Dinh dưỡng và chiều cao

Trẻ thiếu canxi: có nên bổ sung, bổ sung thế nào cho đúng

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ bú mẹ hoặc sữa công thức, rồi lớn lên có sữa, sữa chua, cá tôm, đậu, rau xanh mỗi ngày đã đủ canxi và không cần uống thêm viên canxi. Theo Bộ Y tế, trẻ 1–3 tuổi cần khoảng 500 mg canxi mỗi ngày, 4–6 tuổi khoảng 600 mg, 7–9 tuổi khoảng 650–700 mg, từ 10 đến 19 tuổi 1.000 mg. Ra mồ hôi trộm, giật mình, rụng tóc vành khăn hay chậm mọc răng không đủ để kết luận con thiếu canxi; chỉ bổ sung khi bác sĩ khám và thấy cần. Nếu con co giật, co quắp bàn tay bàn chân hay khó thở, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con co giật.
  • Bàn tay, bàn chân co quắp cứng, con thở rít hoặc khó thở.
  • Con lỡ nuốt nhiều viên canxi, viên vitamin D hoặc thuốc của người lớn. Mang theo vỏ lọ.
  • Sau một cú ngã nhẹ, chân hoặc tay con biến dạng, sưng đau nhiều, con không cử động được.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Chân con cong nhiều hơn hẳn các bạn, chân vòng kiềng nặng lên sau 2 tuổi, hoặc cổ tay to bè.
  • Con chậm biết đi, ngại đi, hay kêu đau xương, mỏi chân, hoặc gãy xương sau va chạm nhẹ.
  • Con dị ứng sữa, không uống sữa, ăn chay hoặc phải kiêng nhiều món.
  • Con đang uống canxi hoặc vitamin D liều cao nhiều tuần rồi táo bón, chán ăn, buồn nôn, khát nước, đi tiểu nhiều.
  • Con có bệnh mạn tính về ruột, gan, thận, hoặc phải dùng corticoid kéo dài.

Con cần bao nhiêu canxi

  • Dưới 12 tháng: sữa mẹ hoặc sữa công thức cung cấp đủ canxi. Không cho trẻ nhỏ uống canxi khi bác sĩ không chỉ định.
  • 1–3 tuổi: khoảng 500 mg mỗi ngày.
  • 4–6 tuổi: khoảng 600 mg mỗi ngày.
  • 7–9 tuổi: khoảng 650–700 mg mỗi ngày.
  • 10–19 tuổi: 1.000 mg mỗi ngày, vì đây là lúc xương lớn nhanh nhất.
  • Một cốc sữa tươi 200 ml có khoảng 240 mg canxi; một hộp sữa chua 100 g khoảng 120 mg. Trẻ mẫu giáo uống 2 cốc sữa mỗi ngày cộng bữa ăn có cá, tôm, đậu, rau là gần đủ.

Canxi có trong món gì

  • Sữa, sữa chua, phô mai: dễ hấp thu nhất.
  • Tôm đồng, cua đồng, tép, cá nhỏ ăn cả xương (cá cơm, cá mòi đóng hộp): nấu canh cua, rang tép, cá kho nhừ xương.
  • Vừng (mè), đậu nành và sữa đậu nành có bổ sung canxi, đậu phụ.
  • Rau xanh đậm: rau ngót, rau mồng tơi, rau dền, cải xanh, cải ngọt. Rau chân vịt (cải bó xôi) có nhiều canxi nhưng cơ thể hấp thu được ít.
  • Nước hầm xương chỉ có rất ít canxi; phải cho con ăn cả phần cái.

Những dấu hiệu dễ nhầm là thiếu canxi

Ra mồ hôi đầu khi ngủ, giật mình, khóc đêm, rụng tóc vành khăn, chậm mọc răng một ít rất hay gặp ở trẻ khỏe mạnh. Những dấu hiệu này không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D, và tự mua canxi cho uống không làm hết các biểu hiện đó.

Thiếu canxi hoặc vitamin D kéo dài mới gây còi xương: chân cong rõ, cổ tay dày, chậm biết đi, đau xương, hay gãy xương. Khi nghi ngờ, bác sĩ sẽ khám, hỏi về bữa ăn, và có thể xét nghiệm máu, chụp X-quang trước khi kê thuốc.

