kiến hoặc nghe thấy người thân bị đánh, bị đe dọa có thể bị sang chấn tâm lý, nhất là khi chuyện xảy ra nhiều lần, ngay trong nhà. Con thường mang cảm giác xấu hổ, tội lỗi vì không làm được gì để bảo vệ người mình thương.
Trẻ nhỏ hay bám người, khóc nhiều, ác mộng, đái dầm hoặc mút tay trở lại, sợ bóng tối. Trẻ lớn và tuổi teen có thể thu mình, cáu giận, chống đối, đánh nhau, học sa sút, tìm đến rượu bia, chất kích thích. Về lâu dài, con có nguy cơ lo âu, trầm cảm kéo dài nếu không được bảo vệ và hỗ trợ.
Bảo vệ con: an toàn là trước tiên
- Không chờ đến lúc có thương tích mới tìm trợ giúp. Kể với một người tin cậy, bác sĩ, hoặc gọi Tổng đài 111 để được tư vấn.
- Lập sẵn kế hoạch an toàn: chỗ con chạy sang khi có chuyện (nhà người thân, hàng xóm), dạy con nhớ số 113 và 111, để sẵn giấy tờ, tiền, thuốc cần thiết ở một chỗ dễ lấy.
- Dạy con: khi người lớn đánh nhau, con không lao vào can; con ra khỏi phòng, sang nhà hàng xóm hoặc gọi người lớn khác.
- Nếu định rời đi, hãy cẩn thận khi kể với người khác, để người gây bạo lực không biết trước nơi mẹ con sẽ đến.
- Theo luật, có thể báo tin bạo lực gia đình cho công an, Ủy ban nhân dân xã, phường, nhà trường nơi con học, trưởng thôn hoặc tổ trưởng dân phố, bằng cách gọi điện, nhắn tin, gửi đơn hoặc đến trực tiếp.
- Người bị bạo lực có quyền được bố trí nơi tạm lánh, được giữ bí mật nơi tạm lánh, được chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý và trợ giúp pháp lý. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã có thể ra quyết định cấm người gây bạo lực đến gần nạn nhân. Khi nạn nhân là trẻ em, việc xử lý phải có cán bộ bảo vệ trẻ em tham gia.
Nói chuyện và chăm sóc con sau bạo lực
Nói với con rõ ràng: "Chuyện người lớn đánh nhau là sai, và đó không phải lỗi của con. Bố (mẹ) sẽ làm mọi cách để con an toàn." Để con nói, khóc, vẽ khi con muốn; không ép con kể lại, không bắt con chọn phe.
Giữ nếp sinh hoạt đều, cho con ngủ gần người lớn tin cậy một thời gian nếu con sợ. Nếu sau một tháng con vẫn ác mộng, sợ hãi, thu mình, hoặc nặng lên, hãy đưa con đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý có kinh nghiệm về sang chấn ở trẻ.
Nếu em đang đọc bài này
Nếu ở nhà em có người đánh, chửi bới, đe dọa em hoặc người thân của em, đó không phải lỗi của em và em không phải tự gánh một mình. Khi đang có đánh nhau, đừng lao vào can; hãy ra chỗ an toàn và gọi 113.
Em có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7, hoặc kể với thầy cô chủ nhiệm, cô tư vấn ở trường. Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy gọi 115 hoặc 113.
Chăm sóc con tại nhà
- Nói đi nói lại với con rằng con không có lỗi và con được bảo vệ.
- Giữ giờ ăn, giờ ngủ, giờ học đều; nếp quen thuộc giúp con thấy an toàn hơn.
- Không cãi vã, đe dọa, nói xấu người kia trước mặt con; không nhờ con làm người đưa tin.
- Báo cô chủ nhiệm hoặc cô tư vấn ở trường để để ý con, nếu an toàn và con đồng ý.
