Ho, sổ mũi, viêm họng

Có nên dùng máy hút ẩm, máy tạo độ ẩm trong phòng trẻ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Không bắt buộc, nhưng dùng đúng lúc thì có ích: máy hút ẩm giúp phòng con bớt nấm mốc, mạt bụi trong những ngày nồm ẩm; máy tạo ẩm giúp con dễ chịu hơn khi phòng quá khô vì điều hòa, sưởi hay trời hanh. Nếu dùng máy tạo ẩm, chọn loại phun sương mát, không dùng loại hơi nóng vì con có thể bị bỏng; đổ nước, lau khô và thay nước mỗi ngày, không cho tinh dầu vào máy. Giữ độ ẩm phòng khoảng 30–50%, không để quá 50%. Máy không chữa được bệnh: con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, li bì hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C thì đưa đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào, cánh mũi phập phồng, con thở rên hoặc có lúc ngừng thở.
  • Môi, lưỡi hoặc da con tím tái, tái xám.
  • Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, hoặc co giật.
  • Bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con bỏ bú, không uống được, nôn tất cả, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu (với trẻ sơ sinh: sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt).
  • Con bị bỏng vì hơi nước hoặc nước nóng của máy mà vết bỏng rộng hơn lòng bàn tay con, ở mặt, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục: xả nước mát khoảng 20 phút rồi đưa con đi cấp cứu.
  • Cả nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, con lơ mơ trong phòng đóng kín có bếp than, lò than dùng để sưởi hay hong khô đồ.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con thở nhanh khi nằm yên: từ 60 lần/phút ở trẻ dưới 2 tháng, từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
  • Con khò khè lần đầu, hoặc ho, ngạt mũi, khò khè nặng hơn mỗi khi bật máy tạo ẩm.
  • Con dưới 5 tuổi bị bỏng hơi nước, kể cả vết nhỏ chỉ đỏ da: cho con gặp nhân viên y tế trong ngày.
  • Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hết sốt rồi lại sốt lại.
  • Ho quá 2 tuần mà không đỡ dần (ho sau cảm lạnh có thể kéo dài tới 3 tuần).
  • Vùng hăm, chàm lan rộng, rỉ dịch, có mụn mủ trong những ngày nồm.

Khi nào cần máy hút ẩm, khi nào cần máy tạo ẩm

Hai loại máy làm hai việc ngược nhau. Máy hút ẩm lấy bớt hơi nước khỏi không khí, hợp với những ngày nồm ẩm cuối đông, đầu xuân ở miền Bắc hay những tuần mưa dầm, khi tường, sàn đọng nước và quần áo không khô. Nhà ẩm lâu ngày làm nấm mốc, mạt bụi phát triển, trẻ dễ ho, khò khè, lên cơn hen, viêm mũi dị ứng.

Máy tạo ẩm thêm hơi nước vào không khí, chỉ có ích khi phòng thật sự khô: bật điều hòa hay máy sưởi nhiều giờ, những ngày hanh khô cuối thu, mùa đông. Không khí ẩm vừa phải giúp con đỡ khô mũi, dễ chịu hơn khi ngạt mũi, ho khan. Phần lớn ngày trong năm ở Việt Nam độ ẩm đã cao, nên nhiều nhà không cần máy tạo ẩm.

Không cần mua máy chỉ vì có con nhỏ. Hãy nhìn vào căn phòng: tường đọng nước, góc tủ có mốc thì cần làm khô; da con khô, mũi khô, môi nứt khi ngồi điều hòa lâu thì có thể cần thêm ẩm.

Độ ẩm bao nhiêu là vừa

Độ ẩm trong phòng khoảng 30–50% là vừa. Khi độ ẩm vượt 50%, nấm mốc và mạt bụi dễ phát triển; dưới khoảng 30%, mũi và da con dễ khô.

Một chiếc ẩm kế điện tử nhỏ đặt trong phòng giúp bố mẹ biết khi nào cần bật, tắt máy. Nếu thấy hơi nước đọng trên kính cửa sổ, tường hay đồ đạc khi đang chạy máy tạo ẩm, độ ẩm đã quá cao: giảm mức máy, dời máy hoặc tắt bớt.

Dùng máy tạo ẩm an toàn

  • Chọn loại phun sương mát. Loại phun hơi nóng hoặc máy xông hơi có thể làm con bỏng nếu con với tới hay làm đổ.
  • Đặt máy trên mặt phẳng chắc chắn, ngoài tầm với của con, cách giường cũi, không để dây điện thả lòng thòng gần cũi.
  • Không hướng luồng sương thẳng vào mặt con; không để đệm, chăn, rèm bị ướt.
  • Mỗi ngày đổ hết nước, lau khô bình chứa rồi mới đổ nước mới; vệ sinh kỹ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, khoảng 3 ngày một lần, để không sinh nấm mốc, vi khuẩn.
  • Nên dùng nước cất hoặc nước ít khoáng; nếu thấy lớp bụi trắng đọng trên đồ đạc quanh máy là khoáng trong nước đang bay ra không khí.
  • Không cho tinh dầu, dầu tràm, dầu gió hay thuốc vào máy; trẻ nhỏ không được hít tinh dầu.
  • Tắt máy khi không cần, và cất máy khô ráo khi hết mùa.

Dùng máy hút ẩm đúng cách

  • Đóng cửa sổ, cửa ra vào khi chạy máy trong những ngày nồm; mở cửa cho thoáng vào lúc trời khô, có nắng hoặc có gió bấc.
  • Đổ nước trong bình chứa mỗi ngày và vệ sinh lưới lọc theo hướng dẫn; bình nước đọng lâu cũng có thể sinh mốc.
  • Đặt máy xa giường con, ngoài tầm với; có thể dùng chế độ hút ẩm của điều hòa thay cho máy riêng.
  • Máy chỉ hỗ trợ: vẫn cần lau khô sàn, phơi sấy khô quần áo, tã, và sửa chỗ thấm dột; chỉ lau mốc mà nhà vẫn ẩm thì mốc mọc lại.
  • Không đốt than, củi hay bếp than trong phòng đóng kín để hong khô đồ hoặc sưởi, vì nguy cơ ngộ độc khí CO.

Máy không thay được chăm sóc khi con ốm

Máy tạo ẩm có thể giúp con dễ chịu hơn khi ngạt mũi, ho khan, nhưng không chữa cảm lạnh, viêm tiểu phế quản hay viêm phổi. Khi con ngạt mũi, nhỏ nước muối sinh lý 0,9%, nhất là trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc nhỏ hay xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi.

Không xông hơi nước nóng hay nồi lá cho trẻ nhỏ: không giúp con khỏi nhanh hơn mà có nguy cơ bỏng. Điều quan trọng hơn là đếm nhịp thở khi con ngủ, cho con bú, uống đủ, và đưa con đi khám khi có dấu hiệu nặng.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đặt một ẩm kế trong phòng con và giữ độ ẩm khoảng 30–50%.
  • Ngày nồm: đóng cửa, bật máy hút ẩm hoặc chế độ hút ẩm của điều hòa, lau khô sàn, sấy hoặc phơi khô hẳn quần áo, tã của con.
  • Ngày khô, bật điều hòa lâu: dùng máy tạo ẩm phun sương mát nếu cần, để điều hòa ở nhiệt độ vừa phải, không thổi thẳng vào con.
  • Mỗi ngày đổ nước, lau khô và thay nước mới cho máy tạo ẩm; đổ nước bình chứa của máy hút ẩm.
  • Giặt chăn, ga, gối thường xuyên; hạn chế thú bông, thảm trong phòng trẻ có hen, dị ứng.
  • Khi con ngạt mũi, nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và cho con bú, uống đủ.

Hiểu lầm thường gặp

Xông hơi nước nóng, nồi lá cho bé giúp thông mũi, nhanh khỏi.
Hơi nóng không làm con khỏi nhanh hơn mà dễ gây bỏng mặt, đường thở. Nếu cần thêm ẩm, dùng máy phun sương mát đặt xa con.
Cho vài giọt tinh dầu, dầu tràm vào máy tạo ẩm để con dễ thở.
Trẻ nhỏ không được hít tinh dầu; tinh dầu có thể kích ứng đường thở và làm hỏng máy. Chỉ dùng nước sạch.
Máy tạo ẩm chạy suốt ngày đêm càng tốt cho phổi con.
Độ ẩm quá 50% làm nấm mốc, mạt bụi phát triển, dễ khiến con ho, khò khè. Chỉ chạy khi phòng khô và theo dõi bằng ẩm kế.
Ngày nồm đốt bếp than trong phòng cho khô và ấm.
Đốt than trong phòng kín sinh khí CO không màu, không mùi, có thể gây ngộ độc cả nhà. Dùng máy hút ẩm, sưởi điện an toàn thay vào đó.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có cần máy tạo độ ẩm không?

Thường không cần, nhất là khi độ ẩm trong nhà đã cao. Chỉ dùng khi phòng thật sự khô vì điều hòa hay sưởi, chọn loại phun sương mát và vệ sinh mỗi ngày.

+Máy hút ẩm có làm khô da, khô mũi của bé không?

Có thể, nếu để chạy đến khi phòng quá khô. Tắt máy khi độ ẩm xuống khoảng 50% và theo dõi bằng ẩm kế.

+Con ho về đêm có nên bật máy tạo ẩm không?

Có thể bật máy phun sương mát nếu phòng khô, giúp con dễ chịu hơn. Máy không chữa nguyên nhân gây ho; con thở nhanh, rút lõm lồng ngực hay ho quá 2 tuần thì cần đi khám.

+Nên dùng nước máy hay nước cất cho máy tạo ẩm?

Nước cất hoặc nước ít khoáng tốt hơn, vì khoáng trong nước máy có thể bay ra thành bụi trắng. Dù dùng loại nước nào cũng phải thay nước và lau khô máy mỗi ngày.

+Có được để máy tạo ẩm sát giường bé không?

Không nên. Đặt máy trên mặt phẳng chắc, ngoài tầm với của con, không hướng sương vào mặt con và không để chăn đệm bị ướt.

Nguồn tham khảo

  1. Make Baby's Room Safe: Parent Checklist — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Caring for Kids with Colds & Flu: Simple Remedies — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. WHO guidelines for indoor air quality: dampness and mould — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trời nồm ẩm và bệnh của trẻ

    Những ngày nồm ẩm cuối đông, đầu xuân ở miền Bắc, trẻ hay bị cảm lạnh, cúm, viêm tiểu phế quản, viêm phổi; trẻ có cơ địa dị ứng dễ lên cơn hen, viêm mũi dị ứng vì nấm mốc và mạt bụi phát triển trong nhà ẩm; da dễ bị hăm, nấm, chàm nặng hơn; thức ăn để lâu dễ mốc gây tiêu chảy. Cách phòng chính là giữ nhà khô, sạch nấm mốc, rửa tay, tiêm chủng đủ và không đốt than trong phòng kín. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, li bì, hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C.

  • Cho trẻ nằm điều hòa

    Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nằm điều hòa được, kể cả khi đang ốm, miễn là phòng mát vừa phải: thường để khoảng 25–28°C, chênh với ngoài trời không quá nhiều, gió không thổi thẳng vào con. Mặc cho con nhiều hơn người lớn khoảng một lớp, sờ gáy hoặc ngực thấy ấm, khô là vừa. Điều hòa không gây viêm phổi; virus mới gây bệnh, còn phòng quá lạnh, khô hoặc máy bẩn có thể làm con nghẹt mũi, ho. Bé dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc con người lạnh, li bì, thở nhanh thì đưa đi khám ngay.

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Sơ sinh thở khụt khịt, khò khè mũi

    Trẻ sơ sinh hay thở khụt khịt, có tiếng khò khè ở mũi vì lỗ mũi còn rất nhỏ và trong vài tháng đầu con chủ yếu thở bằng mũi, nên chỉ một chút dịch nhầy cũng thành tiếng. Nếu con vẫn bú tốt, ngủ được, không thở nhanh và da môi hồng, thường chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý 0,9% trước bữa bú và trước khi ngủ. Không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch, thuốc cảm, và không bôi dầu bạc hà, long não cho con. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, bỏ bú, hoặc trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên.

  • Khẩu trang và máy lọc không khí cho trẻ

    Không phải ngày nào trẻ cũng cần khẩu trang hay máy lọc không khí. Những ngày bụi mịn PM2.5 cao (VN_AQI từ 101, màu da cam), cách bảo vệ tốt nhất là cho con ở trong phòng đóng cửa, có không khí sạch hơn; máy lọc có màng lọc HEPA đặt ở phòng con ngủ, học giúp giảm bụi trong phòng. Khẩu trang vải gần như không chặn được bụi mịn; khẩu trang lọc bụi mịn đạt chuẩn, ôm kín mặt mới có tác dụng, và không đeo khẩu trang cho trẻ dưới 2 tuổi. Nếu con khó thở, thở rít, môi tím hoặc cơn hen không đỡ sau thuốc cắt cơn, gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác