Tâm lý và cảm xúc

Tâm lý con khi bố mẹ tái hôn, có bố dượng mẹ kế: giúp con thích nghi

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Khi bố hoặc mẹ tái hôn, con thường buồn vì hiểu rằng bố mẹ sẽ không quay lại với nhau, ghen với người mới, sợ mất tình thương, hoặc thấy có lỗi với bố (mẹ) ruột nếu quý bố dượng, mẹ kế. Thử thách, so sánh, giữ khoảng cách là chuyện thường gặp trong thời gian đầu; phần lớn trẻ thích nghi dần khi được báo trước, được tham gia, được đi từng bước, và người mới xây quan hệ với con từ từ, không vội nhận vai dạy dỗ. Nếu con bị đánh, bị đe dọa hay bị xâm hại trong gia đình mới, hãy bảo vệ con trước tiên, báo công an 113 và gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị đánh, bị đe dọa, bị nhốt hoặc bị đuổi khỏi nhà: đưa con đến nơi an toàn, gọi công an 113 và Tổng đài 111.
  • Con kể, hoặc bố mẹ thấy dấu hiệu, con bị đụng chạm, xâm hại tình dục bởi bất kỳ ai trong nhà: tin con, tách con khỏi người đó, đưa con đi khám, báo công an 113, gọi 111.
  • Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc tự làm đau mình: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
  • Con bỏ nhà đi, không liên lạc được: báo công an 113.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con buồn hoặc cáu gắt gần như mỗi ngày từ 2 tuần trở lên, kèm mất ngủ, bỏ ăn, học sa sút.
  • Con nhỏ đái dầm, mút tay trở lại, bám người, ác mộng kéo dài.
  • Con sợ hãi rõ rệt hoặc né tránh hẳn một người trong nhà mà không giải thích được.
  • Mâu thuẫn giữa con và bố dượng, mẹ kế, hoặc giữa các con riêng, kéo dài nhiều tháng, có đánh nhau, chửi bới.
  • Con không muốn về nhà, hay xin ở nhà bố (mẹ) kia, ông bà, hoặc bắt đầu uống rượu bia, chơi với nhóm bạn xấu.

Con thường cảm thấy gì

  • Buồn vì hiểu rằng bố mẹ sẽ không bao giờ quay lại với nhau, kể cả khi đã ly hôn lâu.
  • Ghen, sợ mất bố (mẹ) vào tay người mới, nhất là khi trước đó con đã sống gần gũi với bố (mẹ) một mình.
  • Thấy có lỗi với bố (mẹ) ruột nếu quý bố dượng, mẹ kế; sợ bố (mẹ) ruột buồn hay hết thương mình.
  • Thấy mình là người ngoài: "Mình thuộc về đâu?", nhất là khi gia đình mới có em bé hoặc con riêng của người kia.
  • Khó chịu vì phải chia phòng, chia đồ, đổi giờ giấc, việc nhà.
  • Trẻ lớn thường hay phê phán, so sánh hơn trẻ nhỏ; trẻ nhỏ thường gắn bó với người mới nhanh hơn.

Chuẩn bị cho con trước khi về chung một nhà

Nói với con sớm khi bố (mẹ) và người mới bắt đầu nghiêm túc, đừng để con biết qua người khác hay vào sát ngày cưới. Nếu được, báo cả với bố (mẹ) ruột của con. Hỏi con có muốn góp phần nào trong đám cưới không; trẻ thường dễ thích nghi hơn khi được tham gia.

Cho con và con riêng của người kia gặp nhau vài lần trước khi ở chung. Nói rõ với con những gì sẽ thay đổi (ở đâu, phòng nào, ai đưa đón) và những gì giữ nguyên, nhất là việc con vẫn gặp bố (mẹ) ruột.

Bố dượng, mẹ kế nên làm gì

  • Coi mình như "khách" trong mắt con lúc đầu. Xây quan hệ với con từ từ và riêng, qua những việc cùng thích, không vội đòi con thương hay gọi bố, gọi mẹ.
  • Để con tự chọn cách gọi mình. Có thể nói: "Chú (cô) không thay thế bố (mẹ) của con."
  • Trong những tháng đầu, để bố (mẹ) ruột là người dạy dỗ, nhắc nhở chính; người mới hỗ trợ, rồi dần dần cùng chia sẻ quyền dạy con. Hai vợ chồng thống nhất với nhau trước, không cãi nhau về cách dạy trước mặt con.
  • Khi con thử thách, chê bai, so sánh với bố (mẹ) ruột, đừng phản ứng gay gắt hay để bụng. Lắng nghe, ghi nhận cảm xúc của con và đối xử với con công bằng, tôn trọng; thường thì những phản ứng này giảm dần.
  • Theo Luật Hôn nhân và gia đình, cha dượng, mẹ kế có quyền và nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con riêng của vợ hoặc chồng đang sống chung.

Giữ cho con những điều quen thuộc

  • Mỗi con cần có thời gian riêng với bố (mẹ) ruột của mình, không phải lúc nào cũng sinh hoạt cả nhà.
  • Mỗi con có chỗ riêng và đồ riêng, kể cả khi phải ở chung phòng; không bắt con chia hết đồ của mình.
  • Không bắt con lớn trông em kế thường xuyên như một nghĩa vụ.
  • Không ép các con riêng phải thân nhau ngay; anh chị em kế cần thời gian.
  • Giữ con gắn với bố (mẹ) ruột không sống cùng. Luật quy định người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở; chỉ khi người đó lợi dụng việc thăm nom để gây ảnh hưởng xấu đến con, người nuôi con mới có thể yêu cầu Tòa án hạn chế. Người lớn hai bên nên giữ liên lạc lịch sự để con bớt bị giằng co.

Nếu em đang đọc bài này

Buồn, giận, ghen hay thấy lạc lõng khi bố hoặc mẹ có gia đình mới là cảm xúc bình thường. Em quý bố dượng, mẹ kế không có nghĩa là em phản bội bố (mẹ) ruột. Hãy nói với bố mẹ điều em thấy khó, hoặc kể với thầy cô, cô tư vấn ở trường.

Nếu ở nhà có ai đánh, đe dọa em hoặc đụng chạm em làm em khó chịu, đó không phải lỗi của em. Hãy kể với người lớn em tin và gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7), hoặc 113 khi em đang gặp nguy hiểm.

Chăm sóc con tại nhà

  • Dành mỗi ngày một ít thời gian riêng với con, không có người mới và các con riêng.
  • Họp gia đình đều đặn để cả nhà nói chuyện, thống nhất việc nhà, giờ giấc, quy tắc.
  • Không nói xấu bố (mẹ) ruột của con, không bắt con chọn phe, không nhờ con dò hỏi nhà bên kia.
  • Giữ nếp sinh hoạt cũ của con càng nhiều càng tốt: trường lớp, bạn bè, giờ ăn ngủ.
  • Báo cô chủ nhiệm về thay đổi trong gia đình để cô để ý con.
  • Vợ chồng mới cũng cần chăm sóc mối quan hệ của mình; khi có mâu thuẫn kéo dài, hãy tìm đến tư vấn sớm.

Hiểu lầm thường gặp

Có thêm người thương thì con sẽ vui ngay.
Con cần thời gian, thường là nhiều tháng, để quen và tin người mới. Mong con thương bố dượng, mẹ kế ngay là kỳ vọng khó thành.
Bố dượng, mẹ kế phải nghiêm ngay từ đầu để con nể.
Người mới vội nhận vai dạy dỗ, phạt con thường khiến con chống đối và gia đình căng thẳng. Lúc đầu nên để bố (mẹ) ruột dạy con, người mới xây tình cảm trước.
Con chê, so sánh với bố (mẹ) ruột là con hư.
So sánh là phản ứng thường gặp khi con đang quen với hoàn cảnh mới, và thường giảm dần. Hãy lắng nghe thay vì trách phạt.
Để con quên bố (mẹ) ruột thì con dễ hòa nhập hơn.
Cắt liên lạc làm con thêm mất mát. Con vẫn cần cả bố và mẹ ruột, trừ khi việc gặp gỡ gây hại cho con.

Bố mẹ hay hỏi

+Con không chịu gọi bố dượng là bố thì có sao không?

Không sao. Để con tự chọn cách gọi mà con thấy thoải mái, như chú, cô hay tên riêng. Ép con gọi thường làm con thấy có lỗi với bố (mẹ) ruột.

+Bao lâu thì con quen với gia đình mới?

Mỗi con mỗi khác; thường cần nhiều tháng, có khi lâu hơn. Trẻ nhỏ thường quen nhanh hơn trẻ lớn. Nếu sau một thời gian dài con vẫn rất khó khăn, nên tìm chuyên gia tư vấn cho cả nhà.

+Bố dượng có được phạt con riêng của vợ không?

Luật giao cho cha dượng, mẹ kế nghĩa vụ chăm sóc, giáo dục con riêng đang sống chung, nhưng mọi hình thức đánh đập, lăng mạ trẻ đều là bạo lực. Lúc đầu nên để mẹ ruột là người nhắc nhở chính, rồi dần dần cùng chia sẻ.