- Lưu lại ảnh vết thương, tin nhắn đe dọa, giấy khám của bác sĩ ở nơi an toàn; luật cho phép cung cấp hình ảnh, âm thanh về bạo lực cho cơ quan có thẩm quyền.
- Bố mẹ bị bạo lực cũng cần được giúp: được tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý; gọi Tổng đài 111 hoặc nhờ chính quyền xã, phường.
Hiểu lầm thường gặp
- Chuyện vợ chồng là chuyện riêng trong nhà, người ngoài không nên can thiệp.
- Bạo lực gia đình là hành vi vi phạm pháp luật. Luật quy định công an, chính quyền, nhà trường, khu dân cư tiếp nhận tin báo, và người có mặt có trách nhiệm yêu cầu dừng bạo lực.
- Con còn nhỏ, chưa hiểu gì, không ảnh hưởng.
- Cả trẻ nhỏ cũng cảm nhận được sợ hãi và có thể bị sang chấn khi chứng kiến bạo lực, biểu hiện qua ác mộng, bám người, đái dầm lại.
- Chỉ đánh mới là bạo lực, chửi mắng không sao.
- Lăng mạ, chì chiết, đe dọa, cô lập, ép học quá sức cũng là bạo lực gia đình theo luật, và cũng làm con tổn thương.
- Cố chịu đựng vì con, để con có đủ bố mẹ.
- Sống trong bạo lực kéo dài gây hại cho con. Điều con cần nhất là được an toàn; hãy tìm trợ giúp để bảo vệ cả mình và con.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ chứng kiến bạo lực gia đình bị ảnh hưởng gì?
Con có thể sợ hãi, mất ngủ, ác mộng, đái dầm lại, học sa sút, tự trách mình, và có nguy cơ sang chấn tâm lý, lo âu, trầm cảm. Con cần được đưa ra khỏi bạo lực và được hỗ trợ.
+Bị bạo lực gia đình thì báo ở đâu?
Gọi công an 113 khi khẩn cấp. Có thể báo công an, Ủy ban nhân dân xã, phường, nhà trường, trưởng thôn hoặc tổ trưởng dân phố. Gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) khi có trẻ em bị bạo lực hoặc cần tư vấn.
+Chửi mắng, chì chiết con có phải bạo lực gia đình không?
Có. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 xếp lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự là bạo lực gia đình; Luật Trẻ em coi lăng mạ, xúc phạm trẻ là bạo lực trẻ em.
+Có nơi nào cho mẹ con tạm lánh không?
Có. Luật quy định người bị bạo lực được bố trí nơi tạm lánh và được giữ bí mật nơi ở. Hãy liên hệ công an hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường, hoặc gọi Tổng đài 111 để được hướng dẫn.
+Khi nào cần đưa con đi khám tâm lý?
Khi con ác mộng, sợ hãi, thu mình, cáu giận, học sa sút kéo dài hơn một tháng, hoặc sớm hơn nếu con tự làm hại mình hay nói muốn chết.
Nguồn tham khảo
- Luật Phòng, chống bạo lực gia đình số 13/2022/QH15 — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Luật Trẻ em (văn bản hợp nhất 2025) — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Getting help for domestic violence and abuse — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Sang chấn tâm lý ở trẻ
Sau một biến cố đáng sợ như tai nạn, bão lũ, bị đánh, bị xâm hại hay chứng kiến bạo lực, trẻ thường gặp ác mộng, sợ hãi, bám người, đau bụng, đái dầm lại; phần lớn những phản ứng này nhẹ dần theo thời gian khi con được an toàn và được người lớn ở bên. Nếu các dấu hiệu kéo dài hơn một tháng, nặng lên, hoặc xuất hiện muộn nhiều tháng sau, con có thể bị rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) và cần gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý; bệnh điều trị được, chủ yếu bằng trị liệu tâm lý. Nếu con vẫn đang bị đe dọa, hãy báo công an 113 và gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7); nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113.
