Con lo lắng khi chờ kết quả thi: bố mẹ nên nói gì, làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Trả lời nhanh
Lo lắng, mất ngủ, dò đáp án liên tục trong những tuần chờ điểm là phản ứng thường gặp sau kỳ thi lớn. Bố mẹ giúp con nhiều nhất khi không hỏi dồn về điểm, giữ nếp ăn ngủ bình thường, cùng con chuẩn bị sẵn kế hoạch cho cả hai khả năng đỗ và chưa đỗ, rồi ở bên con đúng ngày có kết quả. Nếu nỗi lo làm con không ăn, không ngủ được kéo dài, hoặc con nói muốn chết, hãy tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý; em dưới 16 tuổi có thể gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con nói muốn chết, "không đỗ thì không sống nổi", hoặc nhắn tin, đăng mạng xã hội kiểu từ biệt.
- Con có vết thương tự gây ra, hoặc bố mẹ thấy con đang tìm cách làm hại bản thân.
- Con nhốt mình, không trả lời, không mở cửa, hoặc bỏ đi khỏi nhà sau khi xem điểm mà không liên lạc được.
- Khi có những dấu hiệu trên: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con mất ngủ nhiều đêm liền, bỏ ăn, sụt cân, hay đau đầu, đau bụng, tim đập nhanh khi nhắc đến điểm.
- Con có những cơn hoảng sợ: tim đập dồn, khó thở, run, sợ mình sắp ngất hay sắp chết.
- Con buồn chán, cáu gắt, mất hứng thú gần như cả ngày kéo dài từ 2 tuần.
- Con thu mình hẳn, không ra khỏi phòng, cắt liên lạc với bạn bè.
- Con uống rượu bia, hút thuốc, hoặc chơi game, lướt mạng thâu đêm để quên.
Vì sao những ngày chờ điểm lại khó
Trong lúc ôn thi, con có việc để làm mỗi ngày. Sau khi thi xong, con chỉ còn chờ, và không thể làm gì để thay đổi kết quả. Đây là lúc nhiều em lo nhiều nhất: tự chấm đi chấm lại theo đáp án trên mạng, so điểm với bạn, nghĩ đến những câu làm sai, sợ bố mẹ thất vọng.
Năm 2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra ngày 11–12/6 và điểm được công bố lúc 8 giờ sáng ngày 1/7, nên con chờ khoảng ba tuần. Học sinh lớp 12 năm nay sẽ thi kỳ thi năm 2027; bố mẹ theo dõi kế hoạch mới của Bộ GD&ĐT để biết ngày thi, ngày có điểm. Thi vào lớp 10 do Sở GD&ĐT từng tỉnh tổ chức và công bố kết quả theo lịch riêng.
Bố mẹ nói gì trong những ngày chờ
- Hỏi một lần, nhẹ nhàng: "Con thấy bài làm thế nào", rồi nghe. Sau đó không hỏi lại mỗi ngày.
- Nói rõ điều quan trọng nhất: "Kết quả thế nào bố mẹ vẫn thương con. Mình sẽ tính tiếp cùng nhau".
- Không so điểm dự đoán của con với con nhà người khác, không kể cho họ hàng khi con chưa muốn.
- Khi con nói lo, gọi tên cảm xúc của con thay vì gạt đi: "Chờ thế này mệt thật" dễ nghe hơn "Lo làm gì, thi xong rồi".
- Tránh câu dọa: "Trượt thì đi làm", "Không đỗ thì đừng nhìn mặt bố mẹ". Những câu này làm con sợ hơn và có thể nguy hiểm với một em đang rất căng thẳng.
Cùng con chuẩn bị cho cả hai khả năng
Lo âu giảm khi con biết dù thế nào cũng còn đường đi tiếp. Khi con bình tĩnh, cùng con viết ra kế hoạch nếu đủ điểm và nếu chưa đủ: các nguyện vọng đã đăng ký và thứ tự của chúng, các đợt xét tuyển bổ sung của các trường, cao đẳng, trung cấp, học nghề, hoặc ôn thi lại năm sau. Với thi vào 10, xem quy định của Sở về nguyện vọng 2, 3 và trường ngoài công lập.
Nếu con thấy điểm thi tốt nghiệp không khớp với bài làm, con có quyền phúc khảo. Theo quy chế thi hiện hành, đơn nộp tại nơi con đã đăng ký dự thi trong 10 ngày kể từ ngày công bố điểm. Biết trước điều này giúp con bớt hoảng nếu điểm thấp bất ngờ.
Ngày có kết quả
- Hỏi trước con muốn xem điểm một mình hay cùng bố mẹ, và tôn trọng lựa chọn của con.
- Cố gắng có mặt ở nhà vào sáng hôm đó, hoặc gọi điện cho con ngay.
- Dù điểm thế nào, câu đầu tiên là về con, không phải về điểm: "Con đã cố gắng nhiều".
- Nếu điểm thấp, để con buồn, khóc, im lặng. Bàn kế hoạch tiếp theo vào hôm sau hoặc khi con sẵn sàng.
- Nếu điểm cao, vui cùng con, nhưng đừng đem ra so với anh chị em hay bạn bè trước mặt con.
Nếu em đang đọc bài này
Lo lắng khi chờ điểm là chuyện rất nhiều bạn cùng tuổi đang trải qua. Bài thi đã nộp, việc em làm được bây giờ là chăm sóc mình: ngủ đủ, ăn uống, ra ngoài vận động, gặp bạn bè, làm những việc em thích mà lâu rồi chưa có thời gian. Thử đặt giới hạn cho việc dò đáp án và đọc các bài dự đoán điểm chuẩn, vì càng đọc em càng lo.
Một kỳ thi không đo hết con người em, và sau đó vẫn còn nhiều đường đi. Nếu em thấy nặng nề đến mức có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn em tin. Em dưới 16 tuổi có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7; lớn hơn, em có thể nhờ bố mẹ đưa đi gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Khi nguy hiểm trước mắt, gọi 115 hoặc 113.
Khi nỗi lo không bớt
Nhiều em thấy nhẹ hơn khi đã có kết quả và kế hoạch, nhưng không phải ai cũng vậy. Nếu con lo âu hay buồn chán nặng, kéo dài và ảnh hưởng đến ăn, ngủ, sinh hoạt hằng ngày, hãy đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Trò chuyện trị liệu giúp nhiều em; thuốc, nếu cần, do bác sĩ khám và quyết định.
Chăm sóc con tại nhà
- Giữ giờ ngủ, giờ ăn đều như ngày thường; phần lớn tuổi teen cần 8–10 tiếng ngủ mỗi đêm.
- Rủ con ra ngoài vận động: đi bộ, đạp xe, bơi, đá bóng, nhất là cùng bạn bè.
- Cho con làm việc có ích trong những tuần chờ: học bơi, học một môn thể thao, làm thêm, giúp việc nhà, đi chơi xa cùng gia đình.
- Hạn chế cà phê, nước tăng lực, thức khuya lướt mạng xem đáp án và dự đoán điểm chuẩn.
- Cùng con viết ra kế hoạch A và B, dán ở chỗ con dễ thấy.
- Tự giữ bình tĩnh: con đọc nỗi lo của bố mẹ qua nét mặt nhiều hơn qua lời nói.
Hiểu lầm thường gặp
- Thi xong rồi thì con hết áp lực.
- Với nhiều em, những tuần chờ điểm còn căng hơn lúc ôn thi vì không còn làm gì được. Con vẫn cần bố mẹ để ý và ở bên.
- Nói trước với con chuyện trượt là xui, làm con mất tinh thần.
- Biết trước còn những lựa chọn khác thường giúp con bớt lo hơn. Bàn kế hoạch B khi con bình tĩnh không có nghĩa là bố mẹ nghĩ con sẽ trượt.
- Dọa con một chút để con biết sợ, lần sau học chăm hơn.
- Lời dọa trong lúc chờ điểm chỉ làm con lo thêm, và với em đang rất căng thẳng có thể đẩy con đến những suy nghĩ nguy hiểm. Con cần nghe rằng bố mẹ vẫn ở bên dù kết quả thế nào.
Bố mẹ hay hỏi
+Con mất ngủ vì lo chờ điểm thi phải làm sao?
Giữ giờ đi ngủ và thức dậy đều, tắt điện thoại trước khi ngủ khoảng nửa tiếng, vận động ban ngày, tránh cà phê buổi chiều. Nếu con mất ngủ nhiều đêm liền kèm bỏ ăn, lo âu nặng, hãy đưa con đi khám.
+Năm 2026 có điểm thi tốt nghiệp THPT ngày nào?
Năm 2026, điểm được công bố lúc 8 giờ sáng ngày 1/7. Học sinh lớp 12 hiện nay thi năm 2027, nên theo dõi kế hoạch mới của Bộ GD&ĐT.
+Có nên cho con tự chấm điểm theo đáp án trên mạng không?
Chấm một lần để biết hướng chọn nguyện vọng thì được. Nếu con chấm đi chấm lại và càng chấm càng lo, hãy nhẹ nhàng gợi ý con dừng và làm việc khác.
+Điểm thi thấp hơn dự đoán thì làm gì?
Để con buồn trước, bàn sau. Nếu con tin điểm không đúng với bài làm, con có thể phúc khảo trong 10 ngày kể từ ngày công bố điểm theo quy chế hiện hành; ngoài ra còn nguyện vọng sau, xét tuyển bổ sung, cao đẳng, học nghề hoặc ôn thi lại.
+Khi nào lo lắng chờ điểm cần đi khám?
Khi nỗi lo làm con không ăn, không ngủ được nhiều ngày, có cơn hoảng sợ, hoặc buồn chán kéo dài từ 2 tuần. Nếu con nói muốn chết, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
Nguồn tham khảo
- Help your child beat exam stress — NHS (Vương quốc Anh)
- 5 Action Steps to Help Someone Having Thoughts of Suicide — Viện Sức khỏe Tâm thần Hoa Kỳ (NIMH)
- Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông (Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT) — Bộ Giáo dục và Đào tạo
- Depression in children and young people — NHS (Vương quốc Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con trượt nguyện vọng
Sau khi trượt nguyện vọng 1 hay thi trượt, buồn, khóc, giận, xấu hổ và không muốn gặp ai trong vài ngày đến vài tuần là phản ứng bình thường. Việc của bố mẹ trong những ngày đầu là ở bên con, không trách, không so sánh, rồi khi con đã bình tĩnh hơn mới cùng con xem các lựa chọn tiếp theo. Nếu con nói muốn chết, tự làm đau mình hoặc nỗi buồn kéo dài quá 2 tuần, hãy tìm trợ giúp: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7), hoặc gặp bác sĩ, chuyên gia tâm lý.
- Áp lực thi cử
Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Con ôn thi lại đại học
Ôn thi lại một năm là lựa chọn hợp lý cho nhiều em, nếu con thật sự muốn và có kế hoạch rõ. Người đã có bằng tốt nghiệp THPT được đăng ký dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm sau để lấy kết quả xét tuyển, chỉ cần thi những môn mình cần. Khó nhất thường là tinh thần: một năm ở nhà dễ cô đơn, tự so sánh với bạn đã vào đại học, ngủ thức lộn xộn. Bố mẹ giúp con giữ nếp sinh hoạt, có bạn cùng học, và để ý dấu hiệu trầm cảm; nếu con nói muốn chết, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt.
- Lo âu ở tuổi teen
Lo lắng trước bài kiểm tra hay khi vào lớp mới là bình thường. Con có thể đang bị rối loạn lo âu khi nỗi lo quá mức so với hoàn cảnh, kéo dài nhiều tuần, và làm con né tránh đi học, gặp bạn, hoặc gây đau bụng, đau đầu, mất ngủ lặp lại. Rối loạn lo âu là bệnh hay gặp ở tuổi teen và chữa được, thường bằng trị liệu tâm lý. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Hoảng loạn khi thi
Run tay, tim đập nhanh, khó thở, đầu óc trống rỗng khi cầm đề là phản ứng báo động của cơ thể trước căng thẳng, thường gọi là cơn hoảng sợ (cơn hoảng loạn). Cơn này đáng sợ nhưng không nguy hiểm, phần lớn kéo dài khoảng 5–20 phút rồi dịu dần, và thở chậm giúp nó qua nhanh hơn. Nếu con đau ngực khi gắng sức, ngất, hoặc khó thở không đỡ sau khi nghỉ, cần đi cấp cứu để loại trừ bệnh tim phổi. Nếu cơn hoảng loạn lặp lại nhiều lần hoặc làm con né tránh đi học, đi thi, nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
- Con có ý định tự làm hại bản thân
Khi con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc bố mẹ thấy vết thương con tự gây ra, hãy coi đó là lời cầu cứu và đáp lại ngay trong hôm nay. Hỏi thẳng con có đang nghĩ đến chuyện tự tử không; hỏi như vậy không gieo ý nghĩ vào đầu con mà giúp con nói ra. Nếu con đã có kế hoạch, đã làm hại bản thân, hoặc bố mẹ thấy con không an toàn, hãy ở bên con, cất các vật nguy hiểm và gọi 115 hoặc 113. Trường hợp còn lại, đưa con đi khám bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý sớm, và có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) để được hướng dẫn.
Chủ đề khác