Sức khỏe học đường

Khám sức khỏe định kỳ cho học sinh: ở trường khám gì, đọc kết quả thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Theo quy định của Bộ Y tế từ năm học 2026–2027, trẻ mầm non và học sinh phổ thông được kiểm tra sức khỏe mỗi năm một lần vào đầu năm học: đo chiều cao, cân nặng, chỉ số BMI, mạch, huyết áp, thị lực, thính lực, khám răng, kiểm tra lưng và cột sống, và hỏi về tâm trạng, giấc ngủ. Đây là lần sàng lọc nhanh; nếu phiếu kết quả ghi con cần tư vấn hoặc khám chuyên khoa, bố mẹ nên đưa con đi khám sớm, trong vài tuần. Khi con có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám ngay, đừng chờ kỳ kiểm tra năm sau.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nói muốn chết, muốn tự làm hại bản thân, hoặc bố mẹ thấy con có vết tự làm đau: ở bên con, cất vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 nếu con đang gặp nguy hiểm ngay.
  • Con ngất khi đang chạy, đang tập thể dục, hoặc đau ngực, khó thở, tim đập loạn khi gắng sức.
  • Con đột ngột nhìn mờ hẳn, mất một phần tầm nhìn, hoặc thấy chớp sáng, như có tấm màn che trước mắt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Phiếu kiểm tra sức khỏe ghi con cần được tư vấn hoặc chuyển khám chuyên khoa.
  • Kết quả đo thị lực không kính dưới mức bình thường, hoặc con nheo mắt nhìn bảng, ngồi sát tivi, hay dụi mắt.
  • Phiếu ghi lưng, cột sống không bình thường, hoặc bố mẹ thấy vai lệch, một bên lưng gồ lên khi con cúi gập người.
  • Huyết áp của con được ghi là cao.
  • Con buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài vài tuần, bỏ ăn, không muốn đi học hoặc không muốn gặp ai.
  • Con nhiều tháng không cao thêm, sụt cân không rõ lý do, hoặc tăng cân rất nhanh.

Ở trường, con được kiểm tra những gì

Mẫu kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho học sinh phổ thông của Bộ Y tế gồm các phần dưới đây. Trước buổi kiểm tra, gia đình thường được nhờ điền phần tiền sử.

  • Tiền sử: bệnh bẩm sinh, bệnh truyền nhiễm trong gia đình; con sinh non, sinh ngạt hay không; đã tiêm BCG, bạch hầu – ho gà – uốn ván, sởi, bại liệt, viêm não Nhật Bản, viêm gan B chưa; con có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc gì.
  • Thể lực: chiều cao, cân nặng, chỉ số BMI, mạch, huyết áp.
  • Mắt: thị lực từng mắt khi không đeo kính và khi đeo kính, các bệnh về mắt.
  • Tai mũi họng: thính lực từng tai bằng giọng nói thường và nói thầm.
  • Răng hàm mặt: tình trạng răng hàm trên, hàm dưới.
  • Cơ xương, thần kinh và tâm thần: vận động có cân đối không, lưng và cột sống, dáng đi; con có buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài, có hành vi bất thường hay nguy cơ tự làm hại mình không.
  • Kết luận: tình trạng sức khỏe, bệnh tật nếu có, và con có cần tư vấn hoặc chuyển khám chuyên khoa không.

Quy định hiện nay

Theo Thông tư 33/2026/TT-BYT của Bộ Y tế (hiệu lực từ 29/8/2026, hướng dẫn Luật Phòng bệnh), việc kiểm tra sức khỏe đầu năm học làm mỗi năm một lần, tại trường, trạm y tế xã hoặc cơ sở khám bệnh. Nhà trường cập nhật kết quả lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế và tư vấn chuyển khám khi phát hiện bất thường. Nơi nào đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ đầu năm học theo quy định về khám bệnh, chữa bệnh thì không phải kiểm tra thêm.

Kinh phí lấy từ ngân sách y tế, giáo dục, Quỹ bảo hiểm y tế, Quỹ Phòng bệnh và các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác. Từ năm 2028, học sinh từ mầm non đến hết THPT trên cả nước sẽ được khám sàng lọc thêm 5 nhóm bệnh, tật học đường: thừa cân béo phì, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng và rối loạn sức khỏe tâm thần, lồng vào lần kiểm tra đầu năm.

Trong năm học, nhân viên y tế trường còn theo dõi sức khỏe, thị lực, cột sống, răng miệng của học sinh, ghi vào sổ theo dõi sức khỏe và báo cho gia đình ít nhất mỗi năm học một lần. Cách làm cụ thể có thể khác nhau giữa các trường; bố mẹ hỏi giáo viên chủ nhiệm hoặc nhân viên y tế trường nếu chưa nhận được kết quả.

Đọc phiếu kết quả và làm gì tiếp

  • Thị lực: nếu thị lực không kính giảm, đưa con đi khám mắt để đo khúc xạ. Con đã đeo kính mà thị lực khi đeo vẫn kém thì có thể kính không còn đúng độ.
  • BMI: với trẻ em, BMI phải đối chiếu theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn. Nếu phiếu ghi thừa cân, béo phì hoặc gầy, hãy hỏi bác sĩ cách điều chỉnh ăn uống, vận động phù hợp với tuổi đang lớn.
  • Huyết áp: ở trẻ em, huyết áp được so với bảng theo tuổi, giới và chiều cao. Một lần đo cao ở trường chưa đủ để kết luận; con cần được bác sĩ đo lại vào những lần khác.
  • Lưng, cột sống: nếu ghi không bình thường, đưa con đi khám chỉnh hình để phân biệt gù do tư thế với cong vẹo cột sống.
  • Răng: sâu răng, cao răng, răng mọc lệch cần đi nha sĩ; trẻ nên khám răng khoảng 6 tháng một lần.
  • Tâm trạng, giấc ngủ: nếu được ghi có biểu hiện buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài, hãy nói chuyện nhẹ nhàng với con và đưa con đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Kiểm tra ở trường và khám riêng khác nhau thế nào

Buổi kiểm tra ở trường làm nhanh cho nhiều học sinh, không có xét nghiệm máu, không thay được buổi khám kỹ với bác sĩ. Nó giúp phát hiện sớm những vấn đề hay gặp, để gia đình đưa con đi khám đúng chuyên khoa.

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ từ tuổi đi học được khám sức khỏe tổng quát mỗi năm một lần. Con có bệnh mạn tính như hen, động kinh, tim bẩm sinh, tiểu đường cần đi khám theo lịch hẹn riêng. Con chuẩn bị tham gia đội thể thao, thi đấu nên được khám trước mùa tập vài tuần, nhất là khi con từng ngất, đau ngực khi gắng sức hoặc gia đình có người đột tử khi còn trẻ.

Nếu em đang đọc bài này

Phần câu hỏi về tâm trạng, giấc ngủ trong buổi kiểm tra sức khỏe là để giúp em, không phải để chấm điểm hay báo phạt. Nếu em đang thấy buồn, lo, mất ngủ nhiều tuần, hãy nói thật với nhân viên y tế trường, thầy cô em tin, hoặc bố mẹ.

Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) hỗ trợ trẻ em dưới 16 tuổi; nếu em từ 16 tuổi, hãy gặp bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc phòng tư vấn của trường; gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.

Chăm sóc con tại nhà

  • Giữ các phiếu kiểm tra sức khỏe của con trong một tập hồ sơ, để so sánh qua từng năm và mang theo khi đi khám.
  • Điền phần tiền sử cẩn thận; mở sổ tiêm chủng ra xem thay vì ghi theo trí nhớ.
  • Nhắc con mang kính đang đeo đến buổi kiểm tra để đo cả thị lực khi đeo kính.
  • Báo cho nhà trường nếu con có bệnh mạn tính, dị ứng nặng hoặc đang dùng thuốc hằng ngày.
  • Ở nhà, đo chiều cao, cân nặng của con mỗi 3–6 tháng và ghi lại.
  • Khi phiếu ghi cần khám chuyên khoa, đặt lịch khám sớm, đừng đợi đến kỳ nghỉ hè.

Hiểu lầm thường gặp

Con khỏe, ít ốm thì không cần kiểm tra sức khỏe.
Cận thị, cong vẹo cột sống, sâu răng, huyết áp cao thường không gây khó chịu lúc đầu. Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện khi còn nhẹ.
Kiểm tra ở trường rồi thì không cần đưa con đi khám riêng.
Kiểm tra ở trường là sàng lọc nhanh. Khi phiếu ghi cần khám chuyên khoa, hoặc con có dấu hiệu bất thường, vẫn phải đưa con đến bác sĩ.
BMI của con tính theo mốc người lớn là được.
Trẻ em và thiếu niên đang lớn nên BMI phải so theo bảng tuổi và giới. Dùng mốc người lớn dễ đánh giá sai.
Đeo kính sớm làm mắt cận nặng thêm.
Đeo kính đúng độ giúp con nhìn rõ và học tốt hơn. Đeo kính thiếu độ không làm chậm cận, có khi còn làm độ tăng nhanh hơn.

Bố mẹ hay hỏi

+Học sinh khám sức khỏe định kỳ bao lâu một lần?

Theo quy định hiện nay, mỗi năm một lần vào đầu năm học. Ngoài ra trẻ nên được khám tổng quát với bác sĩ mỗi năm, khám răng khoảng 6 tháng một lần, và đi khám bất cứ lúc nào có dấu hiệu bất thường.

+Kiểm tra sức khỏe đầu năm học có phải đóng tiền không?

Kinh phí lấy từ ngân sách, Quỹ bảo hiểm y tế, Quỹ Phòng bệnh và các nguồn hỗ trợ khác. Nếu trường có khoản thu, bố mẹ có quyền hỏi rõ khoản đó dùng cho việc gì.

+Con có cần nhịn ăn trước buổi kiểm tra sức khỏe ở trường không?

Không cần. Mẫu kiểm tra đầu năm học không có xét nghiệm máu. Nếu một cơ sở khám có lấy máu xét nghiệm, họ sẽ dặn riêng.

+Kết quả kiểm tra sức khỏe của con được lưu ở đâu?

Nhà trường lưu trong hồ sơ, sổ theo dõi sức khỏe học sinh và cập nhật lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Bố mẹ nên xin hoặc chụp lại phiếu kết quả để giữ ở nhà.

+Con đi thi đấu thể thao có cần khám riêng không?

Nên khám trước mùa tập hoặc thi đấu vài tuần, để bác sĩ hỏi kỹ về ngất, đau ngực khi gắng sức, hen, tiền sử chấn thương và tiền sử tim mạch trong gia đình.

Nguồn tham khảo

  1. Thông tư 34/2026/TT-BYT hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển 2026–2035 (nội dung khám sàng lọc bệnh, tật học đường) — Bộ Y tế (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)
  2. Well-Child Care: A Check-Up for Success — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Body Mass Index (BMI) Formula — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Bệnh học đường

    Bệnh, tật học đường là những vấn đề sức khỏe hay gặp ở tuổi đi học, gắn với việc học và nếp sinh hoạt của con. Bộ Y tế đang tập trung vào 5 nhóm: tật khúc xạ (hay gặp nhất là cận thị), cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng, thừa cân béo phì và rối loạn sức khỏe tâm thần; từ năm 2028 học sinh cả nước được khám sàng lọc các nhóm này mỗi năm. Phần lớn phòng được bằng thói quen hằng ngày: ra ngoài trời khoảng 2 giờ, chải răng 2 lần, vận động ít nhất 60 phút, ngủ đủ, ít đồ ngọt. Nếu con nói muốn chết hoặc muốn tự làm hại mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy hiểm.

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.

  • Cong vẹo cột sống

    Vẹo cột sống là khi cột sống cong sang một bên, hay gặp nhất ở tuổi 10–15 khi con đang lớn nhanh, thường không đau nên dễ bị bỏ qua. Bố mẹ có thể phát hiện sớm bằng cách nhìn lưng con: hai vai lệch nhau, một bên xương bả vai nhô cao, eo hai bên không đều, hoặc khi con cúi gập người thấy một bên lưng gồ lên. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đi khám chỉnh hình. Cần đi khám ngay nếu con đau lưng kèm yếu, tê chân, hoặc tiểu tiện, đại tiện không tự chủ.

  • Trẻ bị sâu răng

    Sâu răng xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám dùng đường từ đồ ăn uống tạo ra axit làm mòn men răng; dấu hiệu sớm nhất là vệt trắng đục gần chân răng, sau đó thành chấm nâu đen, lỗ sâu và đau. Răng sữa bị sâu vẫn cần chữa vì nó giữ chỗ cho răng vĩnh viễn và giúp con ăn nhai, nói. Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor từ chiếc răng đầu tiên, không cho con ngậm bình sữa khi ngủ, cho con khám răng từ trước 1 tuổi, sau đó định kỳ theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần. Mặt con sưng to lan nhanh, sưng gần mắt hoặc dưới hàm làm khó nuốt, khó thở, kèm sốt thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ thừa cân, béo phì

    Ở trẻ em, thừa cân được đánh giá bằng chỉ số BMI theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn: theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ từ 5 tuổi có BMI trên đường +1 độ lệch chuẩn là thừa cân, trên +2 là béo phì. Với trẻ đang lớn, mục tiêu thường là giữ cân hoặc tăng chậm lại trong khi con cao lên, không phải ăn kiêng giảm cân nhanh. Thay đổi hiệu quả nhất là cả nhà cùng làm: bớt nước ngọt, ăn đủ rau, vận động 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ và giảm màn hình. Nếu con khát và đi tiểu rất nhiều, sụt cân nhanh, nôn, thở nhanh sâu hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Bảo hiểm y tế học sinh

    Bảo hiểm y tế là bắt buộc. Trẻ dưới 6 tuổi được Nhà nước đóng và khám chữa bệnh đúng quy định được chi trả 100%; học sinh, sinh viên đóng qua trường, mức đóng bằng 4,5% lương cơ sở và Nhà nước hỗ trợ ít nhất một nửa, khi khám đúng quy định được chi trả 80% chi phí trong phạm vi bảo hiểm (100% ở trạm y tế và các cơ sở cấp ban đầu). Khi đi khám, mang thẻ giấy hoặc thẻ điện tử kèm giấy tờ tùy thân. Khi con cấp cứu, hãy đưa con đến nơi gần nhất ngay; cấp cứu ở bất kỳ đâu vẫn được bảo hiểm chi trả.

Chủ đề khác