- Bố mẹ cãi nhau trước mặt con
Vợ chồng bất đồng là chuyện thường, và con thấy bố mẹ bình tĩnh nói chuyện rồi làm lành còn học được cách giải quyết mâu thuẫn. Điều làm con tổn thương là những trận cãi vã lặp đi lặp lại, quát tháo, chửi bới, ném đồ, chiến tranh lạnh kéo dài, và bị kéo vào giữa: con lo sợ, khó ngủ, hay tự trách mình. Khi lỡ cãi nhau trước mặt con, hãy cho con thấy bố mẹ làm lành và nói rõ đó không phải lỗi của con. Nếu có đánh đập, đe dọa, hãy đưa con đến nơi an toàn và gọi công an 113 hoặc Tổng đài 111.
- Có nên đánh con
Không nên. Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đều kết luận đánh con, kể cả đánh nhẹ, không giúp trẻ ngoan hơn mà làm tăng nguy cơ trẻ hung hăng, chống đối, lo âu và tổn thương; quát mắng, sỉ nhục cũng gây hại tương tự. Ở Việt Nam, Luật Trẻ em 2016 nghiêm cấm bạo lực với trẻ em, trong đó có đánh đập, lăng mạ, xúc phạm. Thay vào đó, bố mẹ dùng quy tắc rõ ràng, lời khen đúng lúc và hậu quả nhẹ, nhất quán. Khi con bị thương ở đầu, nôn, lơ mơ sau khi bị đánh hay bị lắc, gọi 115 hoặc 113 ngay; khi lo trẻ bị bạo lực, gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Trẻ bị xâm hại tình dục
Kẻ xâm hại tình dục trẻ em thường là người con quen biết, và nhiều trẻ bị xâm hại không có dấu hiệu rõ ràng. Bố mẹ cần để ý khi con đột nhiên sợ một người hay một nơi, gặp ác mộng, đái dầm trở lại, có hành vi hoặc hiểu biết về tình dục không hợp tuổi, hoặc đau, chảy máu vùng kín. Nếu con kể, hãy tin con, nói rằng đó không phải lỗi của con, giữ con tránh xa người bị nghi và gọi Tổng đài 111 hoặc công an 113. Nếu việc xâm hại vừa xảy ra, đưa con đến cơ sở y tế ngay, tốt nhất trong vòng 72 giờ.
- Bố mẹ ly hôn
Phần lớn trẻ buồn, lo, cáu gắt hoặc học sa sút trong vài tháng đầu sau khi bố mẹ chia tay, rồi phần lớn dần thích nghi theo thời gian, nhất là khi con thấy mình vẫn an toàn và được thương. Điều làm con tổn thương nhiều nhất thường là xung đột kéo dài giữa bố mẹ, bị kéo vào giữa, và mất liên lạc với một người. Bố mẹ giúp con nhiều nhất khi cùng nói với con một thông điệp rõ ràng: đây là chuyện của người lớn, không phải lỗi của con, và cả bố lẫn mẹ vẫn thương con. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Khi nào đưa con đi khám tâm lý
Nên đưa con đi khám tâm lý khi những thay đổi về cảm xúc hay hành vi của con kéo dài nhiều tuần, làm con hoặc cả nhà khổ sở, hoặc cản trở việc học, việc sinh hoạt ở nhà và quan hệ với bạn bè. Ví dụ: buồn bã hay cáu gắt gần như cả ngày từ 2 tuần, lo sợ đến mức không dám đi học, mất ngủ kéo dài, học sa sút rõ, thu mình, nhịn ăn, tự làm đau mình. Bố mẹ có thể bắt đầu từ bác sĩ nhi hoặc bác sĩ gia đình, phòng tư vấn tâm lý của trường, hoặc khoa tâm lý, tâm thần ở bệnh viện. Nếu con nói muốn chết, muốn làm hại mình hoặc người khác, hoặc có hành vi nguy hiểm, cần giúp ngay: ở bên con, gọi 115 hoặc 113, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
Chủ đề khác