Da

Trẻ bị cháy nắng: xử trí tại nhà và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Cháy nắng là da bị tổn thương do tia cực tím: da đỏ, nóng, rát, có khi phồng rộp, thường lộ rõ vài giờ sau khi ra nắng, nặng nhất sau khoảng một ngày và tự lành trong khoảng một tuần. Đưa con vào chỗ mát, làm mát da bằng nước mát (tắm, dội hoặc khăn ướt), cho uống nhiều nước, giảm đau bằng paracetamol theo cân nặng, bôi kem dưỡng không mùi hoặc gel lô hội; không chườm đá, không chọc bọng nước, không bôi kem đánh răng, nước mắm. Đưa con đi khám khi da phồng rộp, sưng, trẻ dưới 1 tuổi bị cháy nắng, hoặc con sốt; đi cấp cứu ngay nếu phồng rộp diện rộng kèm sốt, mệt lả, hoặc con lơ mơ, ngất.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Da phồng rộp trên một vùng rộng (cả lưng, cả hai vai, cả hai chân) kèm sốt, rét run, nôn hoặc con mệt lả.
  • Con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất hoặc yếu đến mức không đứng được sau khi ở ngoài nắng.
  • Nhiệt độ từ 40°C trở lên, người nóng ran, đau đầu dữ dội.
  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc bỏ bú, li bì.
  • Con không uống được, nôn liên tục, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 1 tuổi bị cháy nắng, kể cả khi chỉ đỏ da: đi khám trong ngày.
  • Da có bọng nước, nhất là bọng to hơn khoảng 1 cm, nhiều bọng nhỏ, hoặc bọng nước ở mặt.
  • Con sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút sau khi đi nắng.
  • Đau rát nhiều không đỡ dù đã làm mát và uống thuốc giảm đau; chân sưng khó đi.
  • Đau mắt, chói mắt, không nhìn được ánh sáng.
  • Sau 2 ngày vùng da đỏ lan rộng, đau tăng, có mủ hoặc vệt đỏ: có thể nhiễm trùng.

Cháy nắng diễn ra thế nào

Tia cực tím trong ánh nắng làm tổn thương các lớp da ngoài. Cháy nắng rất dễ bị bỏ sót vì trong lúc con đang chơi ngoài nắng chưa có dấu hiệu gì; da thường đỏ rõ sau khoảng 4 giờ, đau rát tăng dần và nặng nhất trong 24–36 giờ, rồi đỡ dần. Khoảng ngày thứ 5 đến ngày thứ 7, da bắt đầu bong, và thường lành hẳn trong khoảng một tuần.

Phần lớn cháy nắng chỉ đỏ da, giống bỏng nông. Phơi nắng lâu có thể làm da phồng rộp, tức là bỏng sâu hơn. Trên da sẫm màu, vùng cháy nắng có thể không đỏ rõ mà chỉ nóng, rát, sẫm lại rồi bong. Cháy nắng nặng thường đi kèm say nắng, mất nước, nhất là khi con vận động mạnh ngoài trời nóng.

Con dễ cháy nắng khi nào

  • Ra nắng trong khoảng 10 đến 16 giờ, khi tia cực tím mạnh nhất: giờ ra chơi, tan học buổi trưa, giờ thể dục ngoài sân, học quân sự, đi dã ngoại.
  • Đi biển, đi bơi: nước làm mát da khiến con không thấy nóng, nước và cát còn phản chiếu tia nắng, kem chống nắng dễ trôi.
  • Trời âm u, nhiều mây: phần lớn tia cực tím vẫn xuyên qua mây.
  • Da trắng, dễ đỏ mà khó rám, có nhiều nốt ruồi, tàn nhang.
  • Đang dùng một số thuốc làm da nhạy cảm với ánh nắng, như vài loại thuốc trị mụn, kháng sinh: hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi con đang dùng thuốc.

Giảm đau và bôi gì lên da

Paracetamol giúp con đỡ đau: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ibuprofen giảm cả đau và sưng nhưng chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi, theo hướng dẫn trên hộp hoặc của dược sĩ, và không dùng khi con đang sốt mà chưa loại trừ sốt xuất huyết. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

Sau khi làm mát, bôi một lớp mỏng kem dưỡng ẩm không mùi, kem sau đi nắng hoặc gel lô hội. Không bôi vaseline, dầu, mỡ hay kem đặc lên vùng da đang nóng đỏ vì có thể giữ nhiệt và bít da. Không tự bôi kem có corticoid hay thuốc bôi chưa được bác sĩ đồng ý, nhất là trên vùng da rộng hoặc bọng nước đã vỡ.

Để nguyên bọng nước. Nếu bọng tự vỡ, rửa nhẹ bằng nước sạch, che bằng gạc sạch và cho con đi khám để được hướng dẫn chăm sóc.

Phòng cháy nắng cho con

Tránh cho con hoạt động ngoài trời lúc nắng gắt từ 10 đến 16 giờ; chọn chỗ có bóng râm. Mặc cho con áo dài tay, quần dài bằng vải dệt dày mà thoáng, đội mũ rộng vành che cả gáy và tai, đeo kính râm chống tia cực tím. Áo khoác chống nắng, mũ có vành giúp nhiều hơn chỉ bôi kem.

Với trẻ từ 6 tháng tuổi, bôi kem chống nắng phổ rộng, chỉ số SPF từ 30, lên mọi vùng da hở như mặt, tai, gáy, mu bàn tay, mu bàn chân, 15–30 phút trước khi ra nắng, bôi đủ lượng. Bôi lại mỗi 2 giờ, và ngay sau khi bơi, lau người hay ra nhiều mồ hôi, kể cả loại chống nước. Trẻ dưới 6 tháng nên được giữ tránh nắng chiếu trực tiếp; nếu buộc phải ra ngoài, dùng bóng râm, mái che xe đẩy, quần áo che kín, đội mũ, và hỏi bác sĩ trước khi dùng kem chống nắng.

Cháy nắng nhiều lần trong tuổi thơ làm tăng nguy cơ ung thư da về sau. Bố mẹ che nắng cho chính mình cũng là cách dạy con hiệu quả nhất.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đưa con ra khỏi nắng ngay, vào nhà hoặc chỗ bóng râm mát.
  • Làm mát da bằng nước mát: tắm hoặc dội nước mát khoảng 10 phút, hoặc đắp khăn ướt mát nhiều lần trong ngày; với trẻ nhỏ, để ý đừng để con bị lạnh run. Không dùng nước đá, không chườm đá trực tiếp.
  • Cho con uống nhiều nước hơn bình thường trong 1–2 ngày; trẻ còn bú thì cho bú nhiều lần hơn; để ý con đi tiểu đều.
  • Giảm đau bằng paracetamol theo cân nặng; bôi kem dưỡng không mùi hoặc gel lô hội lên vùng da đỏ.
  • Mặc đồ cotton rộng, mềm; không để quần áo bó, quai cặp cọ lên vùng cháy nắng.
  • Không chọc vỡ bọng nước, không bóc da bong, không chà xà phòng lên vùng cháy nắng.
  • Giữ con tránh nắng hoàn toàn cho đến khi da lành hẳn.

Hiểu lầm thường gặp

Bôi kem đánh răng, nước mắm, lòng trắng trứng hay dầu gió lên da cháy nắng cho mát.
Những thứ này có thể gây kích ứng, nhiễm trùng và làm da xót hơn. Làm mát bằng nước mát sạch rồi bôi kem dưỡng không mùi hoặc gel lô hội.
Chườm đá cho nhanh hết rát.
Đá lạnh có thể làm tổn thương thêm vùng da đang bị bỏng. Dùng nước mát hoặc khăn ướt mát là đủ.
Trời nhiều mây thì không cần che nắng.
Phần lớn tia cực tím vẫn xuyên qua mây. Vẫn cần che chắn và bôi kem chống nắng khi con ở ngoài trời lâu.
Da con đã rám nắng thì không bị cháy nắng nữa.
Rám nắng cho thấy da đã bị tia cực tím tác động và chỉ bảo vệ rất ít. Con vẫn cần mũ, áo và kem chống nắng.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị cháy nắng bao lâu thì khỏi?

Cháy nắng nhẹ thường hết đau sau 2–3 ngày, bong da vào ngày 5–7 và lành trong khoảng một tuần. Cháy nắng có bọng nước lâu hơn và nên được nhân viên y tế xem.

+Trẻ bị cháy nắng có được tắm không?

Có. Tắm nước mát giúp con đỡ rát. Không dùng nước nóng, không chà xà phòng lên vùng da cháy nắng, thấm khô nhẹ rồi bôi kem dưỡng.

+Bọng nước do cháy nắng có nên chọc vỡ không?

Không. Bọng nước bảo vệ lớp da bên dưới khỏi nhiễm trùng. Bọng to, nhiều bọng hoặc bọng ở mặt thì cho con đi khám.

+Trẻ dưới 6 tháng có bôi kem chống nắng được không?

Cách tốt nhất là giữ bé tránh nắng trực tiếp, dùng bóng râm và quần áo che kín. Nếu không tránh được, hỏi bác sĩ trước khi bôi kem chống nắng lên một vùng da nhỏ của bé.

+Kem chống nắng bao nhiêu SPF là đủ cho trẻ?

Chọn loại phổ rộng, SPF từ 30, bôi đủ lượng và bôi lại mỗi 2 giờ hoặc sau khi bơi, đổ mồ hôi. Chỉ số cao hơn không thay được việc bôi lại và che chắn.

Nguồn tham khảo

  1. Sunburn — NHS (Anh)
  2. Sunscreen and sun safety — NHS (Anh)
  3. Sun Safety: Information for Parents About Sunburn & Sunscreen — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Sunburn (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Kem chống nắng cho trẻ

    Trẻ dưới 6 tháng tuổi nên được che nắng bằng bóng râm, quần áo và mũ, không để nắng chiếu trực tiếp; kem chống nắng chỉ là cách cuối cùng cho vùng da nhỏ còn hở, và nên hỏi bác sĩ trước. Từ 6 tháng tuổi, con dùng được kem chống nắng phổ rộng chỉ số SPF từ 30, bôi trước khi ra nắng 15–30 phút và bôi lại mỗi 2 giờ, sau khi bơi hay ra nhiều mồ hôi. Kem chỉ là một lớp bảo vệ: vẫn cần mũ rộng vành, áo dài tay và tránh nắng gắt từ 10 đến 16 giờ. Đi cấp cứu ngay nếu sau khi ở ngoài nắng con sốt cao, da nóng đỏ, li bì hoặc co giật.

  • Say nắng, sốc nhiệt ở trẻ

    Khi trẻ ở lâu ngoài nắng hoặc vận động mạnh lúc trời nóng, con có thể bị kiệt sức do nóng: mệt, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, da tái, chuột rút. Đưa con vào chỗ mát, cởi bớt quần áo, làm mát bằng khăn ướt và quạt, cho uống nước hoặc oresol từng ngụm; con thường đỡ trong 30 phút. Sốc nhiệt là cấp cứu: con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran, nhiệt độ từ 40°C, hoặc không đỡ sau 30 phút làm mát. Gọi 115 hoặc 113 ngay và tiếp tục làm mát con trong lúc chờ.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

  • Tắm nắng cho trẻ sơ sinh

    Trẻ sơ sinh không cần tắm nắng. Trẻ dưới 6 tháng nên được giữ tránh nắng chiếu trực tiếp, vì da con rất mỏng, dễ bỏng nắng, dễ nóng quá và mất nước. Để con đủ vitamin D, trẻ bú mẹ, kể cả bú mẹ một phần, được khuyên uống 400 IU (10 microgam) vitamin D mỗi ngày từ những ngày đầu, theo hướng dẫn của bác sĩ; trẻ uống nhiều sữa công thức có thể đã đủ. Phơi nắng không chữa được vàng da: con vàng da cần được bác sĩ khám.

  • Nốt ruồi lạ ở trẻ

    Phần lớn nốt ruồi ở trẻ là lành tính: có từ lúc sinh hoặc mọc thêm trong tuổi thơ và tuổi dậy thì, tròn hoặc bầu dục, bờ đều, một màu. Ung thư hắc tố ở trẻ em rất hiếm, nhưng nên cho con đi khám khi nốt ruồi có dấu hiệu ABCDE: không cân đối, bờ nham nhở, có từ hai màu trở lên, đường kính lớn hơn khoảng 6 mm, hoặc thay đổi kích thước, hình dạng, màu sắc; cũng như khi nốt ruồi chảy máu, ngứa, đóng vảy, hay có vệt sẫm màu dưới móng không do va đập. Không tự tẩy, đốt, chấm thuốc hay cắt nốt ruồi cho con.

  • Da trẻ khô, nứt nẻ

    Da trẻ khô, ráp, nứt nẻ hay gặp khi trời hanh khô (mùa đông miền Bắc), khi con tắm nước nóng, tắm lâu, dùng nhiều xà phòng, hoặc khi da con có cơ địa chàm. Cách chăm chính là tắm ngắn dưới 10 phút bằng nước ấm, dùng ít sữa tắm dịu nhẹ không mùi, thấm khô rồi bôi kem dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm, và bôi lại ít nhất 2 lần mỗi ngày kể cả khi da đã đỡ. Môi nứt hay do con liếm môi; bôi sáp dưỡng hoặc vaseline và nhắc con bỏ thói quen này. Đi khám nếu chỗ nứt sưng đỏ, có mủ, chảy máu, hoặc đã chăm đúng cách 2 tuần mà không đỡ; môi đỏ nứt nẻ kèm sốt từ 5 ngày trở lên cần đi khám ngay.

Chủ đề khác