Con bị thầy cô la mắng, phạt nặng: bố mẹ nên làm gì với nhà trường
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Thầy cô nhắc nhở, phê bình khi con sai là chuyện bình thường ở trường. Đáng lo khi con bị quát tháo, chửi mắng, gọi bằng tên xấu, bêu riếu trước lớp, hoặc bị đánh, bắt quỳ, bắt đứng phơi nắng: Luật Giáo dục cấm xúc phạm danh dự, nhân phẩm và xâm phạm thân thể người học, và Luật Trẻ em coi đánh đập, lăng mạ, xúc phạm trẻ là bạo lực. Bố mẹ nên bình tĩnh nghe con kể, ghi lại sự việc, rồi gặp riêng giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu; nếu nhà trường không giải quyết, báo cơ quan quản lý giáo dục hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7). Khi con bị thương, đưa con đi khám ngay; nếu con nói muốn chết hay tự làm đau mình, ở bên con và gọi 115 hoặc 113.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con bị đánh vào đầu rồi đau đầu nhiều, nôn, lơ mơ, co giật, hoặc có vết thương chảy máu, nghi gãy xương: gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa đến cấp cứu ngay.
- Con kể bị người lớn ở trường đánh đập, đe dọa, đụng chạm vào vùng kín, hoặc con đang gặp nguy hiểm: đưa con về nơi an toàn, gọi 113 và Tổng đài 111.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc nói kiểu "con không muốn sống nữa, không muốn đến lớp nữa": ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
- Con có vết thương tự gây ra, hoặc bố mẹ thấy con đang tìm cách làm hại bản thân.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con có vết bầm, vết đỏ, sưng sau giờ học mà không giải thích được: đưa con đi khám, xin ghi nhận thương tích.
- Con sợ đi học, kêu đau bụng, đau đầu vào buổi sáng, khóc khi nhắc đến một thầy cô nào đó.
- Con gặp ác mộng, khó ngủ, giật mình, tè dầm lại sau một lần bị phạt nặng.
- Con thu mình, buồn chán, hay nói "con ngu", "con không làm được" kéo dài hơn 2 tuần.
- Con bị phạt lặp đi lặp lại, bị bạn trong lớp trêu chọc theo lời thầy cô.
- Con không dám nói chuyện với bố mẹ về trường, hoặc kể rằng bị dặn không được về kể.
Nhắc nhở hợp lý và la mắng gây hại khác nhau thế nào
Trường học cần kỷ luật, và trẻ cần được nhắc khi làm sai. Một lời nhắc, một lời phê bình về việc làm, yêu cầu con xin lỗi hay viết bản tự kiểm điểm là cách giáo dục thường gặp. Điều phân biệt là thầy cô nói về hành vi của con, giữ bình tĩnh, và vẫn tôn trọng con.
Gây hại là khi người lớn quát tháo, chửi mắng, gọi con là "đồ ngu", "đồ lười", chế giễu con trước cả lớp, bắt con quỳ, đứng phơi nắng, đánh, véo tai, hoặc bắt cả lớp xa lánh con. Những hình phạt thân thể và lời lẽ làm nhục như vậy không giúp trẻ ngoan hơn, mà làm trẻ sợ hãi, tự ti, ghét đến trường, có khi lo âu, trầm cảm.
Pháp luật nói gì
Luật Giáo dục cấm mọi hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể người học trong cơ sở giáo dục. Luật Trẻ em coi việc đánh đập, xâm hại thân thể, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, cô lập, xua đuổi trẻ là bạo lực trẻ em, và nghiêm cấm bạo lực với trẻ em. Nhà trường có trách nhiệm tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của học sinh và trả lời kết quả giải quyết.
Điều này có nghĩa: thầy cô không được đánh, không được làm nhục con, kể cả khi con có lỗi. Con có lỗi thì được nhắc nhở, giáo dục theo cách phù hợp lứa tuổi, không phải chịu đau hay bị bêu riếu.
Các bước làm việc với nhà trường
- Nghe con kể trước, bình tĩnh, không ngắt lời, không trách con ngay. Hỏi chuyện gì xảy ra, ai có mặt, đã bao nhiêu lần.
- Ghi lại ngày giờ, lời con kể, tên bạn bè chứng kiến. Chụp ảnh vết thương nếu có và đưa con đi khám để được ghi nhận.
- Hẹn gặp riêng giáo viên chủ nhiệm (hoặc chính thầy cô đó) để nghe hai phía. Nói về sự việc cụ thể, giữ giọng bình tĩnh, tránh to tiếng trước mặt học sinh hay đăng lên mạng xã hội.
- Nếu sự việc nặng hoặc lặp lại, viết đơn gửi hiệu trưởng, nêu rõ sự việc và đề nghị cụ thể: dừng hình phạt, xin lỗi con, bảo đảm con không bị đối xử khác đi sau đó.
- Nếu nhà trường không giải quyết, gửi kiến nghị đến cơ quan quản lý giáo dục cấp trên của trường. Có thể gọi Tổng đài 111 để được tư vấn và hỗ trợ.
- Trong suốt quá trình, nói với con rằng con đã làm đúng khi kể với bố mẹ, và hỏi con thấy thế nào ở lớp mỗi ngày.
Khi con cũng có lỗi
Nhiều khi con bị phạt vì đã làm sai thật: nói chuyện trong giờ, không làm bài, đánh bạn. Bố mẹ có thể vừa công nhận lỗi của con, vừa nói rõ với nhà trường rằng cách phạt làm con đau hay làm nhục là không được. Hai việc này không mâu thuẫn.
Ở nhà, giúp con hiểu vì sao việc con làm là sai và con có thể sửa thế nào, thay vì phạt thêm một lần nữa. Nếu con hay bị nhắc vì không tập trung, hay quên, nói nhiều, cùng cô giáo xem con có cần được đánh giá thêm về sự chú ý hay cách học không.
Nếu em đang đọc bài này
Bị thầy cô quát mắng, làm nhục trước lớp hay đánh không phải là điều em đáng phải chịu, kể cả khi em có làm sai. Em không có lỗi khi kể chuyện này với người lớn. Hãy nói với bố mẹ, một thầy cô khác em tin, hoặc cô tư vấn tâm lý ở trường.
Nếu em không biết nói với ai, hoặc em sợ, em có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7. Nếu em buồn đến mức có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người lớn ở gần em.
Chăm sóc con tại nhà
- Mỗi ngày hỏi con một câu mở về trường: "hôm nay ở lớp có chuyện gì vui, chuyện gì buồn".
- Khi con kể, nghe hết rồi mới nói. Cảm ơn con đã kể.
- Không chê con trước mặt người khác, không nói "chắc con hư nên mới bị phạt" khi chưa nghe rõ.
- Ghi lại sự việc và giữ tin nhắn, ảnh chụp liên quan ở một chỗ.
- Giữ nếp ngủ, ăn đều để con có sức chịu đựng tốt hơn trong lúc căng thẳng.
- Nếu con sợ đến lớp, đừng cho con nghỉ lâu ở nhà; làm việc với trường để con quay lại trong điều kiện an toàn.
- Theo dõi giấc ngủ, ăn uống và tâm trạng của con trong vài tuần sau sự việc.
Hiểu lầm thường gặp
- Thương cho roi cho vọt, thầy đánh là vì thương.
- Đánh và làm nhục trẻ không làm trẻ ngoan hơn mà gây sợ hãi, tự ti và có hại lâu dài. Pháp luật Việt Nam cấm xâm phạm thân thể và xúc phạm nhân phẩm học sinh.
- Lên tiếng với trường thì con sẽ bị thầy cô ghét, trù dập.
- Làm việc bình tĩnh, bằng sự việc cụ thể, qua giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu thường giải quyết được. Nếu con bị đối xử khác đi sau đó, báo tiếp lên hiệu trưởng hoặc cơ quan quản lý.
- Trẻ con hay bịa chuyện, không nên tin.
- Nghe con nghiêm túc, rồi tìm hiểu thêm từ nhà trường và bạn bè của con. Phản ứng đầu tiên của bố mẹ quyết định lần sau con có còn dám kể hay không.
- Đăng lên mạng là cách nhanh nhất để được giải quyết.
- Đăng ảnh, tên của con và thầy cô lên mạng có thể làm con bị chú ý, bị bàn tán, tổn thương thêm. Làm việc trực tiếp với trường và cơ quan quản lý trước.
Bố mẹ hay hỏi
+Giáo viên có được đánh học sinh không?
Không. Luật Giáo dục cấm xâm phạm thân thể và xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học, và Luật Trẻ em nghiêm cấm bạo lực với trẻ em, kể cả khi trẻ có lỗi.
+Con bị cô mắng trước lớp là đồ ngu thì bố mẹ nên làm gì?
Nghe con kể, ghi lại sự việc, rồi gặp riêng cô hoặc giáo viên chủ nhiệm để trao đổi bình tĩnh. Nếu lặp lại, viết đơn gửi hiệu trưởng; có thể gọi Tổng đài 111 để được tư vấn.
+Có nên cho con chuyển lớp, chuyển trường không?
Nên làm việc với nhà trường trước. Nếu sự việc nặng, lặp lại, hoặc con vẫn rất sợ dù trường đã can thiệp, chuyển lớp hay chuyển trường có thể là lựa chọn hợp lý; bàn với con trước khi quyết.
+Con bị phạt xong cứ sợ đi học thì phải làm sao?
Đừng để con nghỉ ở nhà lâu vì càng nghỉ càng khó quay lại. Làm việc với trường để con được an toàn ở lớp; nếu con né trường hơn một tuần hoặc có ác mộng, buồn chán kéo dài, tìm chuyên gia tâm lý.
+Gọi Tổng đài 111 thì được giúp gì?
Tổng đài 111 là tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em, miễn phí, hoạt động 24/24, tư vấn cho bố mẹ và trẻ, và tiếp nhận thông tin về bạo lực, xâm hại trẻ em.
Nguồn tham khảo
- Luật Giáo dục (Văn bản hợp nhất 72/VBHN-VPQH) — Văn phòng Quốc hội
- Luật Trẻ em (Văn bản hợp nhất 108/VBHN-VPQH) — Văn phòng Quốc hội
- School Avoidance: Tips for Concerned Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)
- Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con sợ đi học
Trẻ khóc khi đến lớp trong vài tuần đầu năm học, nhất là ở mầm non và lớp 1, là chuyện thường gặp và thường giảm dần. Đáng lo khi con kéo dài nỗi sợ nhiều tuần, hay kêu đau bụng, đau đầu vào sáng ngày đi học, nghỉ học nhiều buổi. Cách giúp tốt nhất thường là cho con tiếp tục đi học đều đặn, đồng thời tìm ra lý do cùng con và nhà trường, vì nghỉ ở nhà lâu làm nỗi sợ lớn thêm. Nếu con bị bắt nạt, bị đánh, hoặc nói muốn chết, hãy hành động ngay; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) có thể tư vấn và hỗ trợ.
- Có nên đánh con
Không nên. Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đều kết luận đánh con, kể cả đánh nhẹ, không giúp trẻ ngoan hơn mà làm tăng nguy cơ trẻ hung hăng, chống đối, lo âu và tổn thương; quát mắng, sỉ nhục cũng gây hại tương tự. Ở Việt Nam, Luật Trẻ em 2016 nghiêm cấm bạo lực với trẻ em, trong đó có đánh đập, lăng mạ, xúc phạm. Thay vào đó, bố mẹ dùng quy tắc rõ ràng, lời khen đúng lúc và hậu quả nhẹ, nhất quán. Khi con bị thương ở đầu, nôn, lơ mơ sau khi bị đánh hay bị lắc, gọi 115 hoặc 113 ngay; khi lo trẻ bị bạo lực, gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Dạy con không quát mắng
Quát tháo, chửi mắng, sỉ nhục có thể làm con dừng lại lúc đó nhưng không dạy con cách cư xử, và về lâu dài làm trẻ hư hơn, dễ lo âu, trầm cảm, kể cả ở những gia đình rất thương con. Thay vào đó, bố mẹ bình tĩnh lại trước, nói ngắn và rõ điều con cần làm, khen ngay khi con làm đúng, và dùng hậu quả nhẹ, báo trước, nhất quán. Luật Trẻ em 2016 coi lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm trẻ là một hình thức bạo lực. Khi thấy mình sắp mất kiểm soát, đặt con ở chỗ an toàn và rời đi vài phút; khi con bị thương hoặc nói muốn chết, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Con bị bắt nạt ở trường
Bắt nạt là khi một hoặc nhiều bạn cố ý làm tổn thương con nhiều lần, bằng đánh, chửi, cô lập, chế giễu hoặc qua mạng. Trẻ bị bắt nạt thường không kể, nên bố mẹ cần để ý những thay đổi như sợ đi học, hay kêu đau bụng buổi sáng, đồ dùng bị mất, ít bạn hẳn đi. Khi con kể, hãy tin con, khen con đã nói ra, ghi lại sự việc và làm việc với nhà trường. Nếu con bị thương, nói đến chuyện tự làm hại bản thân, hoặc bị đe dọa tính mạng, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.
- Con tự ti, thiếu tự tin
Trẻ tự ti thường né việc mới vì sợ thất bại, bỏ cuộc rất nhanh, hay nói những câu như con chẳng làm được gì, không ai thích con. Bố mẹ giúp con nhiều nhất bằng cách dành thời gian riêng cho con, khen nỗ lực thay vì chỉ khen kết quả, để con tự làm và tự quyết những việc vừa sức, và thôi so sánh con với người khác. Lòng tự tin lớn lên dần trong nhiều tháng, có khi nhiều năm. Nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu con buồn bã, lo âu, thu mình kéo dài từ 2 tuần, bỏ học, hoặc bố mẹ đã cố mà con không khá lên; nếu con nói muốn chết hay tự làm hại mình, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Khi nào đưa con đi khám tâm lý
Nên đưa con đi khám tâm lý khi những thay đổi về cảm xúc hay hành vi của con kéo dài nhiều tuần, làm con hoặc cả nhà khổ sở, hoặc cản trở việc học, việc sinh hoạt ở nhà và quan hệ với bạn bè. Ví dụ: buồn bã hay cáu gắt gần như cả ngày từ 2 tuần, lo sợ đến mức không dám đi học, mất ngủ kéo dài, học sa sút rõ, thu mình, nhịn ăn, tự làm đau mình. Bố mẹ có thể bắt đầu từ bác sĩ nhi hoặc bác sĩ gia đình, phòng tư vấn tâm lý của trường, hoặc khoa tâm lý, tâm thần ở bệnh viện. Nếu con nói muốn chết, muốn làm hại mình hoặc người khác, hoặc có hành vi nguy hiểm, cần giúp ngay: ở bên con, gọi 115 hoặc 113, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
Chủ đề khác