Dinh dưỡng và chiều cao

Có nên cho trẻ uống sữa non để tăng đề kháng: điều bố mẹ cần biết

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Sữa non của chính mẹ trong những ngày đầu sau sinh rất quý: giàu kháng thể và đủ cho bé, nên cho bé bú càng sớm càng tốt. Còn sữa non dạng bột, viên bán ngoài thị trường (thường làm từ sữa non bò) là thực phẩm bổ sung, không phải là thuốc; bằng chứng về việc giúp trẻ khỏe mạnh bớt ốm còn ít và chưa đủ để khuyên dùng, nên trẻ ăn uống đủ không cần uống. Trẻ dưới 1 tuổi không dùng sữa non bột thay sữa mẹ hay sữa công thức, trẻ dị ứng đạm sữa bò không được dùng. Nếu sau khi uống con sưng môi, khó thở, nổi mề đay khắp người, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sau khi uống sữa non hay sản phẩm từ sữa, con sưng môi, lưỡi, mặt, khò khè, khó thở.
  • Con nổi mề đay khắp người kèm nôn liên tục, li bì hoặc mềm nhũn.
  • Con nôn hết mọi thứ, tiêu chảy nhiều, hơn 6 giờ không đi tiểu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con nổi mẩn đỏ quanh miệng, ngứa, nôn trớ hoặc tiêu chảy sau khi bắt đầu uống sữa non hay sản phẩm từ sữa.
  • Con có phân lẫn máu, quấy khóc nhiều, chậm tăng cân sau khi đổi sữa.
  • Con ốm liên tục kèm chậm lớn, sụt cân, viêm phổi nhiều lần hoặc nhiễm trùng nặng: đi khám để tìm nguyên nhân.
  • Con đang điều trị bệnh mạn tính, dị ứng, hoặc sinh non mà gia đình muốn dùng sản phẩm bổ sung: hỏi bác sĩ trước.

Hai loại "sữa non" khác nhau

Sữa non của mẹ là dòng sữa đặc, màu vàng tiết ra trong vài ngày đầu sau sinh. Lượng ít nhưng đủ cho bé sơ sinh, chứa rất nhiều kháng thể giúp bé chống nhiễm trùng. Cho bé bú sớm trong giờ đầu sau sinh và bú thường xuyên là cách tốt nhất để bé nhận được sữa non; không cần cho thêm nước, nước đường hay sữa khác.

Sữa non bán ngoài thị trường thường là sữa non bò hoặc dê, sấy thành bột, viên nhai, hoặc trộn vào sữa công thức. Ở Việt Nam, phần lớn được bán như thực phẩm bổ sung hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Theo Bộ Y tế, các sản phẩm này không phải là thuốc và không thay được thuốc chữa bệnh.

Sữa non bột có giúp tăng đề kháng không

Một vài nghiên cứu nhỏ thấy trẻ uống sữa non bò có ít đợt cảm hơn, nhưng số trẻ ít, sản phẩm và liều mỗi nơi một khác, và chưa có tổ chức nhi khoa lớn nào khuyên dùng cho trẻ khỏe mạnh.

Những điều thật sự giúp con ít ốm và ốm nhẹ hơn là bú mẹ, tiêm đủ và đúng lịch vắc xin, ăn đa dạng, ngủ đủ, vận động, rửa tay và nhà không khói thuốc. Trẻ nhỏ đi nhà trẻ ốm vặt 6–8 lần một năm vẫn có thể là bình thường.

Ai không nên dùng sữa non bột

  • Trẻ dưới 1 tuổi: thức uống chính chỉ là sữa mẹ, hoặc sữa công thức dành cho trẻ dưới 12 tháng khi không bú mẹ được. Không pha sữa non bột thay một cữ sữa.
  • Trẻ dị ứng đạm sữa bò: sữa non bò, dê chứa đạm sữa, có thể gây phản ứng dị ứng.
  • Trẻ đang dùng sữa đặc trị theo chỉ định của bác sĩ, trẻ sinh non, trẻ có bệnh mạn tính: hỏi bác sĩ trước khi thêm bất cứ sản phẩm nào.
  • Không dùng thay bữa ăn, thay sữa chính hay thay vắc xin.