Khi nào bác sĩ cho uống canxi

Bác sĩ có thể kê canxi khi con được chẩn đoán còi xương, khi con dị ứng sữa hoặc kiêng sữa hoàn toàn mà bữa ăn không bù được, khi con mắc một số bệnh mạn tính hoặc phải dùng thuốc ảnh hưởng đến xương. Loại, liều và thời gian do bác sĩ quyết định.

Canxi cần vitamin D để hấp thu, nên nhiều trường hợp bác sĩ cho dùng cả hai. Uống canxi khi con không thiếu không làm con cao hơn; dùng liều cao lâu ngày, nhất là kèm vitamin D liều cao, có thể gây táo bón, tăng canxi máu, hại thận.

Nếu con đang được kê canxi

  • Dùng đúng liều, đúng thời gian bác sĩ dặn, không tự kéo dài.
  • Không uống canxi cùng lúc với thuốc sắt; hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về khoảng cách giữa hai thuốc.
  • Đọc nhãn các sản phẩm khác con đang dùng (sữa bổ sung vi chất, cốm, siro) để tránh trùng canxi và vitamin D.
  • Cho con uống đủ nước, ăn rau quả để bớt táo bón.
  • Cất thuốc xa tầm tay trẻ; không gọi viên canxi là kẹo.

Chăm sóc con tại nhà

  • Mỗi ngày cho con có sữa hoặc sữa chua, cùng một món giàu canxi khác như canh cua, tôm tép, cá nhỏ, đậu phụ, rau xanh đậm.
  • Cho con chơi ngoài trời mỗi ngày, tránh nắng gắt giữa trưa, để da tạo vitamin D giúp hấp thu canxi.
  • Cho con chạy nhảy, leo trèo, chơi bóng: vận động có chịu sức nặng giúp xương chắc.
  • Hạn chế nước ngọt có ga và đồ uống có cà phê: chúng chiếm chỗ của sữa.
  • Ghi lại những gì con ăn uống trong 3 ngày và mang theo khi đi khám, nếu bố mẹ lo con thiếu canxi.

Hiểu lầm thường gặp

Con ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn là thiếu canxi, phải uống canxi.
Những dấu hiệu này rất hay gặp ở trẻ khỏe mạnh và không đủ để kết luận thiếu canxi. Hãy để bác sĩ khám trước khi cho con uống bất kỳ loại nào.
Chậm mọc răng là do thiếu canxi.
Thời điểm mọc răng mỗi trẻ một khác, có bé gần 1 tuổi mới mọc chiếc đầu tiên. Nếu con chậm mọc răng kèm chậm đi, chân cong, cổ tay to, hãy đưa con đi khám.
Uống thêm canxi giúp con cao vượt trội.
Chiều cao phụ thuộc nhiều vào di truyền, bữa ăn đủ đạm, ngủ đủ và vận động. Canxi chỉ giúp khi con đang thiếu.
Nước hầm xương ninh lâu có nhiều canxi.
Canxi trong xương gần như không tan vào nước hầm. Cá nhỏ, tôm cua ăn cả vỏ, sữa và sữa chua mới là nguồn canxi tốt.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có cần bổ sung canxi không?

Không, trừ khi bác sĩ chỉ định. Sữa mẹ hoặc sữa công thức đã đủ canxi. Điều trẻ bú mẹ cần là vitamin D theo hướng dẫn của bác sĩ.

+Làm sao biết trẻ thiếu canxi?

Không thể biết qua mồ hôi trộm hay giấc ngủ. Bác sĩ dựa vào bữa ăn, khám xương, và khi cần thì xét nghiệm máu, chụp X-quang.

+Nên cho trẻ uống canxi lúc nào trong ngày?

Chỉ khi bác sĩ kê. Thường cho uống sau bữa ăn sáng hoặc trưa, không uống cùng lúc với sắt; làm theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ hoặc dược sĩ.

+Uống nhiều canxi có hại không?

Có thể. Liều cao kéo dài gây táo bón, đau bụng, và khi kèm vitamin D liều cao có thể làm tăng canxi máu, hại thận.

+Trẻ không uống được sữa thì bù canxi bằng gì?

Sữa chua, phô mai, sữa đậu nành có bổ sung canxi, đậu phụ, tôm cua, cá nhỏ ăn cả xương, vừng, rau xanh đậm. Nếu con kiêng sữa hoàn toàn, bác sĩ sẽ xem có cần thêm viên canxi.

Nguồn tham khảo

  1. Quyết định 3958/QĐ-BYT: Hướng dẫn dinh dưỡng đối với bữa ăn học đường — Bộ Y tế, qua Viện Dinh dưỡng
  2. Calcium — NHS (Anh)
  3. Rickets and osteomalacia — NHS (Anh)
  4. Vitamin D Deficiency and Rickets — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Bổ sung vitamin D cho trẻ

    Sữa mẹ rất ít vitamin D, nên Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ và NHS khuyên trẻ bú mẹ, kể cả bú mẹ một phần, uống 400 IU (10 microgam) vitamin D mỗi ngày từ những ngày đầu cho đến 1 tuổi. Trẻ uống nhiều sữa công thức mỗi ngày thường đã đủ vì sữa có thêm vitamin D. Mức khuyến nghị cho trẻ lớn hơn ở mỗi nước khác nhau, nên hãy hỏi bác sĩ khi khám cho con. Vitamin D thừa có thể gây hại; nếu con lỡ uống nhiều hoặc nôn nhiều, li bì sau khi uống, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị còi xương

    Còi xương là bệnh xương mềm ở trẻ đang lớn, hay gặp nhất do thiếu vitamin D, đôi khi do ăn quá ít canxi. Dấu hiệu đáng lo là chân cong ngày càng rõ, cổ tay dày to, chậm biết đi, đau xương, hay gãy xương; ra mồ hôi trộm hay rụng tóc vành khăn không đủ để chẩn đoán. Bác sĩ xác định bằng khám, xét nghiệm máu và chụp X-quang, rồi điều trị bằng vitamin D và canxi theo liều riêng cho con. Nếu con co giật hoặc bàn tay bàn chân co quắp cứng, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Có nên cho trẻ uống vitamin

    Trẻ khỏe mạnh, ăn đa dạng thịt cá trứng, rau quả, sữa thường không cần uống vitamin tổng hợp hằng ngày. Những trường hợp có lý do rõ: trẻ 6–36 tháng uống vitamin A liều cao 2 đợt mỗi năm tại trạm y tế, trẻ bú mẹ cần vitamin D hằng ngày theo hướng dẫn quốc tế, trẻ tiêu chảy uống kẽm, trẻ ăn chay cần vitamin B12, trẻ được xét nghiệm thiếu sắt thì uống sắt theo đơn. Vitamin A, D và sắt dùng quá liều có thể gây ngộ độc. Nếu con lỡ nuốt nhiều viên vitamin hay viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay và mang theo vỏ lọ.

  • Trẻ mấy tuổi uống sữa tươi

    Trẻ dưới 12 tháng không uống sữa bò tươi làm đồ uống chính; trong năm đầu con chỉ cần sữa mẹ hoặc sữa công thức, sữa tươi chỉ dùng một ít để nấu cháo, bột từ khoảng 6 tháng. Từ 1 tuổi, con có thể uống sữa tươi đã tiệt trùng hoặc thanh trùng, không đường, loại nguyên kem cho trẻ 1–2 tuổi, khoảng 2 cốc (khoảng 500 ml) mỗi ngày. Uống quá khoảng 700 ml mỗi ngày làm con no, ăn kém và dễ thiếu sắt. Nếu sau khi uống sữa con khó thở, sưng môi mặt hay nổi mẩn khắp người, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Tăng chiều cao tuổi dậy thì

    Chiều cao của con phần lớn do gen quyết định; phần còn lại phụ thuộc vào ngủ đủ, ăn đủ đạm, canxi và vitamin D, vận động đều và không mắc bệnh mạn tính. Tuổi dậy thì là giai đoạn con cao nhanh nhất, nhưng khi sụn tăng trưởng đã đóng (thường khoảng 15–16 tuổi ở nữ, 17–18 tuổi ở nam) thì không còn cao thêm được nữa. Thực phẩm chức năng hay thuốc tăng chiều cao không làm trẻ khỏe mạnh cao thêm. Con nên đi khám nếu cao chưa tới 4 cm mỗi năm trước tuổi dậy thì, thấp hơn hẳn bạn cùng tuổi, hoặc dậy thì quá sớm hay quá muộn.

  • Trẻ giật mình khóc đêm

    Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.

Chủ đề khác