Thần kinh, xương khớp

Trẻ bị lõm ngực, ngực ức gà: có nguy hiểm không, khi nào cần khám chuyên khoa

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Lõm ngực (xương ức lõm vào trong) và ngực ức gà (xương ức nhô ra trước) là do sụn nối xương sườn với xương ức phát triển lệch, thường rõ lên trong giai đoạn lớn nhanh khoảng 9–14 tuổi; phần lớn chỉ ảnh hưởng hình dáng, không hại tim phổi. Trường hợp nhẹ thường chỉ cần theo dõi và tập luyện giữ tư thế; nên đưa con đi khám để được giới thiệu tới bác sĩ phẫu thuật lồng ngực nhi khi ngực lõm hoặc nhô nặng dần, con hụt hơi, mệt nhanh, đau ngực, tim đập nhanh khi gắng sức, hay con buồn phiền vì ngoại hình. Khác với tình trạng này, lồng ngực lõm sâu vào mỗi lần hít vào ở trẻ đang ốm là dấu hiệu khó thở: gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đang ốm (ho, sốt) mà lồng ngực hoặc phần dưới xương sườn lõm sâu vào mỗi lần hít vào, thở nhanh, thở rít, môi tím tái: đây là khó thở, không phải lõm ngực bẩm sinh.
  • Con ngất khi đang chạy, chơi thể thao hoặc gắng sức.
  • Con đau ngực dữ dội, khó thở đột ngột, hoặc tim đập rất nhanh, loạn nhịp kèm choáng váng.
  • Con khó thở đến mức không nói được hết câu, li bì hoặc lả đi.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Ngực con lõm hoặc nhô ra rõ hơn trong vài tháng, nhất là trong giai đoạn lớn nhanh.
  • Con hụt hơi, mệt nhanh hơn bạn bè khi chạy, chơi thể thao, hoặc mệt cả khi không vận động.
  • Con kêu đau ngực, hồi hộp, tim đập nhanh khi gắng sức, hoặc hay choáng váng.
  • Con cao gầy bất thường, tay chân và ngón tay rất dài, khớp mềm dẻo quá mức, cận thị nặng, hoặc trong nhà có người bệnh tim, phình động mạch chủ, đột tử khi còn trẻ.
  • Lưng con cong vẹo, vai lệch, một bên lưng gồ lên khi cúi.
  • Con ngại cởi áo, bỏ bơi, bỏ thể dục, buồn bã, tự ti hay tức giận vì hình dáng ngực.

Lõm ngực và ngực ức gà là gì

Lõm ngực (ngực hình phễu) là khi xương ức và phần sụn sườn hai bên lõm vào trong, tạo một hõm giữa ngực. Ngực ức gà (ngực nhô) là khi xương ức nhô ra trước, hai bên ngực trũng xuống. Cả hai đều do phần sụn nối xương sườn với xương ức phát triển không đều, không phải do con nằm sai tư thế hay bị ai đè vào ngực.

Lõm ngực có thể thấy từ khi mới sinh hoặc những năm đầu, nhưng nhiều trẻ chỉ lộ rõ khi bắt đầu dậy thì và lớn nhanh. Ngực ức gà thường xuất hiện muộn hơn, quanh 9–14 tuổi. Cả hai gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái khoảng 4 lần và đôi khi có người trong gia đình cũng bị.

Có ảnh hưởng đến sức khỏe không

Phần lớn trẻ chỉ bị ảnh hưởng về hình dáng ngực, tim phổi vẫn hoạt động bình thường. Với lõm ngực nặng, xương ức có thể ép bớt chỗ của tim và phổi, khiến con hụt hơi, mệt nhanh khi gắng sức, đau ngực, tim đập nhanh. Ngực ức gà ít khi ảnh hưởng tim phổi, nhưng một số trẻ thấy nhanh mệt.

Ảnh hưởng hay bị bỏ qua nhất là tâm lý. Ở tuổi dậy thì, nhiều em xấu hổ, ngại bơi, ngại thay áo trước bạn, thu mình lại. Đây cũng là một lý do chính đáng để đưa con đi khám.

Một số ít trường hợp đi kèm bệnh khác như cong vẹo cột sống, hội chứng Marfan (bệnh mô liên kết, người cao gầy, chân tay dài, có thể ảnh hưởng tim và mắt) hay hội chứng Noonan. Còi xương nặng do thiếu vitamin D cũng có thể làm biến dạng lồng ngực, nhưng không phải là nguyên nhân thường gặp.

Phân biệt với rút lõm lồng ngực khi khó thở

Lõm ngực bẩm sinh là hình dáng cố định của lồng ngực, nhìn thấy cả khi con khỏe, ngồi yên. Rút lõm lồng ngực là khi con đang ốm và phải cố sức thở: mỗi lần hít vào, phần dưới xương sườn hoặc hõm trên xương ức lõm sâu vào, rồi trở lại khi thở ra, thường kèm thở nhanh, cánh mũi phập phồng.

Rút lõm lồng ngực là dấu hiệu khó thở, có thể do viêm phổi, hen, viêm tiểu phế quản, và cần đi cấp cứu ngay. Ở trẻ nhỏ khỏe mạnh, một vết lõm nhẹ ở phần dưới xương ức thì không nguy hiểm, bố mẹ có thể hỏi bác sĩ ở lần khám định kỳ.

Khi nào cần khám chuyên khoa và điều trị thế nào

  • Khám nhi trước: bác sĩ nhìn và đo lồng ngực, nghe tim phổi, xem cột sống, hỏi về gia đình. Nếu cần, con được đo điện tim, siêu âm tim, đo chức năng hô hấp, chụp X-quang hoặc chụp cắt lớp lồng ngực.
  • Giới thiệu tới bác sĩ phẫu thuật lồng ngực nhi khi biến dạng rõ hoặc nặng dần, có triệu chứng tim phổi, có nghi bệnh đi kèm, hoặc con và gia đình băn khoăn nhiều về hình dáng ngực. Khám sớm trong giai đoạn đang lớn giúp có nhiều lựa chọn hơn.
  • Trường hợp nhẹ: thường chỉ cần theo dõi định kỳ, tập vật lý trị liệu và vận động để giữ tư thế thẳng, khỏe cơ lưng, cơ ngực và tập thở.
  • Ngực ức gà: phần lớn có thể điều trị bằng nẹp ép ngực đeo theo chỉ định của bác sĩ, hiệu quả nhất khi lồng ngực còn mềm, đang lớn.
  • Lõm ngực: một số trẻ được dùng dụng cụ hút chân không đặt lên ngực theo hướng dẫn chuyên khoa. Lõm ngực nặng có thể được mổ đặt thanh nâng xương ức; mổ thường làm ở tuổi khoảng 12–16, không làm trước 6 tuổi, và chỉ sau khi đã đánh giá đầy đủ.
  • Mua nẹp, dụng cụ hút trên mạng tự dùng có thể gây đau, tổn thương da và không đúng với con. Chỉ dùng khi bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi.

Chăm sóc con tại nhà

  • Chụp ảnh ngực con ở cùng tư thế (đứng thẳng, nhìn thẳng và nhìn nghiêng) mỗi vài tháng để bác sĩ so sánh mức độ thay đổi.
  • Khuyến khích con vận động hằng ngày: bơi, chạy, đạp xe, chơi thể thao, cùng các bài khỏe cơ lưng, cơ ngực và tập đứng thẳng vai.
  • Chú ý tư thế ngồi học: lưng thẳng, vai mở, màn hình ngang tầm mắt; tư thế gù làm ngực lõm trông rõ hơn.
  • Nói chuyện với con về cảm xúc, không trêu đùa hay so sánh hình dáng cơ thể; nếu con bị bạn trêu, cùng con báo thầy cô.
  • Ghi lại các lần con hụt hơi, đau ngực, choáng khi gắng sức để kể với bác sĩ.
  • Ăn uống đủ chất, ra ngoài trời đều; nếu nghi còi xương, đưa con đi khám thay vì tự cho uống canxi, vitamin D liều cao.

Hiểu lầm thường gặp

Ngực ức gà, lõm ngực là do còi xương, thiếu canxi, cứ cho uống canxi là hết.
Phần lớn trường hợp do sụn sườn phát triển lệch, không phải do thiếu canxi, và uống canxi không làm ngực phẳng lại. Còi xương chỉ là nguyên nhân ít gặp; bác sĩ sẽ xét nghiệm nếu nghi ngờ.
Lõm ngực là do cho con nằm sấp, bế sai hay đè vào ngực.
Lõm ngực và ngực ức gà là do sự phát triển của sụn sườn, không do cách bế hay tư thế nằm.
Đợi con lớn, ngực sẽ tự phẳng lại.
Với nhiều trẻ, biến dạng rõ hơn trong giai đoạn lớn nhanh. Trường hợp nhẹ có thể chỉ cần theo dõi, nhưng nên khám sớm để không bỏ lỡ lúc điều trị bằng nẹp hay dụng cụ còn hiệu quả.
Tập hít đất, tập tạ thật nhiều sẽ làm ngực hết lõm.
Tập luyện giúp tư thế đẹp hơn, cơ ngực khỏe hơn và có thể làm hõm ngực bớt lộ, nhưng không thay đổi được hình dáng xương sụn.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị lõm ngực có nguy hiểm không?

Phần lớn không, chỉ ảnh hưởng hình dáng. Lõm ngực nặng có thể làm con hụt hơi, mệt khi gắng sức, đau ngực, và cần được khám chuyên khoa.

+Trẻ mấy tuổi thì mổ lõm ngực?

Nếu cần mổ, thường làm ở tuổi khoảng 12–16 và không trước 6 tuổi. Bác sĩ phẫu thuật lồng ngực nhi quyết định sau khi đánh giá tim phổi và mức độ biến dạng.

+Ngực ức gà có chữa được không?

Phần lớn trẻ đáp ứng tốt với nẹp ép ngực đeo theo chỉ định khi lồng ngực còn đang lớn. Mổ chỉ dành cho trường hợp nặng khi nẹp không hiệu quả.

+Trẻ 7 tháng bị lõm ngực có sao không?

Một vết lõm nhẹ ở phần dưới xương ức ở trẻ nhỏ khỏe mạnh thường không nguy hiểm; hỏi bác sĩ ở lần khám định kỳ. Nếu ngực lõm sâu mỗi lần hít vào khi con đang ốm, đó là khó thở và cần đi cấp cứu.

+Bị lõm ngực có chơi thể thao được không?

Thường là được và nên khuyến khích. Nếu con hụt hơi, đau ngực hay choáng khi gắng sức, cho con nghỉ và đi khám tim phổi trước khi chơi lại.

Nguồn tham khảo

  1. Pectus excavatum — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  2. Pectus excavatum repair — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  3. What is Pectus Excavatum? — Scottish National Chest Wall Service (NHS Scotland)
  4. What is Pectus Carinatum? — Scottish National Chest Wall Service (NHS Scotland)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Cong vẹo cột sống

    Vẹo cột sống là khi cột sống cong sang một bên, hay gặp nhất ở tuổi 10–15 khi con đang lớn nhanh, thường không đau nên dễ bị bỏ qua. Bố mẹ có thể phát hiện sớm bằng cách nhìn lưng con: hai vai lệch nhau, một bên xương bả vai nhô cao, eo hai bên không đều, hoặc khi con cúi gập người thấy một bên lưng gồ lên. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đi khám chỉnh hình. Cần đi khám ngay nếu con đau lưng kèm yếu, tê chân, hoặc tiểu tiện, đại tiện không tự chủ.

  • Trẻ bị còi xương

    Còi xương là bệnh xương mềm ở trẻ đang lớn, hay gặp nhất do thiếu vitamin D, đôi khi do ăn quá ít canxi. Dấu hiệu đáng lo là chân cong ngày càng rõ, cổ tay dày to, chậm biết đi, đau xương, hay gãy xương; ra mồ hôi trộm hay rụng tóc vành khăn không đủ để chẩn đoán. Bác sĩ xác định bằng khám, xét nghiệm máu và chụp X-quang, rồi điều trị bằng vitamin D và canxi theo liều riêng cho con. Nếu con co giật hoặc bàn tay bàn chân co quắp cứng, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ kêu đau ngực

    Đau ngực ở trẻ hiếm khi do tim. Hay gặp nhất là đau ở cơ, xương sụn thành ngực, sau đó là ho nhiều, viêm phổi, hen, trào ngược dạ dày và lo âu. Đưa con đi khám ngay khi con đau ngực lúc đang chạy, chơi thể thao, đau kèm ngất hoặc gần ngất, khó thở, tim đập rất nhanh, hoặc con có bệnh tim từ trước. Con ngã gục, không thở thì gọi 115 hoặc 113 và ép tim ngay.

  • Trẻ thở nhanh, thở gấp

    Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi con nằm yên, không khóc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, con thở nhanh khi: dưới 2 tháng từ 60 lần/phút, 2–12 tháng từ 50 lần/phút, 1–5 tuổi từ 40 lần/phút; trẻ trên 5 tuổi, từ 30 lần/phút thường được coi là nhanh. Con ho hoặc khó thở mà thở nhanh cần đi khám trong ngày vì có thể là viêm phổi. Trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, hoặc trẻ nào thở nhanh kèm rút lõm lồng ngực, tím tái, thở rên, bỏ bú thì đến cấp cứu ngay.

  • Thể dục cho học sinh

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.

  • Con tự ti về ngoại hình

    Ở tuổi dậy thì, cơ thể thay đổi nhanh, cộng với mạng xã hội và những lời trêu chọc, nên rất nhiều em thấy không hài lòng về ngoại hình. Đáng lo khi con nhịn ăn, ăn rồi tìm cách nôn, tập luyện quá sức, tự mua thuốc giảm cân, hoặc mất hàng giờ mỗi ngày soi gương, tránh ra ngoài vì một khuyết điểm. Bố mẹ giúp con nhiều nhất bằng cách thôi bình luận về cân nặng, vóc dáng của con và của người khác, và đưa con đi khám khi thấy các dấu hiệu trên. Nếu con ngất, hoặc nói muốn chết, muốn tự làm hại mình, hãy gọi 115 hoặc 113, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác