Ho, sổ mũi, viêm họng

Trời nồm ẩm trẻ hay mắc bệnh gì và cách giữ nhà khô cho con

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Những ngày nồm ẩm cuối đông, đầu xuân ở miền Bắc, trẻ hay bị cảm lạnh, cúm, viêm tiểu phế quản, viêm phổi; trẻ có cơ địa dị ứng dễ lên cơn hen, viêm mũi dị ứng vì nấm mốc và mạt bụi phát triển trong nhà ẩm; da dễ bị hăm, nấm, chàm nặng hơn; thức ăn để lâu dễ mốc gây tiêu chảy. Cách phòng chính là giữ nhà khô, sạch nấm mốc, rửa tay, tiêm chủng đủ và không đốt than trong phòng kín. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, li bì, hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào, cánh mũi phập phồng, con thở rên hoặc có lúc ngừng thở.
  • Môi, lưỡi hoặc da con tím tái, tái xám.
  • Con đang lên cơn hen mà thở rất mệt, nói không hết câu, thuốc cắt cơn không đỡ.
  • Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, hoặc co giật.
  • Bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con bỏ bú, không uống được, nôn tất cả, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Cả nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, con lơ mơ trong phòng đóng kín có bếp than, lò sưởi than.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con thở nhanh khi nằm yên: từ 60 lần/phút ở trẻ dưới 2 tháng, từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
  • Con thở khò khè lần đầu, hoặc trẻ đã có hen mà phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn mọi khi.
  • Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hết sốt rồi lại sốt lại.
  • Ho quá 2 tuần mà không đỡ dần (ho sau cảm lạnh có thể kéo dài tới 3 tuần).
  • Vùng hăm, nấm, chàm lan rộng, rỉ dịch, có mụn mủ, hoặc con ngứa đến mất ngủ.
  • Con tiêu chảy kèm nôn nhiều, hoặc phân có máu.

Vì sao trời nồm ẩm con hay ốm

Nồm ẩm thường rơi vào cuối đông và mùa xuân, đúng lúc cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) và các virus cảm lạnh lan nhiều. Cả nhà đóng cửa ở trong, trẻ đi lớp chơi gần nhau, nên virus lây dễ hơn.

Khi nhà ẩm lâu ngày, nấm mốc mọc trên tường, trần, góc tủ, rèm, chăn đệm; mạt bụi nhà cũng phát triển mạnh. Tổ chức Y tế Thế giới kết luận người sống trong nhà ẩm, mốc có nguy cơ cao hơn bị các triệu chứng hô hấp, nhiễm trùng hô hấp và lên cơn hen. Trẻ em, trẻ có hen, cơ địa dị ứng là những người dễ bị ảnh hưởng nhất.

Những bệnh trẻ hay gặp khi trời nồm

  • Cảm lạnh, cúm, viêm họng: sổ mũi, ho, sốt; phần lớn tự đỡ sau vài ngày đến 1–2 tuần.
  • Viêm tiểu phế quản ở trẻ dưới 2 tuổi: bắt đầu như cảm lạnh rồi ho nhiều, thở nhanh, khò khè, bú kém.
  • Viêm phổi: ho, sốt, thở nhanh, có khi rút lõm lồng ngực.
  • Hen phế quản, viêm mũi dị ứng: hắt hơi, ngạt mũi, ngứa mắt, ho về đêm, khò khè, nặng lên khi nhà nhiều nấm mốc, bụi.
  • Bệnh da: hăm tã vì da bé không khô được, nấm da, chàm (viêm da cơ địa) bùng lên.
  • Tiêu chảy, nôn: thức ăn, bánh, sữa để lâu trong không khí ẩm dễ mốc, hỏng.

Giữ nhà khô, hạn chế nấm mốc

  • Khi trời nồm, đóng cửa sổ, cửa ra vào để hạn chế hơi ẩm vào nhà; mở cửa cho thoáng vào lúc trời khô, có nắng hoặc có gió bấc.
  • Nếu có, dùng máy hút ẩm hoặc chế độ hút ẩm của điều hòa trong phòng con ngủ; đổ nước và vệ sinh máy thường xuyên.
  • Lau sàn bằng giẻ vắt thật khô, lau lại chỗ đọng nước trên sàn, tường, kính.
  • Phơi hoặc sấy quần áo, tã vải, khăn của con cho khô hẳn mới mặc; không để đồ ẩm trong tủ.
  • Thấy mốc trên tường, rèm, đệm thì làm sạch và tìm cách sửa chỗ thấm, dột; chỉ lau mốc đi mà nhà vẫn ẩm thì mốc sẽ mọc lại. Không để con ở trong phòng khi đang cạo, lau mốc.
  • Giặt chăn, ga, gối thường xuyên; hạn chế thú bông, thảm trong phòng trẻ có hen, dị ứng.

Chăm da và ăn uống cho con những ngày nồm

Thay tã thường xuyên, lau và để da vùng tã khô thoáng một lúc trước khi mặc tã mới. Sau khi tắm, lau khô kỹ các nếp gấp cổ, nách, bẹn. Trẻ bị chàm vẫn cần bôi kem dưỡng ẩm đều đặn như bác sĩ dặn, vì không khí ẩm không thay được kem dưỡng.

Bảo quản thức ăn trong tủ lạnh, nấu chín, ăn ngay; thấy bánh, sữa bột, đồ khô có mốc thì bỏ đi. Rửa tay cho con trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Phòng bệnh cho cả nhà

  • Rửa tay bằng xà phòng, nhất là khi đi học, đi chơi về và trước khi bế em bé.
  • Tiêm chủng đủ mũi theo lịch; hỏi bác sĩ về tiêm cúm hằng năm cho trẻ từ 6 tháng tuổi.
  • Người lớn đang ho, sốt hạn chế bế, hôn em bé; đeo khẩu trang nếu phải chăm bé.
  • Không ai hút thuốc trong nhà và gần con.
  • Không đốt than, củi, than hoa trong phòng đóng kín để sưởi hay hong khô đồ, vì nguy cơ ngộ độc khí CO.

Chăm sóc con tại nhà

  • Khi con ốm, cho uống nhiều nước, trẻ còn bú thì cho bú nhiều lần hơn.
  • Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% khi con ngạt mũi, nhất là trước khi bú, trước khi ngủ.
  • Mỗi ngày vài lần, khi con ngủ hoặc nằm yên, đếm nhịp thở trọn 1 phút.
  • Nếu con sốt và khó chịu, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.
  • Tắm cho con bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô người, mặc đồ khô ngay.
  • Trẻ đã có hen: dùng thuốc dự phòng đều như bác sĩ dặn và luôn mang theo thuốc cắt cơn.

Hiểu lầm thường gặp

Trời nồm thì kiêng tắm cho con.
Con vẫn cần tắm để sạch da, nhất là vùng tã. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô kỹ và mặc đồ khô ngay.
Đốt than trong phòng cho khô nhà, ấm người.
Than cháy trong phòng đóng cửa sinh ra khí CO không màu, không mùi, có thể gây ngộ độc chết người, nhất là khi cả nhà đang ngủ. Hãy dùng máy hút ẩm, điều hòa hoặc mở cửa khi trời khô.
Mốc trên tường chỉ xấu nhà, không ảnh hưởng sức khỏe.
Nhà ẩm, mốc lâu ngày làm tăng nguy cơ ho, nhiễm trùng hô hấp và lên cơn hen, nhất là ở trẻ có cơ địa dị ứng.
Con ốm vì bị nhiễm nồm, phải cạo gió, xông lá.
Trẻ ốm do virus và vi khuẩn lây từ người khác. Cạo gió có thể làm trầy da, xông nồi nước nóng dễ gây bỏng; hãy theo dõi nhịp thở và các dấu hiệu nặng để đưa con đi khám đúng lúc.

Bố mẹ hay hỏi

+Trời nồm có nên bật điều hòa cho con không?

Có thể dùng chế độ hút ẩm hoặc làm mát nhẹ của điều hòa để phòng khô hơn. Không để gió thổi thẳng vào con và vệ sinh máy định kỳ cho khỏi mốc.

+Trời nồm có nên mở cửa cho thoáng không?

Khi ngoài trời đang nồm, mở cửa sẽ đưa thêm hơi ẩm vào nhà, nên đóng cửa. Mở cửa cho thoáng khi trời khô, có nắng hoặc gió bấc về.

+Con bị hen thì trời nồm cần chú ý gì?

Giữ phòng con khô, sạch mốc và bụi, dùng thuốc dự phòng đều, mang theo thuốc cắt cơn. Nếu con phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn mọi khi, hãy đưa con đi khám.

+Quần áo của bé phơi không khô có mặc được không?

Không nên. Đồ còn ẩm dễ mốc, có mùi và làm da bé dễ hăm, nấm. Hãy sấy hoặc là cho khô hẳn trước khi mặc.

+Trời nồm bé bị hăm tã thì làm gì?

Thay tã thường xuyên, rửa nhẹ bằng nước ấm, lau khô và để da thoáng một lúc trước khi mặc tã mới. Nếu vùng hăm lan rộng, rỉ dịch, có mụn mủ hoặc không đỡ sau vài ngày, hãy cho bé đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. WHO guidelines for indoor air quality: dampness and mould — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  2. Bronchiolitis — NHS (Anh)
  3. Asthma — NHS (Anh)
  4. Carbon monoxide poisoning — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị ho

    Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.

  • Viêm tiểu phế quản ở trẻ

    Viêm tiểu phế quản là bệnh do virus, chủ yếu là virus hợp bào hô hấp (RSV), hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi: bắt đầu như sổ mũi, sau 2–3 ngày con ho, khò khè, thở nhanh, bú khó. Bệnh thường nặng nhất vào ngày 3–5 và phần lớn trẻ được chăm ở nhà; kháng sinh, thuốc giãn phế quản hay corticoid thường không giúp gì. Con rút lõm lồng ngực, có lúc ngừng thở, tím tái, bỏ bú, hoặc thở từ 70 lần/phút trở lên thì đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng, trẻ sinh non hay có bệnh tim phổi cần đi khám sớm ngay từ khi mới ho.

  • Hen phế quản ở trẻ

    Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh viêm mạn tính của đường thở: con khò khè, ho về đêm và gần sáng, ho hoặc khó thở khi chạy nhảy, khi cảm lạnh hay trời trở lạnh, và các triệu chứng cứ tái đi tái lại. Hen chưa chữa khỏi hẳn được nhưng kiểm soát tốt được: phần lớn trẻ dùng thuốc dự phòng dạng hít đều đặn theo đơn sẽ đi học, chơi thể thao như bạn bè. Trong cơn hen, dùng thuốc cắt cơn theo kế hoạch bác sĩ đã dặn; nếu không đỡ, con mệt đến mức nói không hết câu, môi tím hoặc lơ mơ thì gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Ngộ độc khí CO

    Khí CO không màu, không mùi, sinh ra khi đốt than, củi, gas, xăng dầu trong chỗ kín: bếp than tổ ong, lò than sưởi, nướng lẩu than trong phòng đóng cửa, máy phát điện hay xe nổ máy trong nhà. Khi nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt và đỡ hơn khi ra ngoài, hãy nghĩ đến CO: mở toang cửa, tắt nguồn đốt nếu an toàn, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay. Gọi 115 hoặc 113 nếu có người khó thở, lú lẫn, lơ mơ, yếu, đau ngực hoặc bất tỉnh. Cách phòng chắc chắn nhất: không bao giờ đốt than sưởi, nấu nướng bằng than hay chạy máy phát điện trong nhà kín.

  • Cúm ở trẻ

    Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.

Chủ đề khác