Ho, sổ mũi, viêm họng

Trẻ chảy nước mũi xanh, mũi vàng đặc: có cần kháng sinh không

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Nước mũi chuyển từ trong sang đục, vàng rồi xanh là diễn biến bình thường của cảm lạnh do virus; riêng màu xanh hay vàng không có nghĩa con bị nhiễm khuẩn hay cần kháng sinh. Chảy mũi, nghẹt mũi do cảm lạnh có thể kéo dài tới 2 tuần. Nên đưa con đi khám khi chảy mũi quá 10 ngày không đỡ, đã đỡ rồi lại nặng lên kèm sốt, sốt quá 3 ngày, đau tai hoặc đau vùng má, quanh mắt. Con khó thở, sưng đỏ quanh mắt, li bì thì đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con khó thở, phần dưới lồng ngực lõm vào khi hít vào, hoặc môi tím tái.
  • Mí mắt, vùng quanh mắt sưng đỏ, mắt lồi, con nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
  • Con đau đầu dữ dội, cổ cứng, nôn nhiều, hoặc li bì, lơ mơ.
  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C.
  • Con không bú, không uống được gì, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Chảy mũi, nghẹt mũi quá 10 ngày mà không đỡ chút nào.
  • Con đã đỡ cảm rồi lại sốt trở lại, nước mũi đặc như mủ nhiều hơn.
  • Sốt quá 3 ngày, hoặc sốt từ 39°C kèm nước mũi đặc nhiều ngày liền.
  • Con đau tai, kéo tai, chảy dịch tai, hoặc đau vùng má, quanh mắt dù đã rửa mũi.
  • Chảy mũi chỉ một bên, có mùi hôi, có khi lẫn máu: có thể có dị vật trong mũi.
  • Nước mũi kéo dài quá 2 tuần, hoặc con thở khò khè, thở nhanh.

Vì sao nước mũi đổi màu

Khi con bị cảm lạnh, nước mũi lúc đầu thường trong, loãng. Sau vài ngày nó đặc hơn, đục, rồi vàng hoặc xanh, sau đó ít dần và khô lại. Nước mũi vàng hay xanh gặp cả khi nhiễm virus lẫn vi khuẩn.

Nước mũi cũng hay đặc và xanh hơn vào buổi sáng khi con vừa ngủ dậy, khi không khí khô, hoặc khi con uống ít nước. Vì vậy chỉ nhìn màu nước mũi không biết được con có cần kháng sinh hay không.

Khi nào nghĩ đến viêm xoang do vi khuẩn

Chỉ một số ít trẻ cảm lạnh bị viêm xoang hay viêm tai giữa do vi khuẩn sau đó. Điều bác sĩ dựa vào là diễn biến: triệu chứng kéo dài quá 10 ngày không đỡ, hoặc đã đỡ rồi nặng lên kèm sốt lại, hoặc ngay từ đầu sốt cao từ 39°C kèm nước mũi đặc như mủ nhiều ngày liền.

Đau vùng má, quanh mắt, không chỉ nghẹt mũi, sưng đỏ da vùng xoang cũng là dấu hiệu cần đi khám. Trẻ nhỏ chưa tả được đau thì hay quấy, kéo tai, ngủ không yên.

Kháng sinh và thuốc

  • Kháng sinh không có tác dụng với virus gây cảm lạnh, không làm nước mũi hết nhanh hơn. Dùng không cần thiết còn gây tiêu chảy, dị ứng và làm vi khuẩn kháng thuốc.
  • Bác sĩ chỉ kê kháng sinh khi khám thấy viêm xoang, viêm tai giữa do vi khuẩn hay biến chứng khác. Khi đã được kê, cho con uống đủ ngày, không tự ngừng.
  • Không dùng thuốc chống nghẹt mũi dạng uống, nhỏ hay xịt cho trẻ dưới 6 tuổi. Thuốc cảm, thuốc ho bán sẵn không giúp trẻ nhỏ khỏi nhanh hơn.
  • Nếu con sốt hoặc khó chịu, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Không tự mua kháng sinh hay thuốc có corticoid cho con theo đơn cũ hoặc theo lời mách.

Những nguyên nhân khác của chảy mũi kéo dài

  • Viêm mũi dị ứng: hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, dụi mắt, nước mũi thường trong, tái đi tái lại theo mùa hoặc khi gặp bụi nhà, lông chó mèo.
  • VA to, viêm VA: nghẹt mũi kéo dài, thở bằng miệng, ngủ ngáy, hay chảy mũi ở tuổi mầm non.
  • Dị vật trong mũi: chảy mũi một bên, hôi, có khi lẫn máu, hay gặp ở trẻ mầm non tự nhét hạt, đồ chơi nhỏ vào mũi.
  • Cảm lạnh nối tiếp nhau: trẻ đi nhà trẻ có thể cảm khoảng 6 lần một năm hoặc hơn, nên bố mẹ thấy như con chảy mũi suốt mùa lạnh.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% khi con nghẹt mũi, trước khi bú và trước khi ngủ: trẻ dưới 1 tuổi 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt; trẻ dưới 1 tuổi không quá 4 lần một ngày hoặc trước mỗi cữ bú.
  • Sau khi nhỏ, hút nhẹ ở cửa mũi cho trẻ nhỏ; trẻ lớn tập xì từng bên mũi. Không bơm rửa mạnh ở trẻ nhỏ vì nước có thể tràn lên tai.
  • Cho con uống đủ nước, bú nhiều lần hơn để nước mũi loãng, dễ ra.
  • Lau mũi bằng khăn mềm, bôi một lớp kem dưỡng mỏng quanh cánh mũi nếu da bị đỏ, nứt.
  • Giữ nhà không khói thuốc lá, khói hương, khói bếp than; không để điều hòa thổi thẳng vào con.
  • Rửa tay cho con và cả nhà, nhất là trước khi ăn và sau khi lau mũi.

Hiểu lầm thường gặp

Nước mũi xanh là nhiễm khuẩn, phải uống kháng sinh.
Nước mũi vàng, xanh gặp cả khi nhiễm virus. Bác sĩ dựa vào thời gian bệnh, sốt và khám, không dựa vào màu, để quyết định kháng sinh.
Nhỏ thuốc co mạch hằng ngày cho con dễ thở.
Trẻ dưới 6 tuổi không dùng thuốc chống nghẹt mũi. Thuốc có thể gây ngộ độc ở trẻ nhỏ và dùng lâu làm mũi nghẹt hơn. Nước muối sinh lý là đủ.
Hút mũi bằng miệng cho con hoặc xông lá cho nhanh hết mũi.
Hút bằng miệng dễ truyền vi khuẩn từ người lớn sang trẻ. Nồi nước xông nóng gây bỏng và có thể làm trẻ khó thở hơn. Dùng dụng cụ hút mũi sạch và nước muối sinh lý.
Chảy mũi xanh lâu ngày phải nạo VA.
Phần lớn trẻ chảy mũi xanh là do cảm lạnh nối tiếp. Nạo VA chỉ cân nhắc khi VA to gây ngừng thở khi ngủ, biến chứng tai hoặc viêm tái đi tái lại nhiều lần, do bác sĩ tai mũi họng quyết định.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ chảy nước mũi xanh bao lâu thì khỏi?

Chảy mũi do cảm lạnh thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi kéo dài tới 2 tuần. Nếu sau 10 ngày con không đỡ chút nào, hoặc đã đỡ rồi lại nặng lên kèm sốt, hãy đưa con đi khám.

+Mũi vàng đặc buổi sáng có sao không?

Nước mũi thường đặc và đậm màu hơn sau một đêm ngủ, khi không khí khô hoặc con uống ít nước. Nếu ban ngày con vẫn ăn chơi bình thường thì chỉ cần nhỏ nước muối và cho uống đủ nước.

+Trẻ chảy mũi xanh có được đi học không?

Con đi học được khi không sốt và đủ khỏe để tham gia các hoạt động. Dạy con lau mũi, rửa tay, che miệng khi hắt hơi để bớt lây cho bạn.

+Trẻ chảy mũi xanh kèm ho có cần uống kháng sinh không?

Thường không. Ho và chảy mũi vàng xanh trong cảm lạnh là do virus. Đi khám nếu con thở nhanh, khò khè, sốt quá 3 ngày hoặc ho quá 2 tuần không đỡ.

+Có nên rửa mũi bằng bình xịt nước biển hằng ngày không?

Chỉ cần nhỏ hoặc xịt nước muối khi con nghẹt mũi. Khi con khỏe, mũi tự làm sạch được, không cần rửa hằng ngày.

Nguồn tham khảo

  1. Sinus Pain or Congestion (KidsDoc Symptom Checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Why Most Sore Throats, Coughs & Runny Noses Don't Need Antibiotics — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Common cold — NHS (Anh)
  4. Colds (KidsDoc Symptom Checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Trẻ bị viêm xoang

    Phần lớn viêm xoang ở trẻ đi kèm cảm lạnh, do virus và tự đỡ trong khoảng 10 ngày. Nghĩ tới viêm xoang do vi khuẩn khi con nghẹt mũi, chảy mũi hoặc ho ban ngày quá 10 ngày không đỡ, khi đã đỡ rồi lại nặng lên kèm sốt, hoặc khi sốt từ 39°C kèm chảy mũi đặc 3 ngày liền; lúc đó bác sĩ mới cân nhắc kháng sinh. Vùng quanh mắt sưng đỏ, mắt lồi, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc cổ cứng là biến chứng, cần đến cấp cứu ngay.

  • Nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ

    Khi con khỏe, mũi thông, không cần nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày; mũi tự làm sạch được. Chỉ nhỏ khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ: trẻ dưới 1 tuổi 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Dùng nước muối sinh lý 0,9% đóng lọ, không tự pha, không dùng loại ưu trương hay thuốc nhỏ mũi khác khi bác sĩ chưa khuyên. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị viêm VA

    VA là khối mô nhỏ nằm ở phía sau mũi, giúp cơ thể chống nhiễm trùng; nó to nhất ở tuổi mầm non và thường bắt đầu nhỏ dần từ khoảng 4–6 tuổi. Khi VA bị viêm hoặc to quá mức, con nghẹt mũi kéo dài, thở bằng miệng, ngủ ngáy, nói giọng mũi, hay chảy mũi và dễ bị viêm tai giữa. Phần lớn trẻ chỉ cần làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý và điều trị từng đợt khi bác sĩ khám; nạo VA chỉ cân nhắc khi con ngừng thở khi ngủ, viêm tai ứ dịch làm nghe kém, hoặc viêm đi viêm lại rất nhiều lần. Con khó thở, rút lõm lồng ngực, hoặc chảy máu mũi, họng sau nạo VA thì đến cấp cứu ngay.

  • Dùng kháng sinh cho trẻ

    Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ. Dùng kháng sinh không đúng làm con chịu tác dụng phụ vô ích và làm vi khuẩn kháng thuốc, đến khi con thật sự cần thì thuốc không còn tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê đơn, uống đúng liều, đúng giờ và đủ số ngày bác sĩ dặn.

Chủ đề khác