Tiêm chủng

Khi nào nên hoãn tiêm cho trẻ, khi nào vẫn tiêm được

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Con chỉ cần hoãn tiêm khi đang sốt, ốm vừa hoặc ốm nặng, và khi khỏi thì đi tiêm ngay, không cần tiêm lại từ đầu. Ho nhẹ, sổ mũi, đi ngoài nhẹ, đang uống kháng sinh, mới ốm dậy hay sinh non thường không phải lý do để hoãn. Không tiêm tiếp một vắc xin nếu lần trước con bị phản ứng dị ứng nặng với chính vắc xin đó; trẻ suy giảm miễn dịch cần bác sĩ quyết định với các vắc xin sống. Bác sĩ khám sàng lọc trước mỗi lần tiêm là người quyết định cuối cùng.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Trong hoặc sau khi tiêm, con khó thở, thở rít, sưng môi, mặt, lưỡi.
  • Nổi mề đay lan nhanh khắp người, kèm nôn, da tái, tay chân lạnh, con mềm nhũn hay li bì.
  • Con co giật, hoặc khóc thét liên tục trên 3 giờ không dỗ được sau tiêm.
  • Con dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C: đưa đi khám ngay, không chỉ dời lịch tiêm.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Đến ngày tiêm mà con sốt, quấy nhiều, bỏ bú hay mệt rõ: báo cơ sở tiêm để dời lịch, và cho con đi khám nếu sốt cao hoặc con có dấu hiệu bệnh.
  • Lần tiêm trước con bị phản ứng nặng như sốc phản vệ, co giật, khóc thét kéo dài, hoặc li bì, mềm nhũn: cần bác sĩ tư vấn trước mũi tiếp theo.
  • Con có bệnh suy giảm miễn dịch, đang hóa trị, dùng corticoid liều cao kéo dài hoặc thuốc ức chế miễn dịch: hỏi bác sĩ điều trị về các vắc xin sống.
  • Con có bệnh thần kinh đang tiến triển, co giật chưa kiểm soát, hoặc bệnh máu dễ chảy máu: cần bác sĩ chuyên khoa tư vấn lịch tiêm.
  • Con đã được hoãn: hỏi ngày hẹn mới và đưa con quay lại ngay khi khỏe.

Những trường hợp thường cần hoãn

  • Con đang sốt, hoặc đang ốm vừa, ốm nặng, có hay không có sốt. Hoãn để tránh nhầm triệu chứng bệnh với phản ứng sau tiêm, và để con không phải chịu thêm khó chịu khi đang ốm.
  • Trẻ nhỏ bị tiêu chảy vừa hoặc nặng: bác sĩ thường hoãn uống vắc xin rota đến khi con khỏi.
  • Một số tình trạng ở trẻ sơ sinh, như sinh rất nhẹ cân hoặc đang điều trị bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc từng vắc xin.
  • Sau khi con được truyền máu hoặc dùng một số chế phẩm từ máu, một số vắc xin sống có thể phải hoãn một thời gian; bác sĩ sẽ tính.
  • Ngoài ra, mỗi vắc xin có thể có thêm trường hợp hoãn riêng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Những trường hợp không nên tiêm vắc xin đó nữa

Nếu con từng bị phản ứng dị ứng nặng (sốc phản vệ) sau một vắc xin, hoặc dị ứng nặng với một thành phần của vắc xin, thì không tiêm tiếp loại đó. Bác sĩ sẽ tìm loại thay thế nếu có.

Các vắc xin sống như lao, sởi, sởi-rubella, rota, thủy đậu, sốt xuất huyết không dùng cho trẻ suy giảm miễn dịch nặng, kể cả do thuốc. Với những trẻ này, bác sĩ điều trị và bác sĩ tiêm chủng sẽ cùng quyết định từng mũi.

Những trường hợp vẫn tiêm được

  • Ho nhẹ, sổ mũi, viêm tai nhẹ, đi ngoài nhẹ mà con không sốt và bác sĩ khám thấy con ổn.
  • Đang uống kháng sinh, hoặc vừa ốm dậy.
  • Lần tiêm trước chỉ sưng, đỏ, đau chỗ tiêm hoặc sốt nhẹ đến vừa.
  • Con sinh non: tiêm theo tuổi thực tính từ ngày sinh, trừ một số trường hợp với viêm gan B ở trẻ rất nhẹ cân, bác sĩ sẽ tính.
  • Con đang bú mẹ, mẹ đang mang thai em bé, hoặc trong nhà có người suy giảm miễn dịch.
  • Con vừa tiếp xúc với người bị bệnh truyền nhiễm.
  • Con dị ứng thuốc khác, dị ứng thức ăn, hoặc người nhà bị dị ứng.
  • Trong nhà có người từng co giật hay từng có phản ứng sau tiêm.
  • Con có bệnh thần kinh ổn định như bại não, động kinh đã kiểm soát tốt, chậm phát triển.

Vì sao không nên tự hoãn

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hoãn tiêm vì những bệnh nhẹ là một lý do hay gặp khiến trẻ lỡ mũi tiêm và trễ lịch. Mỗi lần hoãn là thêm một khoảng thời gian con chưa được bảo vệ, đúng vào lứa tuổi dễ bị ho gà, sởi, viêm màng não nặng nhất.

Vì vậy, nếu băn khoăn, bố mẹ vẫn đưa con đến điểm tiêm theo hẹn và kể rõ tình trạng của con. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ quyết định tiêm hay hẹn lại. Nếu phải hoãn, đưa con đi tiêm ngay khi con khỏi; các mũi đã tiêm vẫn được tính.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đo nhiệt độ cho con trước khi đi tiêm và ghi lại.
  • Chuẩn bị kể với bác sĩ: con có đang ốm, đang dùng thuốc gì, có dị ứng gì, lần trước có phản ứng gì.
  • Mang sổ tiêm chủng và giấy tờ của bác sĩ điều trị nếu con có bệnh mạn tính.
  • Nếu bác sĩ hẹn lại, ghi ngày hẹn mới vào điện thoại ngay tại chỗ.
  • Không tự cho con uống thuốc hạ sốt trước khi đi tiêm để che sốt; nếu con sốt, hãy báo bác sĩ.
  • Sau tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút để được theo dõi.

Hiểu lầm thường gặp

Con hơi sổ mũi thì phải đợi khỏi hẳn mới tiêm.
Cảm nhẹ, sổ mũi thường vẫn tiêm được, vắc xin vẫn an toàn và có hiệu quả. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ quyết định.
Đang uống kháng sinh thì không được tiêm.
Phần lớn trường hợp vẫn tiêm được. Kể với bác sĩ để được tư vấn.
Lần trước con sốt sau tiêm thì lần sau nên hoãn hoặc bỏ.
Sốt nhẹ, sưng đau chỗ tiêm là phản ứng thường gặp, không phải lý do để hoãn hay bỏ mũi. Chỉ phản ứng nặng mới cần bác sĩ cân nhắc.
Trẻ sinh non phải đợi đủ cân mới bắt đầu tiêm.
Trẻ sinh non thường vẫn tiêm theo tuổi tính từ ngày sinh, vì các bé dễ mắc bệnh nặng hơn. Bác sĩ sẽ xem xét riêng một số mũi.

Bố mẹ hay hỏi

+Con bị sốt có tiêm phòng được không?

Nếu con đang sốt hoặc ốm vừa, ốm nặng, bác sĩ thường hẹn tiêm lại khi con khỏi. Hãy đưa con quay lại ngay khi khỏe.

+Con đang ho, sổ mũi có tiêm được không?

Thường vẫn tiêm được nếu con chỉ ốm nhẹ. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ quyết định.

+Hoãn tiêm bao lâu thì đi tiêm lại?

Ngay khi con khỏi, thường sau vài ngày. Không cần tiêm lại từ đầu, chỉ tiêm tiếp mũi đã hẹn.

+Con bị tiêu chảy có uống vắc xin rota được không?

Đi ngoài nhẹ thường vẫn uống được; tiêu chảy vừa hoặc nặng thì bác sĩ sẽ hoãn đến khi con khỏi, nhưng nhớ rota phải xong trước khi con đủ 6 tháng.

+Con đang uống kháng sinh có tiêm được không?

Phần lớn trường hợp vẫn tiêm được. Hãy kể với bác sĩ khám sàng lọc.

Nguồn tham khảo

  1. Vaccine safety and false contraindications to vaccination: training manual — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  2. MMRV (measles, mumps, rubella and chickenpox) vaccine — NHS (Anh)
  3. Thông tư 52/2025/TT-BYT: danh mục bệnh, đối tượng và lịch tiêm chủng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng — Bộ Y tế – Tiêm chủng mở rộng

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trễ lịch tiêm

    Con trễ lịch tiêm thì đưa con đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu: các mũi đã tiêm vẫn có giá trị, bác sĩ chỉ tính tiếp mũi còn thiếu. Trễ hẹn không làm vắc xin kém tác dụng, nhưng trong thời gian chờ con chưa được bảo vệ đủ. Một vài vắc xin có hạn tuổi, quan trọng nhất là rota phải uống xong trước khi con đủ 6 tháng, nên đừng để trễ thêm. Ho nhẹ, sổ mũi không phải lý do để tiếp tục hoãn.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

  • Sốt sau tiêm

    Sốt nhẹ, quấy khóc, sưng đỏ chỗ tiêm là phản ứng thường gặp sau tiêm, hay xuất hiện trong 24 giờ đầu và tự hết sau 1–2 ngày. Riêng vắc xin sởi hoặc sởi-quai bị-rubella có thể gây sốt, nổi ban nhẹ khoảng 7–11 ngày sau tiêm. Có thể cho con dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt và khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, tím tái, li bì hoặc co giật; đưa con đi khám nếu sốt từ 39°C hoặc sốt quá 48 giờ.

  • Chăm sóc trẻ sinh non tại nhà

    Trẻ sinh non (sinh trước 37 tuần) về nhà cần được giữ ấm, ôm da kề da càng nhiều giờ càng tốt, bú mẹ thường xuyên hơn trẻ đủ tháng, ngủ ngửa trong cũi hoặc nôi riêng, và đi tái khám đúng hẹn, kể cả khám mắt và nghe. Phát triển của con được tính theo tuổi hiệu chỉnh đến khoảng 2 tuổi. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con có lúc ngừng thở, tím tái, li bì, bỏ bú, sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C dù đã ủ ấm.

  • Tiêm chủng mở rộng và tiêm dịch vụ

    Vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng được tiêm miễn phí tại trạm y tế, gồm viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, Hib, bại liệt, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản và rota; phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Các vắc xin như cúm, thủy đậu, quai bị, viêm gan A, não mô cầu, sốt xuất huyết, tay chân miệng là vắc xin dịch vụ, bố mẹ tự trả. Cả hai đều đã được cấp phép và bảo vệ tốt; điều quan trọng nhất là con được tiêm đủ, đúng lịch, và mọi mũi đều được ghi vào sổ để không tiêm thiếu hay trùng.

  • Chăm sóc sau tiêm

    Sau tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút, rồi về nhà để ý con thêm 24–48 giờ. Sưng, đỏ, đau chỗ tiêm và sốt nhẹ là phản ứng thường gặp, hay bắt đầu trong ngày đầu và tự hết sau vài ngày; chỉ cần chườm mát, cho con bú, uống nhiều hơn và dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt từ 38,5°C hoặc khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, li bì hoặc co giật. Con dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C thì vẫn đưa đi khám ngay, kể cả khi vừa tiêm.

Chủ đề khác