Trẻ ho ra máu: khi nào phải đi cấp cứu và nguyên nhân thường gặp
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Ho ra máu ở trẻ ít gặp. Nhiều khi máu chảy từ mũi, lợi hay họng rồi lẫn vào đờm, hoặc chỉ là vài vệt máu sau những tràng ho mạnh khi viêm họng, viêm phế quản. Dù vậy, mọi lần con ho ra máu, kể cả chỉ vài vệt, đều cần đi khám trong ngày để bác sĩ tìm nguyên nhân. Con ho ra nhiều hơn vài vệt máu, ho ra máu kèm khó thở, đau ngực, tim đập rất nhanh, choáng váng hoặc tái lạnh thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con ho ra nhiều hơn vài vệt máu: máu tươi, cục máu, hoặc lượng máu nhiều hơn vài thìa cà phê.
- Ho ra máu kèm khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, hoặc môi tím tái.
- Ho ra máu kèm đau ngực hoặc đau lưng trên, tim đập rất nhanh.
- Con choáng váng, ngất, da tái nhợt, vã mồ hôi, tay chân lạnh.
- Con vừa sặc khi đang ăn hoặc ngậm đồ nhỏ, sau đó ho ra máu hoặc thở khò khè.
- Ho ra máu kèm chảy máu ở nơi khác: chảy máu cam không cầm, chấm đỏ tím trên da, nước tiểu đỏ, đi ngoài phân đen.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con khạc ra đờm có vài chấm, vài vệt máu, dù con vẫn chơi bình thường: đi khám trong ngày.
- Ho kéo dài quá 2 tuần, kèm sốt về chiều, sụt cân, đổ mồ hôi đêm, hoặc trong nhà có người mắc lao.
- Con đã từng ho ra máu trước đây, hoặc hay bị viêm phổi đi lại.
- Con có bệnh tim, bệnh phổi mạn tính, bệnh máu, hoặc đang dùng thuốc chống đông.
- Con tuổi teen hút thuốc lá, thuốc lá điện tử và bắt đầu ho, khạc ra máu.
Máu từ phổi hay từ chỗ khác
Máu ho ra từ đường thở thường đỏ tươi, có bọt vì lẫn không khí, trộn với đờm; có khi chỉ là vài sợi máu trong đờm. Máu nôn ra từ dạ dày thường sẫm, nâu đen như bã cà phê, lẫn thức ăn. Máu từ mũi hay lợi thường chảy ra trước, rồi con khạc ra cùng nước bọt.
Ở trẻ, một nhầm lẫn hay gặp là chảy máu cam về đêm: máu chảy ngược xuống họng, sáng ra con ho hoặc khạc ra máu, hoặc nôn ra máu đã nuốt. Hãy xem trong mũi, trên gối, kẽ răng. Tuy vậy, bố mẹ không cần tự phân biệt cho chắc; hãy chụp ảnh hoặc giữ lại khăn giấy có máu và đưa con đi khám để bác sĩ xác định.
Những nguyên nhân có thể gặp
- Ho mạnh, ho nhiều ngày khi viêm họng, viêm phế quản, cúm: niêm mạc họng và khí quản bị kích thích, có thể có vài vệt máu nhỏ trong đờm.
- Viêm phổi và các nhiễm trùng phổi khác.
- Lao phổi: ở Việt Nam luôn phải nghĩ tới khi con ho kéo dài trên 2 tuần, ho ra máu, sốt về chiều, gầy sút, hoặc sống cùng người mắc lao.
- Dị vật đường thở: hạt lạc, hạt dưa, đồ chơi nhỏ mắc trong phế quản lâu ngày gây viêm và chảy máu.
- Giãn phế quản, xơ nang và các bệnh phổi mạn tính khác.
- Bệnh tim, rối loạn đông máu, dùng thuốc chống đông, chấn thương ngực.
- Hiếm hơn: cục máu đông ở phổi, viêm mạch máu, lupus, khối u. Những nguyên nhân này hiếm ở trẻ nhưng là lý do không được bỏ qua bất kỳ lần ho ra máu nào.
Làm gì ngay khi thấy con ho ra máu
- Giữ bình tĩnh, cho con ngồi dậy, nghỉ ngơi, không chạy nhảy.
- Dặn con nhổ máu ra, đừng nuốt, để biết lượng máu và màu máu.
- Ước lượng lượng máu: vài vệt, vài chấm hay nhiều hơn vài thìa cà phê. Chụp ảnh hoặc giữ lại khăn giấy có máu.
- Nếu máu nhiều, con khó thở, đau ngực, choáng hoặc tái lạnh: gọi 115 hoặc 113 ngay. Không tự chở con bằng xe máy khi con đang mệt lả.
- Nếu chỉ vài vệt và con vẫn khỏe: đưa con đi khám trong ngày, mang theo ảnh, sổ khám và danh sách thuốc con đang dùng.
- Không tự cho con uống thuốc cầm máu, thuốc ho, thuốc nam khi chưa có bác sĩ khám.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con ho bao lâu, máu ra bao nhiêu, có sặc dị vật, có tiếp xúc người ho lâu không, rồi khám mũi họng, nghe phổi, đo nồng độ oxy. Khám mũi họng giúp loại trừ máu chảy từ mũi, lợi hay họng.
Tùy từng trường hợp, con có thể được chụp X-quang ngực, xét nghiệm máu và đông máu, xét nghiệm đờm tìm vi khuẩn lao, chụp cắt lớp vi tính, hoặc soi phế quản để tìm và lấy dị vật. Trường hợp ho ra máu nhiều, con được theo dõi tại bệnh viện.
Phòng bệnh
Tiêm đủ các mũi vắc xin trong Tiêm chủng mở rộng, trong đó có lao (BCG) và ho gà. Nếu trong nhà có người ho kéo dài trên 2 tuần, hãy đưa người đó đi khám lao và cho trẻ trong nhà được khám sàng lọc.
Không cho trẻ nhỏ ăn lạc, hạt cả hạt, không để đồ chơi nhỏ trong tầm tay. Với con tuổi teen, nói rõ thuốc lá và thuốc lá điện tử hại phổi; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã bị cấm ở Việt Nam từ năm 2025.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh cho tới khi được bác sĩ khám.
- Ghi lại ngày giờ, lượng và màu máu mỗi lần con ho ra máu; chụp ảnh nếu được.
- Cho con uống đủ nước; nếu con sốt, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.
- Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi, và hỏi bác sĩ trước khi dùng ibuprofen khi con đang ho ra máu.
- Nếu con chảy máu cam, cho con ngồi, cúi người ra trước, bóp chặt phần mềm của mũi liên tục 10–15 phút, không ngửa đầu ra sau.
- Giữ nhà không khói thuốc lá, khói bếp than, khói hương.
Hiểu lầm thường gặp
- Cứ ho ra máu là bị lao hoặc ung thư.
- Ở trẻ, ho ra máu thường do viêm nhiễm đường thở hoặc máu từ mũi họng. Lao vẫn phải được kiểm tra, nhất là khi con ho lâu, nhưng chỉ bác sĩ mới kết luận được sau khi khám và làm xét nghiệm.
- Chỉ vài vệt máu thì không cần đi khám.
- Vài vệt máu thường lành tính, nhưng vẫn nên đi khám trong ngày để loại trừ dị vật, lao, viêm phổi và các bệnh cần điều trị sớm.
- Uống nước lá, thuốc nam cầm máu là đủ.
- Không có bài thuốc nào chữa được nguyên nhân gây ho ra máu. Tự chữa ở nhà dễ làm chậm việc tìm ra bệnh, nhất là lao hay dị vật.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ ho ra máu tươi có nguy hiểm không?
Vài vệt máu tươi sau những tràng ho mạnh thường không nguy hiểm nhưng vẫn cần khám trong ngày. Máu nhiều hơn vài thìa cà phê, hoặc kèm khó thở, đau ngực, choáng thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
+Sáng ngủ dậy con khạc ra máu là bị gì?
Một nguyên nhân hay gặp là chảy máu cam trong đêm, máu chảy xuống họng. Xem trong mũi và trên gối; dù vậy vẫn nên cho con đi khám để bác sĩ kiểm tra mũi họng và phổi.
+Viêm họng có làm ho ra máu không?
Có thể có vài vệt máu trong đờm khi con ho nhiều, họng bị kích thích. Nếu máu nhiều hơn, ra nhiều lần, hoặc ho kéo dài quá 2 tuần, cần khám kỹ hơn.
+Con ho ra máu có phải chụp phim không?
Thường bác sĩ sẽ cho chụp X-quang ngực để xem phổi. Những xét nghiệm khác như xét nghiệm đờm tìm lao hay chụp cắt lớp tùy vào khám và tiền sử của con.
Nguồn tham khảo
- Coughing up blood (blood in phlegm) — NHS (Anh)
- Coughing up blood — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao (QĐ 4263/QĐ-BYT) — Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
- Cough (KidsDoc Symptom Checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Chảy máu cam
Phần lớn chảy máu cam ở trẻ là lành tính, chảy từ phần trước của mũi và tự cầm khi sơ cứu đúng. Cho con ngồi, cúi người ra trước, bóp chặt phần mềm của mũi liên tục 10–15 phút và thở bằng miệng; không ngửa đầu ra sau. Nếu đã bóp đúng cách 10–15 phút mà máu vẫn chảy, chảy rất nhiều, chảy sau khi đập đầu hoặc con choáng, khó thở, hãy đưa con đi cấp cứu.
- Trẻ ho kéo dài
Ho sau cảm lạnh thường đỡ dần trong 2–3 tuần, có khi lâu hơn một chút, nhất là khi con đi nhà trẻ và bị nhiều đợt cảm nối nhau. Nếu con ho từ 2 tuần trở lên mà không đỡ dần, nên đưa con đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân như hen, viêm xoang, ho gà, dị vật hay lao; Bộ Y tế coi ho trên 2 tuần là dấu hiệu cần nghĩ tới lao. Con thở rít khi nằm yên, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc ngừng thở sau cơn ho thì đến cấp cứu ngay.
- Con bị ho
Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.
- Viêm phổi ở trẻ em
Dấu hiệu quan trọng nhất của viêm phổi ở trẻ là ho hoặc khó thở kèm thở nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh; đếm trọn 1 phút khi con nằm yên. Trẻ ho mà thở nhanh cần đi khám trong ngày. Rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, li bì, co giật, hoặc bất kỳ trẻ dưới 2 tháng nào thở nhanh, cần đến viện ngay.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
- Trẻ kêu đau ngực
Đau ngực ở trẻ hiếm khi do tim. Hay gặp nhất là đau ở cơ, xương sụn thành ngực, sau đó là ho nhiều, viêm phổi, hen, trào ngược dạ dày và lo âu. Đưa con đi khám ngay khi con đau ngực lúc đang chạy, chơi thể thao, đau kèm ngất hoặc gần ngất, khó thở, tim đập rất nhanh, hoặc con có bệnh tim từ trước. Con ngã gục, không thở thì gọi 115 hoặc 113 và ép tim ngay.
Chủ đề khác