+Con ghen với em bé mới của mẹ và bố dượng thì làm sao?

Dành thời gian riêng cho con lớn, cho con giúp chăm em một chút nếu con thích, nói rõ tình thương dành cho con không thay đổi. Không bắt con trông em thường xuyên.

+Khi nào cần đưa con đi khám tâm lý?

Khi con buồn, cáu gắt gần như mỗi ngày từ 2 tuần trở lên, học sa sút, bỏ ăn, mất ngủ, sợ một người trong nhà, hoặc nói muốn chết.

Nguồn tham khảo

  1. What Your Child is Experiencing When You Remarry — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. I am getting remarried. What is the best way to blend our families? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Stepsiblings — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Bố mẹ ly hôn

    Phần lớn trẻ buồn, lo, cáu gắt hoặc học sa sút trong vài tháng đầu sau khi bố mẹ chia tay, rồi phần lớn dần thích nghi theo thời gian, nhất là khi con thấy mình vẫn an toàn và được thương. Điều làm con tổn thương nhiều nhất thường là xung đột kéo dài giữa bố mẹ, bị kéo vào giữa, và mất liên lạc với một người. Bố mẹ giúp con nhiều nhất khi cùng nói với con một thông điệp rõ ràng: đây là chuyện của người lớn, không phải lỗi của con, và cả bố lẫn mẹ vẫn thương con. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Trẻ ghen tị khi có em

    Gần như đứa trẻ nào cũng ghen tị ít nhiều khi có em: con có thể đòi bế, đòi bú bình, đái dầm trở lại, ăn vạ, nói ghét em hay đánh em. Đó là cách con lo mình bị thay thế, không phải con hư. Bố mẹ giúp con nhiều nhất khi chuẩn bị cho con từ lúc mang thai, giữ nếp sinh hoạt của con, dành thời gian riêng cho con mỗi ngày, cho con giúp chăm em, và không phạt con vì những hành vi "trẻ lại". Không để trẻ nhỏ ở một mình với em bé, và gọi 115 hoặc 113 nếu em bé bị đánh, ngã hoặc bị đè rồi li bì, nôn, co giật hay khó thở.

  • Bố mẹ cãi nhau trước mặt con

    Vợ chồng bất đồng là chuyện thường, và con thấy bố mẹ bình tĩnh nói chuyện rồi làm lành còn học được cách giải quyết mâu thuẫn. Điều làm con tổn thương là những trận cãi vã lặp đi lặp lại, quát tháo, chửi bới, ném đồ, chiến tranh lạnh kéo dài, và bị kéo vào giữa: con lo sợ, khó ngủ, hay tự trách mình. Khi lỡ cãi nhau trước mặt con, hãy cho con thấy bố mẹ làm lành và nói rõ đó không phải lỗi của con. Nếu có đánh đập, đe dọa, hãy đưa con đến nơi an toàn và gọi công an 113 hoặc Tổng đài 111.

  • Bạo lực gia đình và con

    Trẻ sống trong nhà có bạo lực bị tổn thương kể cả khi không bị đánh trực tiếp: chứng kiến người thân bị đánh, bị chửi bới, bị đe dọa có thể khiến con sợ hãi, mất ngủ, đái dầm, học sa sút, tự trách mình, và có thể dẫn đến sang chấn tâm lý, lo âu, trầm cảm. Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, đánh đập, lăng mạ, chì chiết, đe dọa, cô lập, bỏ mặc con, ép con học tập quá sức và cưỡng ép con chứng kiến bạo lực đều là bạo lực gia đình. An toàn của con là việc đầu tiên: khi có người bị đánh hoặc bị đe dọa, hãy đưa con ra khỏi chỗ đó và gọi công an 113; có người bị thương thì gọi 115 hoặc 113; gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) để được tư vấn, hỗ trợ.

  • Trẻ bị xâm hại tình dục

    Kẻ xâm hại tình dục trẻ em thường là người con quen biết, và nhiều trẻ bị xâm hại không có dấu hiệu rõ ràng. Bố mẹ cần để ý khi con đột nhiên sợ một người hay một nơi, gặp ác mộng, đái dầm trở lại, có hành vi hoặc hiểu biết về tình dục không hợp tuổi, hoặc đau, chảy máu vùng kín. Nếu con kể, hãy tin con, nói rằng đó không phải lỗi của con, giữ con tránh xa người bị nghi và gọi Tổng đài 111 hoặc công an 113. Nếu việc xâm hại vừa xảy ra, đưa con đến cơ sở y tế ngay, tốt nhất trong vòng 72 giờ.

  • Trầm cảm ở tuổi teen

    Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác