Trẻ nghẹt mũi khi ngủ, thở khó về đêm: làm gì để con ngủ yên
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ nhỏ hay nghẹt mũi về đêm vì lỗ mũi nhỏ, nằm xuống thì dịch mũi đọng lại, nhất là khi đang cảm lạnh. Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút nhẹ ở cửa mũi trước khi ngủ là cách an toàn nhất; trẻ dưới 1 tuổi vẫn nằm ngửa trên mặt phẳng, không kê gối, không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi. Nếu con ngáy to gần như đêm nào, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra, hãy đưa con đi khám. Con rút lõm lồng ngực, tím tái, ngừng thở trên 20 giây hoặc khó đánh thức thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con ngừng thở từ 20 giây trở lên, hoặc ngừng thở ngắn hơn nhưng kèm tím tái, tái nhợt, mềm nhũn.
- Môi, lưỡi hoặc da quanh miệng tím tái, xám đi.
- Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào (rút lõm lồng ngực), cánh mũi phập phồng, thở rên, kể cả sau khi đã làm sạch mũi.
- Con li bì, khó đánh thức, hoặc bỏ bú hoàn toàn.
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con thở rít to, khó thở đột ngột sau khi bị sặc hoặc ngậm phải một vật nhỏ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con thở nhanh khi nằm yên dù mũi đã thông: từ 60 lần/phút ở trẻ dưới 2 tháng, từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
- Con ngáy to gần như đêm nào cũng vậy, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra hoặc giật mình thức giấc.
- Ban ngày con hay buồn ngủ, cáu gắt, khó tập trung, hoặc chậm tăng cân.
- Con bú ít hơn một nửa so với mọi ngày vì nghẹt mũi, hoặc số tã ướt ít hẳn đi.
- Nghẹt mũi kéo dài quá 10–14 ngày, chảy mũi chỉ một bên, nước mũi có mùi hôi hoặc lẫn máu.
- Nghẹt mũi kéo dài nhiều tuần kèm hắt hơi, ngứa mũi, dụi mắt, hoặc con kéo tai, nghe kém.
Vì sao con nghẹt mũi nhiều về đêm
Trong vài tháng đầu, trẻ chủ yếu thở bằng mũi, lỗ mũi lại rất nhỏ, nên chỉ một chút dịch cũng thành tiếng khụt khịt và làm con bú khó. Khi nằm, dịch mũi không chảy ra ngoài mà đọng lại phía sau, máu dồn về niêm mạc mũi nhiều hơn, nên nghẹt mũi thường nặng lên lúc ngủ.
Nguyên nhân hay gặp nhất là cảm lạnh: nghẹt mũi thường nặng nhất vào ngày 3–4 và đỡ dần sau 1–2 tuần. Không khí khô vì điều hòa chạy cả đêm cũng làm dịch mũi đặc lại. Nghẹt mũi kéo dài nhiều tuần hay nhiều tháng thì cần nghĩ tới viêm mũi dị ứng, VA to, viêm xoang, hoặc dị vật trong mũi ở trẻ mầm non.
Làm sạch mũi trước giờ ngủ
- Dùng nước muối sinh lý 0,9%, loại lọ nhỏ dùng một lần hoặc lọ đã mở dưới 1 tuần.
- Cho con nằm ngửa, đầu hơi nghiêng. Nhỏ 1 giọt mỗi bên với trẻ dưới 1 tuổi, 2–3 giọt với trẻ lớn hơn, đợi khoảng nửa phút cho dịch mềm ra.
- Nếu dịch đặc, hút nhẹ ở cửa mũi bằng dụng cụ hút mũi bóp tay, bóp quả bóp trước khi đưa vào mũi, không đưa sâu. Trẻ dưới 1 tuổi chỉ hút khi thật cần, không quá khoảng 4 lần một ngày, vì hút nhiều làm niêm mạc sưng thêm và dễ chảy máu.
- Làm khoảng 15 phút trước bữa bú cuối và trước khi đặt con ngủ. Nửa đêm con nghẹt mũi thức giấc thì nhỏ lại.
- Trẻ từ 2–3 tuổi có thể tập xì nhẹ từng bên mũi.
- Rửa sạch dụng cụ hút mũi bằng nước ấm và xà phòng sau mỗi lần dùng.
Tư thế ngủ an toàn khi con nghẹt mũi
Với trẻ dưới 1 tuổi, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng, chắc, không kê gối, không nằm trên mặt dốc, kể cả khi con nghẹt mũi. Kê cao đầu, nằm nghiêng dốc hay cho con ngủ trên ghế rung, xe đẩy, ghế ô tô làm tăng nguy cơ ngạt và đột tử khi ngủ, và cũng không làm con thở dễ hơn. Không để con ngủ chung giường với bố mẹ.
Trẻ trên 1 tuổi nghẹt mũi nhiều có thể kê thêm một chiếc gối mỏng. Giữ phòng thoáng, không khói thuốc, không đốt hương. Nếu dùng điều hòa, để nhiệt độ vừa phải, không để gió thổi thẳng vào con; dùng máy tạo ẩm thì vệ sinh hằng ngày theo hướng dẫn.
Khi nghẹt mũi kéo dài: ngáy và ngừng thở khi ngủ
Trẻ cảm lạnh có thể ngáy vài đêm rồi hết. Nhưng nếu con ngáy to gần như đêm nào, ngủ há miệng, trằn trọc, có những lúc ngừng thở rồi thở hắt ra, con có thể bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. Ở trẻ mầm non, nguyên nhân hay gặp nhất là amidan và VA to. Bệnh cần được điều trị vì có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng, hành vi và việc học.
Bố mẹ có thể quay một đoạn video ngắn lúc con ngủ say để bác sĩ xem. Bác sĩ có thể cho đo đa ký giấc ngủ; nếu đúng là ngưng thở do amidan, VA to, nạo VA và cắt amidan là cách điều trị thường dùng và hiệu quả nhất, nhưng việc này do bác sĩ quyết định.
Trẻ sơ sinh có kiểu thở từng đợt: thở nhanh, ngừng vài giây rồi thở lại bình thường. Đây là bình thường và thường hết trước 6 tháng. Ngừng thở từ 20 giây trở lên, hoặc kèm tím tái, mềm nhũn, là cấp cứu.
Thuốc nào không tự dùng
Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi. Thuốc làm mũi thông nhanh nhưng có thể gây ngộ độc ở trẻ nhỏ: li bì, da tái lạnh, thở chậm. Không dùng lọ của người lớn, không dùng thuốc nhỏ mũi pha sẵn trộn corticoid hay kháng sinh.
Không bôi dầu có bạc hà, long não, tinh dầu lên mũi, ngực hay gối của trẻ dưới 2 tuổi; với trẻ sơ sinh, hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại tinh dầu nào. Thuốc cảm, thuốc chống dị ứng uống không giúp nghẹt mũi do cảm lạnh, và không dùng cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê.
Chăm sóc con tại nhà
- Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút nhẹ ở cửa mũi khoảng 15 phút trước bữa bú cuối và trước khi ngủ.
- Cho con bú nhiều lần hơn, mỗi lần ít hơn, dừng giữa chừng cho con nghỉ thở; trẻ lớn uống đủ nước để dịch mũi loãng.
- Trẻ dưới 1 tuổi ngủ ngửa trên mặt phẳng, chắc, không kê gối, không nằm nghiêng dốc, ngủ riêng giường cạnh bố mẹ.
- Cho con tắm nước ấm trước khi ngủ; hơi ấm trong phòng tắm giúp dịch mũi mềm, xong lau khô và nhỏ mũi.
- Giữ phòng thoáng, không khói thuốc, không đốt hương; điều hòa để vừa phải, không thổi thẳng vào con.
- Bôi một lớp kem dưỡng mỏng quanh cửa mũi nếu da đỏ rát do lau nhiều.
- Nếu con ngáy to, có lúc ngừng thở, quay video lúc con ngủ để mang đi khám.
Hiểu lầm thường gặp
- Kê gối cao hoặc cho con nằm nghiêng dốc để đỡ nghẹt mũi.
- Với trẻ dưới 1 tuổi, gối và mặt nằm dốc làm tăng nguy cơ ngạt và đột tử khi ngủ. Làm sạch mũi rồi đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng là an toàn nhất.
- Bôi dầu gió, dầu tràm vào mũi cho con dễ thở.
- Dầu có bạc hà, long não không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi và có thể làm trẻ nhỏ khó thở hơn. Không bôi tinh dầu lên mặt, mũi hay ngực trẻ sơ sinh.
- Dùng miệng hút mũi cho con là sạch nhất.
- Hút bằng miệng có thể truyền vi khuẩn, virus từ người lớn sang con. Dùng dụng cụ hút mũi bóp tay và rửa sạch sau mỗi lần dùng.
- Con ngáy là ngủ ngon, không cần lo.
- Ngáy vài đêm khi cảm lạnh thì thường không sao. Ngáy to gần như mỗi đêm, kèm ngừng thở, trằn trọc, ban ngày buồn ngủ thì cần đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh nghẹt mũi khi ngủ phải làm sao?
Nhỏ 1 giọt nước muối sinh lý 0,9% mỗi bên mũi, hút nhẹ ở cửa mũi nếu dịch đặc, rồi đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng. Nếu con vẫn bú được, da môi hồng, không thở nhanh thì thường chỉ cần theo dõi.
+Có nên kê gối cho con khi nghẹt mũi?
Không với trẻ dưới 1 tuổi. Trẻ trên 1 tuổi có thể kê thêm một chiếc gối mỏng nếu con thấy dễ chịu.
+Con nghẹt mũi nhưng không sổ mũi là bị gì?
Thường là niêm mạc mũi sưng do cảm lạnh, dị ứng hoặc không khí khô. Nếu kéo dài nhiều tuần, con ngủ há miệng, ngáy to, bác sĩ sẽ khám xem có VA to hay viêm mũi dị ứng không.
+Bật điều hòa khi con nghẹt mũi có được không?
Được. Để nhiệt độ vừa phải, không để gió thổi thẳng vào con, vệ sinh lưới lọc định kỳ, và nhỏ mũi trước khi ngủ vì không khí điều hòa làm dịch mũi khô đặc.
+Khi nào trẻ ngáy cần đi khám?
Khi con ngáy to gần như mỗi đêm, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra, ngủ trằn trọc, hoặc ban ngày buồn ngủ, cáu gắt, chậm lớn.
Nguồn tham khảo
- Colds (KidsDoc Symptom Checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Sleep Apnea Detection — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- A Parent's Guide to Safe Sleep — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Common cold — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Sơ sinh thở khụt khịt, khò khè mũi
Trẻ sơ sinh hay thở khụt khịt, có tiếng khò khè ở mũi vì lỗ mũi còn rất nhỏ và trong vài tháng đầu con chủ yếu thở bằng mũi, nên chỉ một chút dịch nhầy cũng thành tiếng. Nếu con vẫn bú tốt, ngủ được, không thở nhanh và da môi hồng, thường chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý 0,9% trước bữa bú và trước khi ngủ. Không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch, thuốc cảm, và không bôi dầu bạc hà, long não cho con. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, bỏ bú, hoặc trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên.
- Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi
Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
- Trẻ bị viêm VA
VA là khối mô nhỏ nằm ở phía sau mũi, giúp cơ thể chống nhiễm trùng; nó to nhất ở tuổi mầm non và thường bắt đầu nhỏ dần từ khoảng 4–6 tuổi. Khi VA bị viêm hoặc to quá mức, con nghẹt mũi kéo dài, thở bằng miệng, ngủ ngáy, nói giọng mũi, hay chảy mũi và dễ bị viêm tai giữa. Phần lớn trẻ chỉ cần làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý và điều trị từng đợt khi bác sĩ khám; nạo VA chỉ cân nhắc khi con ngừng thở khi ngủ, viêm tai ứ dịch làm nghe kém, hoặc viêm đi viêm lại rất nhiều lần. Con khó thở, rút lõm lồng ngực, hoặc chảy máu mũi, họng sau nạo VA thì đến cấp cứu ngay.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
- Thuốc nhỏ mũi co mạch
Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch (chống nghẹt mũi) cho trẻ dưới 6 tuổi; với trẻ nhỏ, nước muối sinh lý 0,9% là đủ. Trẻ từ 6 tuổi chỉ dùng khi bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên, đúng loại dành cho trẻ em, đúng liều trên tờ hướng dẫn và chỉ trong vài ngày, vì dùng quá 5 ngày làm mũi nghẹt nặng hơn. Nếu sau khi nhỏ thuốc, hoặc uống nhầm thuốc, con li bì, da tái lạnh, thở chậm hay ngừng thở từng lúc, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Viêm mũi dị ứng ở trẻ
Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.
Chủ đề khác