Có nên móc họng gây nôn khi trẻ ăn, uống phải thứ lạ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Không. Khi con ăn, uống phải thuốc, hóa chất hay thứ lạ, bố mẹ không móc họng, không cho uống nước muối hay bất cứ thứ gì để gây nôn ở nhà: chất ăn mòn trào ngược lên sẽ làm bỏng thêm thực quản, xăng dầu dễ sặc vào phổi, và mất thời gian quý trước khi con được bác sĩ xử trí. Hãy cho con nhổ phần còn trong miệng, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cơ sở y tế ngay, kể cả khi con vẫn chơi bình thường. Gọi 115 hoặc 113 nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, pin cúc áo.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con khó thở, thở rít, ho sặc sụa liên tục, môi tím tái.
- Con co giật, li bì, khó đánh thức, mềm nhũn hoặc bất tỉnh.
- Con đã nuốt hoặc có thể đã nuốt chất tẩy rửa bồn cầu, nước Javel, xút thông cống, xăng, dầu hỏa, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột.
- Con nuốt pin cúc áo hoặc nam châm, kể cả khi con vẫn bình thường.
- Con uống thuốc của người lớn, nhiều thuốc hạ sốt, thuốc nhỏ mũi co mạch, dầu tràm, dầu gió hoặc long não.
- Miệng, môi con bỏng rát, sưng phồng, chảy nhiều dãi, không nuốt được, hoặc nôn ra máu.
- Con ăn nấm mọc hoang hay lá, quả cây lạ rồi nôn, đau bụng, tiêu chảy, kể cả khi sau đó con có vẻ đỡ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Bố mẹ không chắc con đã nuốt gì hay bao nhiêu: vẫn đưa con đến cơ sở y tế gần nhất ngay hôm đó, mang theo chai lọ.
- Con nuốt một ít thứ thường ít độc (sáp màu, phấn, đất cát, một chút kem đánh răng) mà nay nôn, đau bụng, mệt.
- Đã lỡ móc họng hay cho con uống nước muối để gây nôn: cho con đi khám, kể cả khi con đã nôn ra và có vẻ ổn.
- Sau khi đã đi khám và được về nhà, con lại nôn, mệt, đau bụng, vàng da, vàng mắt trong vài ngày sau.
Vì sao không nên gây nôn ở nhà
Trước đây nhiều người được dạy móc họng hoặc cho uống thuốc gây nôn khi trẻ nuốt phải thứ độc. Hướng dẫn sơ cứu hiện nay của các tổ chức y tế lớn đều nói ngược lại: không gây nôn ở nhà bằng bất cứ cách nào.
Chất tẩy rửa, xút, axit đã làm bỏng thực quản một lần khi nuốt xuống; nôn ra là bỏng thêm lần nữa. Xăng, dầu hỏa, dầu nhớt khi nôn rất dễ sặc vào phổi, gây viêm phổi nặng. Trẻ đang lơ mơ có thể hít chất nôn vào đường thở.
Gây nôn ở nhà còn làm bố mẹ yên tâm sai và chậm đưa con đi viện. Ở cơ sở y tế, bác sĩ biết chất gì, bao nhiêu, mấy giờ, sẽ quyết định có cần rửa dạ dày, dùng than hoạt hay thuốc giải độc không.
Làm gì ngay khi con ăn, uống phải thứ lạ
- Bình tĩnh, lấy phần còn trong miệng con ra, cho con nhổ đi. Chỉ lau phía trước miệng, không thò ngón tay sâu vào họng.
- Nhìn xem con có thở bình thường, tỉnh táo không. Con khó thở, co giật, li bì hay bất tỉnh thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Giữ lại chai, lọ, vỏ thuốc, nhãn mác, mẫu nấm hay lá cây còn lại, hoặc chụp ảnh. Ước lượng con nuốt bao nhiêu, vào lúc mấy giờ.
- Không cho con ăn uống gì, kể cả sữa, nước chanh, dầu ăn hay lòng trắng trứng, khi chưa hỏi nhân viên y tế.
- Đưa con đến cơ sở y tế gần nhất có cấp cứu, mang theo chai lọ. Không chờ con có triệu chứng: paracetamol, viên sắt, thuốc tim mạch, nấm độc có thể gây hại sau nhiều giờ.
- Nếu con tự nôn, cho con nằm nghiêng hoặc cúi người ra trước để không sặc, giữ chất nôn trong túi kín nếu được.
- Nếu con ngừng thở: gọi 115 hoặc 113, thổi ngạt 5 lần rồi ép tim 30 lần, thổi 2 lần, lặp lại cho đến khi nhân viên cấp cứu đến.
Hóa chất dính da, bắn vào mắt
Hóa chất dính da: cởi bỏ quần áo dính hóa chất, xả da dưới vòi nước sạch chảy liên tục ít nhất 20 phút. Hóa chất bắn vào mắt: giữ mi mở, xả nước sạch nhẹ nhàng liên tục ít nhất 20 phút rồi đưa con đi khám mắt ngay, mang theo chai.
Còn những thứ trẻ hay nuốt mà ít độc
Một ít sáp màu, phấn viết bảng, đất cát, một chút kem đánh răng, gói hút ẩm thường ít gây hại. Dù vậy, bố mẹ khó biết chắc thứ con nuốt là gì; khi không chắc, cứ đưa con đi khám và mang theo vỏ hộp. Gây nôn cũng không cần và không nên làm với những thứ này.
Chăm sóc con tại nhà
- Lưu số 115 hoặc 113 trong điện thoại, dán ở chỗ dễ thấy cùng cân nặng của con.
- Cất mọi thuốc, kể cả thuốc bổ, vitamin, và hóa chất lên tủ cao có khóa, ngoài tầm với và tầm nhìn của trẻ.
- Để hóa chất trong chai gốc có nhãn, không bao giờ chiết sang chai nước, cốc, bát ăn uống.
- Không giữ thuốc gây nôn hay công thức pha nước muối để gây nôn trong nhà.
- Sau khi đi khám về, theo dõi con đúng khoảng thời gian bác sĩ dặn; con mệt hơn, nôn, đau bụng thì quay lại ngay.
- Bố mẹ và người trông trẻ nên học sơ cứu ép tim thổi ngạt cho trẻ em.
Hiểu lầm thường gặp
- Con uống nhầm thì phải móc họng cho nôn ra ngay mới hết độc.
- Gây nôn có thể làm bỏng thêm thực quản và làm con sặc vào phổi, lại khiến con đến viện muộn hơn. Cho con nhổ phần còn trong miệng và đưa con đi cấp cứu.
- Cho uống nước muối đặc để con nôn ra.
- Đây cũng là một cách gây nôn và có cùng những nguy cơ như móc họng; uống nhiều nước muối đặc còn có thể gây hại riêng cho trẻ nhỏ. Không cho con uống nước muối để gây nôn.
- Uống sữa, lòng trắng trứng, nước chanh hay dầu ăn để giải độc.
- Những thứ này không giải được độc của thuốc hay hóa chất và có thể làm con nôn, sặc. Không cho con ăn uống gì khi chưa hỏi nhân viên y tế.
- Con đã nôn ra rồi thì không cần đi viện.
- Nhiều chất như paracetamol, viên sắt, nấm độc vẫn gây hại sau nhiều giờ dù con đã nôn, nên con vẫn cần bác sĩ đánh giá.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ nuốt phải đồng xu có nên móc họng không?
Không. Móc họng có thể làm dị vật mắc vào đường thở. Nếu con vẫn thở, nói, khóc được, đưa con đi khám để chụp phim; nếu con khó thở, ho không ra tiếng, làm sơ cứu hóc dị vật và gọi 115 hoặc 113. Pin cúc áo và nam châm thì luôn đi cấp cứu ngay.
+Con uống nhầm dầu hỏa có nên cho nôn ra không?
Không, vì xăng dầu rất dễ sặc vào phổi khi nôn. Đưa con đi cấp cứu ngay; nếu con ho, thở nhanh, thở khó thì gọi 115 hoặc 113.
+Bác sĩ có gây nôn cho con không?
Bác sĩ sẽ tùy chất con đã nuốt, lượng và thời điểm mà quyết định theo dõi, xét nghiệm, cho than hoạt, rửa dạ dày hay dùng thuốc giải độc. Bố mẹ không tự làm những việc này ở nhà.
+Con ăn phải nấm lạ thì làm gì?
Không gây nôn ở nhà. Đưa con đến cơ sở y tế ngay, mang theo mẫu nấm còn lại hoặc ảnh chụp, kể cả khi con vẫn bình thường, vì nấm độc thường chỉ gây triệu chứng sau nhiều giờ.
+Có số điện thoại nào để hỏi về ngộ độc không?
Khi con có dấu hiệu nặng hoặc bố mẹ không chắc, gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Đừng chờ hỏi trên mạng xã hội.
Nguồn tham khảo
- Poisoning — NHS (Anh)
- Poison Prevention & Treatment Tips for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
- Ngộ độc nấm, lá cây
Không có cách nào nhìn, ngửi hay thử ở nhà để biết nấm mọc hoang có độc hay không, và nấu chín cũng không làm mất độc. Khi con ăn phải nấm hái ngoài tự nhiên hay lá, quả, hạt cây lạ, đưa con đến cơ sở y tế ngay, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, và mang theo mẫu nấm, cây còn lại hoặc ảnh chụp. Những loại nấm độc nhất thường chỉ gây nôn, đau bụng sau 6–24 giờ, rồi có thể gây suy gan. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con nôn, tiêu chảy nhiều, li bì, co giật hoặc khó thở.
- Trẻ nuốt dị vật
Nuốt pin cúc áo (pin đồng hồ, pin điều khiển, pin đồ chơi) hoặc nam châm là cấp cứu, kể cả khi con vẫn chơi bình thường và chỉ mới nghi là con nuốt: pin có thể làm bỏng thủng thực quản chỉ trong khoảng 2 giờ, còn nam châm có thể hút nhau qua thành ruột. Vật sắc nhọn cũng phải đi cấp cứu ngay. Đồng xu hay vật nhỏ, trơn mà con vẫn ăn uống, thở bình thường thì đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định có cần chụp phim. Không gây nôn, không móc họng; nếu con khó thở, gọi 115 hoặc 113.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
- Trẻ uống quá liều paracetamol
Khi nghi con uống quá liều paracetamol, như uống nhầm cả chai, rót nhầm loại siro đậm đặc hơn, uống dày hơn 4 giờ một lần hay uống cùng thuốc cảm có paracetamol, hãy đưa con đến cấp cứu ngay, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, và mang theo chai hoặc vỏ thuốc. Quá liều có thể làm hại gan trong khi những giờ đầu con thường chưa có dấu hiệu gì; thuốc giải độc ở bệnh viện có tác dụng tốt nhất khi dùng sớm, trong khoảng 8 giờ đầu. Ở nhà không gây nôn và không cho uống bất cứ thứ gì để giải độc.
- Tủ thuốc gia đình có con nhỏ
Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
Chủ đề khác