Da

Trẻ dị ứng thời tiết: nhận biết, chăm sóc và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

"Dị ứng thời tiết" là cách gọi chung cho những phản ứng hay gặp khi trời trở lạnh, gió mùa, hanh khô hay nóng ẩm: nổi mày đay (nốt hoặc mảng sưng đỏ, rất ngứa, lặn chỗ này mọc chỗ khác), hắt hơi sổ mũi kéo dài, hoặc da khô, chàm bùng lên. Phần lớn đỡ sau vài giờ đến vài ngày khi giữ ấm vừa đủ, tránh gãi và dưỡng ẩm cho da. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sưng môi, lưỡi, mặt, khó thở, khò khè, khó nuốt, hoặc choáng, lả đi.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Môi, lưỡi, miệng, họng hoặc mặt con sưng lên đột ngột.
  • Con thở nhanh, thở rít, khò khè, khàn giọng hoặc ho đột ngột, kêu nghẹn cổ, khó nuốt, chảy nước dãi.
  • Da, môi hoặc lưỡi tím tái hay tái nhợt; con choáng, lơ mơ, mềm nhũn, ngất.
  • Con nổi mẩn khắp người kèm choáng, nôn nhiều hoặc đau bụng dữ dội, nhất là ngay sau khi tắm nước lạnh, ngâm mình dưới nước hay bơi.
  • Mẩn đỏ tím kèm sốt, ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Mẩn ngứa không đỡ sau 2 ngày, lan rộng dần, hoặc kèm sốt và con mệt.
  • Con dưới 1 tuổi nổi mày đay khắp người.
  • Mí mắt sưng híp, môi hoặc bàn tay sưng phù dù con vẫn thở bình thường.
  • Mẩn ngứa kéo dài quá 1 tuần, hoặc tái đi tái lại nhiều lần mà không rõ lý do.
  • Hắt hơi, nghẹt mũi, ngứa mắt kéo dài nhiều tuần làm con khó ngủ, kém tập trung, hoặc con ho, khò khè về đêm.
  • Da khô nứt, chàm bùng lên, rỉ dịch, có mủ hoặc đóng vảy vàng.

"Dị ứng thời tiết" thực ra là gì

Đây là cách nói quen thuộc của người Việt chứ không phải tên một bệnh. Khi bố mẹ nói con "dị ứng thời tiết", con thường đang gặp một trong ba tình trạng: mày đay nổi lên khi gặp lạnh, gió, nóng hay mồ hôi; viêm mũi (hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi) khi giao mùa; hoặc da khô, chàm nặng lên khi trời hanh.

Thời tiết thường chỉ là yếu tố làm bệnh bùng lên. Lúc giao mùa trẻ cũng hay bị cảm cúm, và nhiễm virus là nguyên nhân hay gặp nhất khiến trẻ nổi mày đay khắp người. Thức ăn, thuốc, côn trùng đốt cũng có thể gây mày đay, nên khi con nổi mẩn bố mẹ nên nhớ lại xem trước đó con ăn gì, uống thuốc gì, có ốm không.

Mày đay khi gặp lạnh, nóng hay ra mồ hôi

Mày đay là những nốt hoặc mảng gồ lên, hồng đỏ, có khi nhạt màu ở giữa, rất ngứa hoặc châm chích. Mỗi nốt thường lặn trong vài phút đến vài giờ không để lại dấu vết, nhưng có thể nổi đợt mới ở chỗ khác. Gãi, chà xát làm mày đay nổi thêm.

Có trẻ nổi mày đay ở mặt, tay khi ra gió lạnh, chạm nước lạnh, ăn đồ lạnh. Một số trẻ phản ứng mạnh hơn khi cả người ngâm trong nước lạnh, như lúc bơi, nên trẻ đã từng nổi mẩn vì lạnh cần hỏi bác sĩ trước khi đi bơi. Có trẻ lại nổi những nốt nhỏ li ti khi nóng, chạy nhảy ra mồ hôi, tắm nước nóng hoặc ăn cay.

Mày đay dễ nhầm với rôm sảy (nốt nhỏ li ti ở vùng bí mồ hôi như cổ, lưng, nách, không lặn rồi mọc chỗ khác trong vài giờ) và với cước (ngón tay, ngón chân đỏ tím, ngứa, rát vài giờ sau khi bị lạnh).

Hắt hơi, sổ mũi khi giao mùa

Nếu con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, ngứa đỏ mắt, kéo dài nhiều tuần mà không sốt, có thể con bị viêm mũi dị ứng. Các tác nhân hay gặp là mạt bụi nhà, nấm mốc, lông thú, phấn hoa. Trẻ có bố mẹ bị dị ứng, hoặc bản thân con bị chàm, hen, dễ bị hơn.

Thay đổi nhiệt độ, độ ẩm cũng có thể làm mũi phản ứng mà không phải do dị ứng. Cảm lạnh thì thường kèm sốt nhẹ, mệt, và đỡ sau khoảng một tuần. Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi; rửa mũi bằng nước muối sinh lý là cách an toàn.

Bác sĩ sẽ làm gì

Mày đay và viêm mũi được chẩn đoán chủ yếu bằng cách hỏi và khám. Bác sĩ sẽ hỏi mẩn nổi khi nào, gặp lạnh hay nóng, con ăn gì, dùng thuốc gì, gia đình có ai dị ứng. Xét nghiệm chỉ cần khi mẩn kéo dài, tái lại nhiều lần, hoặc nghi do thức ăn, thuốc.

Thuốc kháng histamin uống giúp giảm ngứa; bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ chọn loại và liều theo tuổi, cân nặng của con. Thuốc corticoid chỉ dùng cho trường hợp nặng và do bác sĩ quyết định. Mày đay kéo dài trên 6 tuần được gọi là mày đay mạn tính, cần khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân.

Phòng cho con khi trời trở

  • Mặc ấm theo nhiều lớp mỏng để dễ cởi bớt khi con ra mồ hôi; đội mũ, đeo khẩu trang, găng tay khi đi xe máy lúc trời gió lạnh.
  • Mùa hanh khô, thoa kem dưỡng ẩm không mùi cho con ngày 2 lần, nhất là sau khi tắm.
  • Giữ nhà thông thoáng, lau bụi bằng khăn ẩm, giặt chăn gối thường xuyên, xử lý chỗ ẩm mốc.
  • Tránh khói thuốc lá trong nhà và trên xe.
  • Ghi lại những lần con nổi mẩn: thời tiết, món ăn, thuốc, hoạt động trước đó. Tờ ghi chép này giúp bác sĩ tìm ra yếu tố kích hoạt.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cắt ngắn móng tay, nhắc con không gãi, không chà xát vùng mẩn; mặc quần áo cotton rộng, mềm.
  • Mẩn nổi do nóng, ra mồ hôi: cho con vào chỗ mát, chườm khăn mát lên vùng ngứa khoảng 10–20 phút.
  • Mẩn nổi do lạnh: đưa con vào chỗ ấm, lau khô, mặc thêm áo; không chườm đá hay tắm nước lạnh.
  • Tắm nước ấm vừa phải, nhanh, trong phòng kín gió, lau khô ngay; không tắm nước quá nóng.
  • Nếu con ngứa nhiều, hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về thuốc kháng histamin uống phù hợp với tuổi; không tự bôi kem có corticoid.
  • Ngừng thức ăn, thuốc mới dùng nếu nghi chúng gây mẩn, và báo bác sĩ.

Hiểu lầm thường gặp

Con dị ứng thời tiết thì phải kiêng tắm, kiêng gió.
Tắm nước ấm nhanh, lau khô và giữ ấm là đủ. Kiêng tắm làm da bẩn, bí mồ hôi và ngứa hơn.
Nổi mẩn là do nóng trong, phải uống nước mát hay thuốc giải độc gan.
Mày đay xảy ra khi da giải phóng histamin vì gặp lạnh, nóng, virus, thức ăn hay thuốc. Nước mát, thuốc giải độc không chữa được, còn dễ làm bố mẹ chậm đưa con đi khám khi có dấu hiệu nặng.
Xoa dầu gió, chà muối hay tắm lá cho nhanh lặn mẩn.
Chà xát và dầu nóng kích ứng da, làm mày đay nổi thêm và có thể gây rát, trầy da. Chườm khăn mát với mẩn do nóng, giữ ấm với mẩn do lạnh là cách nhẹ nhàng hơn.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ dị ứng thời tiết có lây không?

Mày đay và viêm mũi dị ứng không lây. Nếu con nổi mẩn kèm sốt, có thể con đang nhiễm virus và virus thì lây được, nên cho con nghỉ học khi còn sốt.

+Trẻ dị ứng thời tiết nên bôi gì?

Kem dưỡng ẩm không mùi cho da khô; chườm khăn mát cho mẩn ngứa do nóng. Không bôi dầu gió, kem trộn hay kem có corticoid khi chưa có bác sĩ kê.

+Dị ứng thời tiết bao lâu thì hết?

Mỗi nốt mày đay thường lặn trong vài giờ, nhưng đợt mẩn có thể kéo dài vài ngày. Mẩn kéo dài quá 1 tuần hoặc tái đi tái lại thì nên đưa con đi khám.

+Con hay nổi mẩn khi trời lạnh có được đi bơi không?

Nên hỏi bác sĩ trước, vì một số trẻ phản ứng toàn thân khi cả người ngâm nước lạnh. Khi con bơi luôn có người lớn đi cùng, và cho con lên bờ ngay nếu con nổi mẩn, choáng hay khó thở.

+Có cần làm xét nghiệm dị ứng cho con không?

Lần đầu nổi mày đay thường không cần. Bác sĩ sẽ cân nhắc khi mẩn tái lại nhiều lần, kéo dài nhiều tuần, hoặc nghi do một thức ăn hay thuốc cụ thể.

Nguồn tham khảo

  1. Hives — NHS (Anh)
  2. Hives (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu (Quyết định 75/QĐ-BYT), mục Bệnh mày đay — Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám chữa bệnh
  4. Allergic rhinitis — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị nổi mẩn ngứa

    Nổi mẩn ngứa ở trẻ hay gặp nhất là mày đay: những nốt, mảng sưng đỏ gồ lên, rất ngứa, lặn chỗ này mọc chỗ khác, thường do virus, thức ăn, thuốc hoặc côn trùng đốt, và tự hết trong vài ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, khàn giọng, nôn nhiều hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Mẩn đỏ kèm sốt mà ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu cũng cần đi cấp cứu ngay.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

  • Trẻ bị rôm sảy

    Rôm sảy là những nốt đỏ li ti hoặc mụn nước nhỏ ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách và các nếp gấp, xuất hiện khi con bị nóng và ra nhiều mồ hôi. Cách chữa chính là làm mát cho con: mặc thoáng, tắm nước mát, để phòng thông gió; rôm thường lặn sau vài ngày mà không cần thuốc. Không đắp lá, không bôi kem có corticoid hay kem không rõ nguồn gốc lên da con. Đưa con đi khám nếu nốt mưng mủ, vùng da sưng nóng đau, con sốt, hoặc rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ mát; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Trẻ dị ứng thức ăn

    Dị ứng thức ăn là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với một thức ăn, hay gặp nhất với sữa bò, trứng, lạc, các loại hạt, tôm cua, cá, đậu nành, lúa mì và vừng. Phản ứng thường xảy ra trong vài phút đến 2 giờ sau khi ăn: mẩn ngứa, mày đay, sưng môi mắt, nôn, đau bụng. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, khò khè, khàn tiếng, sưng lưỡi, choáng hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Không tự kiêng tràn lan; đưa con đi khám để bác sĩ xác định đúng thức ăn cần tránh.

  • Mề đay do lạnh

    Mề đay do lạnh là khi da nổi nốt, mảng sưng gồ, đỏ, ngứa ở chỗ vừa gặp lạnh như gió lạnh, nước lạnh, đồ uống đá, thường lặn trong vòng 1–2 giờ khi được làm ấm. Phần lớn chỉ khó chịu, nhưng khi cả người ngâm trong nước lạnh, như lúc bơi hay tắm sông, hồ, biển, con có thể bị phản ứng toàn thân nguy hiểm. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sưng môi, lưỡi, họng, khó thở, choáng, ngất, nhất là khi đang ở dưới nước. Trẻ đã từng nổi mề đay vì lạnh cần đi khám và hỏi bác sĩ trước khi đi bơi.

Chủ đề khác