Thần kinh, xương khớp

Co giật khi xem màn hình: động kinh nhạy cảm ánh sáng ở trẻ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Động kinh nhạy cảm ánh sáng là khi cơn co giật bị khởi phát bởi ánh sáng nhấp nháy hoặc hình kẻ sọc tương phản mạnh, như cảnh chớp sáng trong game, video, đèn sân khấu. Dạng này ít gặp, chỉ khoảng 5 trong 100 người bị động kinh, và hay bắt đầu ở tuổi đi học, tuổi teen. Màn hình không gây ra bệnh động kinh ở trẻ bình thường. Khi con co giật: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, bấm giờ, và gọi 115 hoặc 113 nếu đây là lần đầu, cơn kéo dài quá 5 phút, hoặc con khó thở, không tỉnh lại.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con co giật lần đầu tiên, dù cơn đã tự dừng: gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đi cấp cứu ngay.
  • Cơn co giật kéo dài quá 5 phút, hoặc lâu hơn mức bác sĩ đã ghi trong kế hoạch xử trí của con.
  • Cơn này vừa dứt đã sang cơn khác mà con chưa tỉnh lại giữa hai cơn.
  • Con khó thở, môi hoặc mặt tím tái, hoặc sau cơn không tỉnh dần như bình thường.
  • Con bị thương khi ngã trong cơn, nhất là va đầu.
  • Con có từ 3 cơn trở lên trong 24 giờ.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Khi xem màn hình, đèn nháy hay đi qua hàng cây có nắng lóa, con bị giật tay, giật vai, đứng hình vài giây, mắt chớp liên tục, hoặc kêu nhìn thấy đốm sáng, màu lạ rồi buồn nôn, đau đầu.
  • Con đã được chẩn đoán động kinh mà cơn xuất hiện lại, dày hơn, hoặc nay có thêm cơn khi chơi game, xem video.
  • Con hay giật tay buổi sáng mới ngủ dậy, làm rơi đồ, nhất là sau những đêm thức khuya.
  • Bố mẹ không chắc đó là cơn co giật hay ngất, chóng mặt: quay video nếu được và đưa con đi khám trong ngày.

Động kinh nhạy cảm ánh sáng là gì

Ở một số ít trẻ bị động kinh, não phản ứng quá mức với ánh sáng nhấp nháy hoặc hình kẻ sọc, ô cờ tương phản mạnh. Khi gặp những hình ảnh này, con có thể lên cơn. Tần số chớp hay gây cơn là khoảng 3 đến 30 lần mỗi giây, nhưng mỗi trẻ một khác.

Dạng này ít gặp: khoảng 5 trong 100 người bị động kinh là nhạy cảm ánh sáng, và nó hay xuất hiện ở tuổi đi học đến tuổi teen. Phần lớn trẻ bị động kinh không nhạy cảm ánh sáng, và màn hình không làm một đứa trẻ khỏe mạnh bị động kinh. Nhiều trẻ chỉ phát hiện bệnh khi có cơn đầu tiên lúc đang chơi game hay xem video.

Những thứ có thể khởi phát cơn

  • Cảnh chớp sáng nhanh, đèn nháy, cháy nổ liên tục trong game, phim hoạt hình, video ngắn, quảng cáo.
  • Hình kẻ sọc, ô cờ, vòng xoáy tương phản mạnh chiếm phần lớn màn hình.
  • Đèn sân khấu, đèn nháy ở quán karaoke, vũ trường, buổi hòa nhạc, đèn trang trí nhấp nháy.
  • Ánh nắng lóa qua hàng cây, qua rèm, phản chiếu trên mặt nước khi đi xe.
  • Những yếu tố làm cơn dễ xảy ra hơn: thiếu ngủ, thức khuya chơi game, mệt, căng thẳng, quên thuốc, ngồi sát màn hình trong phòng tối.

Sơ cứu khi con đang co giật

Giữ bình tĩnh và nhìn đồng hồ để biết cơn kéo dài bao lâu. Tắt hoặc che màn hình, đèn nháy nếu làm được ngay. Đặt con nằm ở chỗ an toàn, dẹp vật cứng, sắc xung quanh, kê vật mềm dưới đầu. Chỉ di chuyển con khi con đang ở chỗ nguy hiểm. Nới lỏng quần áo ở cổ, và khi cơn giật dịu bớt thì đặt con nằm nghiêng.

Không cho bất cứ thứ gì vào miệng con: không thìa, đũa, ngón tay, thuốc hay nước. Không ghì chặt tay chân, không bấm nhân trung, không đổ nước lên người. Nhờ người khác quay video cơn để bác sĩ xem. Ở bên con đến khi con tỉnh hẳn; chỉ cho ăn uống khi con đã tỉnh táo hoàn toàn. Gọi 115 hoặc 113 nếu đây là cơn đầu tiên, cơn quá 5 phút, con khó thở, bị thương hoặc không tỉnh lại.

Bác sĩ chẩn đoán và điều trị thế nào

Sau cơn đầu tiên, con cần được khám chuyên khoa thần kinh nhi. Bác sĩ hỏi kỹ chuyện xảy ra trước và trong cơn, xem video nếu có, và thường cho đo điện não (EEG). Trong lúc đo, kỹ thuật viên chiếu đèn chớp ở nhiều tần số để xem não con có phản ứng với ánh sáng không. Con có thể được chụp cộng hưởng từ não.

Dạng động kinh này thường đáp ứng tốt với thuốc. Nhiều trẻ cần uống thuốc chống động kinh lâu dài vì bệnh hay kéo dài đến tuổi trưởng thành; một số ít trẻ chỉ có cơn khi gặp ánh sáng thì bác sĩ có thể bàn với gia đình cách tránh tác nhân trước. Thuốc, liều và thời gian điều trị do bác sĩ quyết định; không tự ngừng hay đổi thuốc.

Dùng màn hình an toàn hơn

  • Ngồi xa màn hình: điện thoại khoảng 30 cm, máy tính khoảng 60 cm, ti vi khoảng 3 m. Màn hình càng chiếm ít tầm nhìn càng ít nguy cơ.
  • Xem và chơi trong phòng đủ sáng, không tắt đèn để xem trong bóng tối.
  • Giảm độ sáng, độ tương phản; bật chế độ giảm hiệu ứng nhấp nháy, giảm chuyển động nếu game hoặc máy có.
  • Cho con nghỉ giải lao thường xuyên; không chơi khi đang buồn ngủ, mệt hay sau một đêm thức khuya.
  • Nếu bất ngờ gặp cảnh chớp sáng, quay mặt đi hoặc lấy tay che một mắt, rồi rời khỏi màn hình.
  • Hỏi bác sĩ trước khi con dùng kính thực tế ảo, đi vũ trường, hòa nhạc có đèn nháy.

Nếu em đang đọc bài này

Bị nhạy cảm ánh sáng không có nghĩa là em phải bỏ hẳn game hay điện thoại. Ngủ đủ, uống thuốc đúng giờ nếu bác sĩ đã kê, ngồi xa màn hình trong phòng sáng và nghỉ giữa giờ giúp em an toàn hơn nhiều. Nếu em thấy đốm sáng, màu lạ, giật tay hay thấy khó chịu khi xem cảnh chớp, hãy quay đi, che một mắt và báo ngay cho người lớn. Hãy kể cho một người bạn thân và thầy cô cách đặt em nằm nghiêng nếu em lên cơn ở trường.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi nhật ký cơn: ngày giờ, con đang xem hay chơi gì, phòng sáng hay tối, đêm trước ngủ mấy tiếng, cơn trông thế nào.
  • Giữ giờ ngủ đều, đủ giấc; không để con thức khuya chơi game, nhất là mùa thi.
  • Đặt ti vi, máy tính ở phòng chung có đủ ánh sáng; tắt chế độ tự phát video liên tục.
  • Nếu con đã được kê thuốc, cho uống đúng giờ mỗi ngày; hỏi bác sĩ trước cách xử trí khi con quên một liều.
  • Báo cho nhà trường, người trông trẻ và ông bà biết con bị động kinh và cách sơ cứu.
  • Lưu số 115 hoặc 113 ở chỗ dễ thấy; cả nhà cùng tập cách đặt con nằm nghiêng.

Hiểu lầm thường gặp

Chơi game, xem điện thoại nhiều làm trẻ bị động kinh.
Màn hình không gây ra bệnh động kinh ở trẻ bình thường. Ở số ít trẻ vốn nhạy cảm ánh sáng, cảnh chớp sáng có thể khởi phát cơn; thiếu ngủ vì thức khuya chơi game cũng làm cơn dễ xảy ra hơn.
Khi co giật phải nhét đũa, khăn vào miệng để con khỏi cắn lưỡi.
Không cho gì vào miệng con. Con không nuốt được lưỡi, và vật cứng có thể làm gãy răng, rách miệng hoặc làm con sặc.
Bấm nhân trung, vắt chanh, đổ nước giúp con tỉnh nhanh.
Những việc này không làm cơn dừng sớm hơn và có thể làm con bị thương hoặc sặc. Đặt con nằm nghiêng, bấm giờ và gọi 115 hoặc 113 khi cần.
Đã nhạy cảm ánh sáng thì phải cấm hẳn màn hình.
Phần lớn trẻ vẫn dùng màn hình được khi ngồi xa, trong phòng sáng, giảm độ sáng, nghỉ giữa giờ, ngủ đủ và uống thuốc theo đơn nếu có.

Bố mẹ hay hỏi

+Con co giật khi chơi game có phải bị động kinh không?

Chưa chắc, nhưng con cần được khám thần kinh nhi ngay sau cơn đầu tiên. Bác sĩ sẽ đo điện não để xem con có nhạy cảm ánh sáng hay có dạng động kinh khác không.

+Mỏi mắt, đau đầu khi xem màn hình có phải động kinh ánh sáng không?

Thường không. Mỏi mắt, nhức đầu, chóng mặt khi xem lâu rất hay gặp. Đáng lo khi con giật tay chân, đứng hình, mất ý thức, hoặc thấy đốm sáng, màu lạ rồi lên cơn.

+Con bị động kinh nhạy cảm ánh sáng có khỏi không?

Nhiều người vẫn còn nhạy cảm ánh sáng khi lớn, nên bác sĩ thường cho uống thuốc lâu dài. Bệnh thường được kiểm soát tốt bằng thuốc và cách dùng màn hình an toàn.

+Kính râm hay kính lọc ánh sáng xanh có phòng được cơn không?

Kính lọc ánh sáng xanh không được chứng minh phòng được cơn. Che một mắt khi gặp cảnh chớp sáng có thể giúp; hỏi bác sĩ nếu muốn dùng loại kính đặc biệt.

+Trẻ bị động kinh ánh sáng có đi xem phim ở rạp được không?

Thường được, vì màn hình rạp ở xa và ánh sáng ít gây cơn hơn. Hỏi bác sĩ trước với những buổi biểu diễn có đèn nháy mạnh.

Nguồn tham khảo

  1. What to do if someone has a seizure (fit) — NHS (Anh)
  2. Epilepsy — NHS (Anh)
  3. Safety and lifestyle advice for young people and adults with epilepsy — Royal United Hospitals Bath NHS Foundation Trust

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị động kinh

    Động kinh là bệnh của não khiến con lên những cơn co giật lặp lại khi không sốt; cơn có thể là giật cả người, ngã, hoặc chỉ ngẩn người vài giây. Phần lớn trẻ kiểm soát được cơn nhờ uống thuốc đều theo đơn, và khoảng hai phần ba trẻ hết cơn khi đến tuổi thiếu niên. Khi con lên cơn: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn kéo dài quá 5 phút (hoặc lâu hơn mức bác sĩ đã dặn), con không tỉnh lại giữa các cơn, khó thở, tím tái, hoặc đây là lần đầu con co giật.

  • Co giật không sốt

    Trẻ co giật khi không sốt luôn cần được bác sĩ khám: lần đầu con co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đi cấp cứu ngay, kể cả khi cơn đã tự dừng. Trong lúc con giật: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ tay chân và bấm giờ. Nguyên nhân có thể là động kinh, hạ đường huyết, rối loạn muối trong máu, chấn thương đầu, ngộ độc, hoặc nhiễm trùng não. Ở trẻ dưới 1 tuổi, những cơn gập người hay gật đầu lặp lại thành chuỗi cũng là cấp cứu.

  • Trẻ hay ngẩn người, đứng hình

    Nếu con hay đứng hình, mắt nhìn chằm chằm vài giây (thường dưới 15 giây), gọi không nghe rồi lại làm tiếp như không có gì, và lặp lại nhiều lần mỗi ngày, đó có thể là cơn động kinh vắng ý thức. Dạng này hay gặp ở trẻ 4–12 tuổi và rất dễ bị nhầm là mơ màng, lơ đãng hay không chịu tập trung. Nên đưa con đi khám chuyên khoa thần kinh nhi sớm để được đo điện não; bệnh điều trị được bằng thuốc. Gọi 115 hoặc 113 nếu con co giật cả người quá 5 phút, hoặc lơ mơ, không tỉnh lại kéo dài.

  • Thời gian màn hình

    Tổ chức Y tế Thế giới khuyên trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình, trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày và càng ít càng tốt. Với trẻ lớn hơn, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không chỉ đếm số giờ mà chú ý con xem gì, dùng thế nào, và giữ thời gian không màn hình cho giấc ngủ, vận động, bữa ăn và việc học. Cách làm hiệu quả là cả nhà cùng thống nhất một kế hoạch dùng màn hình: giờ nào được dùng, chỗ nào không dùng, và tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.

  • Con nghiện game

    Phần lớn trẻ chơi game nhiều không mắc rối loạn chơi game. Đáng lo khi con không tự dừng được, game được ưu tiên hơn ăn, ngủ, học và bạn bè, và tình trạng đó kéo dài nhiều tháng dù đã gây hậu quả rõ. Bố mẹ nên đặt luật theo tuổi cùng con: giờ chơi cố định, chơi sau khi xong việc, máy chơi game để ở phòng chung, không chơi sau giờ ngủ. Nếu con bỏ học, thức trắng, nổi giận dữ dội hay buồn bã thu mình, hãy đưa con đi khám bác sĩ tâm lý; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) cũng tư vấn cho gia đình.

  • Mỏi mắt do màn hình

    Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này thường đỡ khi nghỉ mắt đúng cách: quy tắc 20-20-20, để màn hình xa vừa tầm, chớp mắt chủ động và ngủ đủ. Nếu con đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi, đau mắt nhiều hoặc nhìn mờ kéo dài cả khi đã nghỉ, cần đi khám mắt.

Chủ đề khác