Nếu gia đình vẫn muốn dùng

Chọn sản phẩm có nhãn tiếng Việt rõ ràng, có số đăng ký hoặc công bố sản phẩm, ghi rõ độ tuổi dùng, thành phần và hạn dùng; tránh hàng xách tay không nhãn, hàng bán qua mạng hứa hẹn "tăng đề kháng gấp nhiều lần", "hết ốm vặt".

Pha và dùng đúng hướng dẫn trên vỏ, không pha đặc hơn, và đừng vì dùng sản phẩm mà bỏ bữa ăn hay cữ sữa chính của con. Khi con có dấu hiệu dị ứng, ngừng ngay và đi khám.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ngay sau sinh, cho bé bú mẹ sớm và bú theo nhu cầu để bé nhận đủ sữa non của mẹ.
  • Đưa con tiêm chủng đủ và đúng lịch; đây là cách phòng bệnh nặng có hiệu quả rõ nhất.
  • Cho con ăn đa dạng: thịt, cá, trứng, đậu, rau, trái cây, sữa và chế phẩm từ sữa theo tuổi.
  • Giữ giờ ngủ đều, cho con chạy chơi ngoài trời mỗi ngày, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Không hút thuốc trong nhà, kể cả thuốc lá điện tử.
  • Nếu muốn dùng sản phẩm bổ sung, mang vỏ hộp đến hỏi bác sĩ khi đi khám.

Hiểu lầm thường gặp

Uống sữa non bột thì con không còn ốm vặt.
Chưa có bằng chứng đủ mạnh cho điều này. Trẻ nhỏ ốm vặt nhiều lần trong năm, nhất là khi mới đi nhà trẻ, thường là bình thường và giảm dần khi con lớn.
Sữa non bò tốt như sữa non của mẹ.
Sữa non của mẹ được tạo ra cho chính em bé, còn sữa non bò dành cho con bê. Với trẻ sơ sinh, không gì thay được sữa non và sữa của mẹ.
Sữa non bột là thuốc tăng miễn dịch, dùng thay được vắc xin.
Đây là thực phẩm bổ sung, không phải thuốc, và không thay được vắc xin. Hãy tiêm chủng cho con đúng lịch.
Mẹ ít sữa trong ngày đầu nên phải cho con uống thêm sữa ngoài.
Lượng sữa non ít nhưng đủ với dạ dày rất nhỏ của bé sơ sinh. Cho bú thường xuyên giúp sữa về nhiều hơn; chỉ cho thêm sữa công thức khi nhân viên y tế khuyên.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có nên uống sữa non bột không?

Không. Trẻ sơ sinh cần sữa non và sữa của mẹ; khi không bú mẹ được, dùng sữa công thức cho trẻ dưới 12 tháng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

+Trẻ 2 tuổi hay ốm có nên uống sữa non không?

Không cần, và chưa có bằng chứng chắc chắn giúp con ít ốm hơn. Hãy kiểm tra lịch tiêm, giấc ngủ, bữa ăn của con, và đưa con đi khám nếu con ốm kèm chậm lớn hoặc nhiễm trùng nặng nhiều lần.

+Uống sữa non có bị dị ứng không?

Có thể, vì sữa non bò, dê chứa đạm sữa. Trẻ dị ứng đạm sữa bò không được dùng; trẻ khác nếu nổi mẩn, nôn, tiêu chảy sau khi uống thì ngừng và đi khám.

+Sữa công thức có thêm sữa non có tốt hơn không?

Chưa có bằng chứng rõ là tốt hơn sữa công thức thông thường phù hợp tuổi. Chọn sữa theo tuổi và nhu cầu của con, không cần chọn vì quảng cáo sữa non.

+Sữa non của mẹ màu vàng đặc có phải sữa bị hỏng không?

Không. Sữa non thường đặc, màu vàng và tiết ra ít trong vài ngày đầu; đó là sữa rất tốt cho bé, không vắt bỏ. Sau vài ngày, sữa sẽ loãng và nhiều dần.

Nguồn tham khảo

  1. Why breastfeeding is critical for babies — UNICEF
  2. Drinks and cups for babies and young children — NHS (Anh)
  3. Bộ Y tế cảnh báo vấn nạn người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật — Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế (đăng trên Cổng TTĐT Hà Tĩnh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tăng sức đề kháng cho trẻ

    Không có viên uống, siro hay sữa nào tăng được sức đề kháng của một đứa trẻ khỏe mạnh như quảng cáo. Những việc thật sự giúp con chống bệnh là tiêm đủ và đúng lịch vắc xin, ngủ đủ giấc (10–13 giờ ở tuổi mầm non, 9–12 giờ ở tuổi tiểu học), ăn đa dạng, vận động mỗi ngày, rửa tay và sống trong nhà không khói thuốc. Trẻ nhỏ ốm 6–8 lần một năm vẫn có thể là bình thường. Nếu con khó thở, li bì, co giật hay hơn 6 giờ không đi tiểu khi ốm, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Thực phẩm chức năng cho trẻ

    Phần lớn trẻ khỏe mạnh, ăn đa dạng không cần thực phẩm chức năng hay vitamin tổng hợp. Các sản phẩm này không phải là thuốc, không chữa được bệnh và không thay được bữa ăn; chỉ nên dùng khi bác sĩ xác định con thiếu một chất cụ thể hoặc có lý do rõ, như vitamin A liều cao định kỳ cho trẻ 6–36 tháng hay sắt khi xét nghiệm thấy thiếu. Nếu con nuốt nhiều viên, nhất là viên có sắt, hoặc sưng môi, khó thở sau khi dùng một sản phẩm, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đi cấp cứu ngay, mang theo vỏ hộp.

  • Trẻ hay ốm vặt

    Trẻ nhỏ khỏe mạnh có thể bị cảm lạnh 6–8 lần mỗi năm, nhiều hơn trong năm đầu đi nhà trẻ, mẫu giáo; mỗi đợt kéo dài khoảng 7–10 ngày nên bố mẹ dễ thấy con ốm liên miên. Phần lớn là do virus, con lớn lên và có miễn dịch dần thì ốm ít đi; thuốc bổ, siro tăng đề kháng hay kháng sinh không giúp con ít ốm hơn. Nên đưa con đi khám kỹ khi con chậm tăng cân, bị viêm phổi nhiều lần, nhiễm trùng nặng phải nằm viện, hoặc mỗi đợt ốm ngày càng nặng và lâu khỏi.

  • Dị ứng đạm sữa bò

    Dị ứng đạm sữa bò là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với đạm trong sữa bò, thường bắt đầu trong năm đầu, hay gặp ở trẻ uống sữa công thức. Phản ứng nhanh đến trong vài phút đến 2 giờ (mẩn ngứa, sưng môi, nôn); phản ứng chậm có thể sau tới 3 ngày (nôn trớ nhiều, quấy khóc, tiêu chảy, phân nhầy máu, chàm nặng lên, chậm tăng cân). Chỉ bác sĩ mới chẩn đoán và quyết định cho con thử bỏ sữa bò; mẹ đang cho bú chỉ kiêng sữa khi bác sĩ dặn. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng lưỡi, tái lả sau khi uống sữa.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

  • Bú mẹ hoàn toàn 6 tháng

    WHO và UNICEF khuyến nghị cho con bú mẹ ngay trong 1 giờ đầu sau sinh, chỉ cho bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu (không nước, không sữa khác, không thức ăn), rồi ăn dặm và tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Hầu hết các mẹ đều đủ sữa nếu con được bú sớm, bú thường xuyên cả ngày lẫn đêm và ngậm vú đúng. Chỉ một số ít trường hợp có lý do y tế cần dùng sữa thay thế; khi đó bác sĩ hướng dẫn cách cho ăn an toàn. Con bỏ bú, li bì, hơn 6 giờ không có tã ướt thì đưa đi khám ngay.

Chủ đề khác