Ho, sổ mũi, viêm họng

Nhịp thở, nhịp tim bình thường của trẻ theo tuổi và cách tự đếm

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi con nằm yên hoặc đang ngủ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, con thở nhanh khi: dưới 2 tháng từ 60 lần/phút, 2–12 tháng từ 50 lần/phút, 1–5 tuổi từ 40 lần/phút; trẻ trên 5 tuổi, từ 30 lần/phút thường được coi là nhanh. Nhịp tim lúc thức của trẻ khỏe theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khoảng 100–180 lần/phút ở trẻ dưới 1 tuổi, 98–140 ở trẻ 1–2 tuổi, 80–120 ở trẻ 3–5 tuổi, 75–118 ở trẻ 6–7 tuổi và 60–100 ở tuổi teen; khi ngủ chậm hơn, khi sốt, khóc, chạy nhảy nhanh hơn. Con thở nhanh kèm rút lõm lồng ngực, tím tái, thở rên, hoặc tim đập rất nhanh kèm da tái, vã mồ hôi, lơ mơ thì đến cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Trẻ dưới 2 tháng tuổi thở từ 60 lần/phút trở lên khi nằm yên, đếm lại vẫn nhanh.
  • Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào, cánh mũi phập phồng, đầu gật gù theo nhịp thở, hoặc con thở rên.
  • Môi, lưỡi hoặc da con tím tái, tái xám.
  • Con có những lúc ngừng thở lâu, kèm tím tái hoặc mềm nhũn; hoặc con thở chậm, thở yếu bất thường kèm li bì, khó đánh thức.
  • Tim con đập rất nhanh khi đang nằm yên, kèm da tái, vã mồ hôi lạnh, bú kém hoặc lơ mơ; hoặc con kêu đau ngực, choáng váng, ngất.
  • Con ngã gục, không thở hoặc thở ngáp cá: gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu ép tim thổi ngạt ngay.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con ho hoặc khó thở mà thở nhanh theo ngưỡng của tuổi: từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
  • Trẻ trên 5 tuổi thở từ 30 lần/phút trở lên khi ngồi yên, nhất là khi đang ho, sốt.
  • Đã hạ sốt, con nằm yên mà vẫn thở nhanh hoặc tim vẫn đập nhanh hơn hẳn mọi ngày.
  • Bé thở nhanh, ra nhiều mồ hôi khi bú, bú mau mệt, chậm tăng cân.
  • Con hay có cơn tim đập nhanh đột ngột rồi dừng đột ngột khi đang ngồi yên, hoặc cơn kéo dài quá vài phút.

Cách đếm nhịp thở cho đúng

  • Đếm khi con nằm yên, tốt nhất là lúc con đang ngủ; không đếm lúc con khóc, bú, vừa chạy nhảy.
  • Vén áo, nhìn bụng và ngực con: mỗi lần bụng hoặc ngực phồng lên là một nhịp thở.
  • Đếm trọn 1 phút bằng đồng hồ, không đếm 15 giây rồi nhân lên, vì nhịp thở của trẻ nhỏ hay không đều.
  • Nếu kết quả sát hoặc vượt ngưỡng, đợi một lúc rồi đếm lại.
  • Trong lúc đếm, nhìn xem phần dưới lồng ngực có lõm vào khi hít vào không, cánh mũi có phập phồng, con có thở rên không.
  • Quay video ngắn lúc con thở để cho bác sĩ xem.

Ngưỡng thở nhanh theo tuổi

Tổ chức Y tế Thế giới dùng các mốc sau để phát hiện trẻ thở nhanh, dấu hiệu quan trọng của viêm phổi: dưới 2 tháng từ 60 lần/phút, 2–12 tháng từ 50 lần/phút, 1–5 tuổi từ 40 lần/phút. Với trẻ trên 5 tuổi, từ 30 lần/phút thường được coi là nhanh.

Trẻ sơ sinh thở không đều, lúc nhanh lúc chậm, có khi dừng vài giây rồi thở tiếp; điều này thường gặp. Bé dưới 2 tháng mà thở từ 60 lần/phút khi nằm yên, đếm lại vẫn nhanh, là dấu hiệu bệnh nặng, cần đến cấp cứu.

Con số chỉ là một phần. Một đứa trẻ thở hơi nhanh khi đang sốt nhưng vẫn chơi, bú tốt thường đáng lo ít hơn một đứa trẻ thở rút lõm, thở rên, bỏ bú.

Nhịp tim bình thường theo tuổi

  • Trẻ sơ sinh: lúc thức khoảng 100–205 lần/phút, lúc ngủ 90–160.
  • Trẻ dưới 1 tuổi: lúc thức 100–180, lúc ngủ 90–160.
  • Trẻ 1–2 tuổi: lúc thức 98–140, lúc ngủ 80–120.
  • Trẻ 3–5 tuổi: lúc thức 80–120, lúc ngủ 65–100.
  • Trẻ 6–7 tuổi: lúc thức 75–118, lúc ngủ 58–90.
  • Tuổi teen: lúc thức 60–100, lúc ngủ 50–90; trẻ hay chơi thể thao có thể chỉ khoảng 50 lần/phút khi nghỉ.

Cách bắt mạch, đếm nhịp tim

Đặt nhẹ hai ngón tay ở mặt trong cổ tay phía ngón cái, ở nếp khuỷu tay hoặc một bên cổ con cho đến khi thấy mạch đập. Đếm số nhịp trong 15 giây rồi nhân 4. Với bé nhỏ khó bắt mạch, có thể áp tay lên ngực bên trái để đếm.

Nhịp tim của trẻ thay đổi nhiều trong ngày: tăng khi con chạy nhảy, khóc, sốt, lo sợ, giảm khi ngủ. Khi hít vào tim đập hơi nhanh, khi thở ra chậm lại; kiểu thay đổi theo nhịp thở này gặp ở mọi trẻ khỏe. Hãy đếm lại khi con đã nằm yên, đã hạ sốt.

Bố mẹ không cần đếm nhịp tim hằng ngày cho trẻ khỏe. Điều đáng để ý hơn là màu da, cách con thở, con có tỉnh táo, bú ăn được không.

Khi nào nhịp tim nhanh, chậm đáng lo

Tim đập nhanh khi con đang sốt, khóc hay vừa chạy là bình thường và chậm lại khi con nghỉ. Đáng lo là khi tim đập rất nhanh lúc con nằm yên, nhất là kèm da tái, vã mồ hôi, bú kém ở trẻ nhỏ, hoặc đau ngực, choáng váng, ngất ở trẻ lớn.

Nhịp tim chậm hơn hẳn mức của tuổi kèm con mệt lả, li bì, da tái là dấu hiệu nặng. Trẻ lớn hay chơi thể thao có nhịp tim chậm khi nghỉ mà vẫn khỏe thì thường không sao.

Ở cơ sở y tế, bác sĩ đếm nhịp thở, nhịp tim, đo oxy bằng kẹp ngón tay và có thể làm điện tim nếu nghi rối loạn nhịp.

Chăm sóc con tại nhà

  • Khi con ốm, mỗi ngày vài lần đếm nhịp thở trọn 1 phút lúc con ngủ và ghi lại cùng giờ đếm.
  • Ghi cả nhiệt độ lúc đếm, vì sốt làm con thở và tim đập nhanh hơn; đếm lại khi con đã hạ sốt.
  • Nếu con sốt và khó chịu, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.
  • Nhỏ nước muối sinh lý khi con nghẹt mũi; mũi thông giúp con thở dễ hơn và đếm chính xác hơn.
  • Mang tờ ghi chép và video lúc con thở khi đi khám.
  • Học cách ép tim thổi ngạt cho trẻ để biết làm gì khi con ngừng thở.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ sơ sinh thở nhanh là bình thường, không cần đếm.
Trẻ sơ sinh thở nhanh hơn người lớn, nhưng từ 60 lần/phút khi nằm yên ở bé dưới 2 tháng là dấu hiệu bệnh nặng. Đếm trọn 1 phút lúc bé ngủ.
Đo bằng đồng hồ thông minh, máy kẹp ngón tay là chính xác hơn tự đếm.
Máy dành cho người lớn thường không vừa ngón tay trẻ và dễ đọc sai khi con cử động. Tự đếm nhịp thở bằng mắt trong 1 phút vẫn là cách đáng tin ở nhà.
Tim trẻ đập nhanh là có bệnh tim.
Tim trẻ đập nhanh hơn người lớn và tăng khi chạy nhảy, sốt, khóc. Chỉ đáng lo khi tim đập rất nhanh lúc nằm yên hoặc kèm da tái, khó thở, đau ngực, ngất.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh thở bao nhiêu lần một phút là bình thường?

Bé hay thở không đều, nhưng khi nằm yên phải dưới 60 lần/phút. Bé dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, đếm lại vẫn nhanh, thì đưa bé đến cấp cứu.

+Trẻ 1 tuổi thở bao nhiêu là nhanh?

Trẻ 2–12 tháng thở từ 50 lần/phút là nhanh; từ 1 đến 5 tuổi, từ 40 lần/phút là nhanh. Thở nhanh kèm ho, sốt cần đi khám trong ngày vì có thể là viêm phổi.

+Nhịp tim của trẻ 5 tuổi bao nhiêu là bình thường?

Lúc thức khoảng 80–120 lần/phút, lúc ngủ khoảng 65–100. Khi sốt, chạy nhảy, tim đập nhanh hơn là bình thường.

+Con sốt mà thở nhanh có sao không?

Sốt làm con thở nhanh hơn một chút. Đếm lại khi con đã hạ sốt và nằm yên; nếu vẫn nhanh theo ngưỡng của tuổi, hoặc có rút lõm lồng ngực, thở rên, hãy đưa con đi khám ngay.

+Có cần mua máy đo nhịp tim, oxy cho con không?

Trẻ khỏe không cần. Máy theo dõi tại nhà không giúp phòng đột tử khi ngủ và có thể đọc sai; trẻ có bệnh tim phổi mạn tính thì dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  1. Integrated Management of Childhood Illness: chart booklet — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  2. Irregular Heartbeat (Arrhythmia) in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Pocket book of hospital care for children (2nd edition) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ thở nhanh, thở gấp

    Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi con nằm yên, không khóc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, con thở nhanh khi: dưới 2 tháng từ 60 lần/phút, 2–12 tháng từ 50 lần/phút, 1–5 tuổi từ 40 lần/phút; trẻ trên 5 tuổi, từ 30 lần/phút thường được coi là nhanh. Con ho hoặc khó thở mà thở nhanh cần đi khám trong ngày vì có thể là viêm phổi. Trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, hoặc trẻ nào thở nhanh kèm rút lõm lồng ngực, tím tái, thở rên, bỏ bú thì đến cấp cứu ngay.

  • Tim đập nhanh, hồi hộp

    Tim trẻ đập nhanh lên khi chạy nhảy, sốt, lo lắng, mất ngủ, hoặc sau khi uống cà phê, trà đặc, nước tăng lực; cảm giác hồi hộp kiểu này thường vô hại và tự hết. Đi khám khi cơn hồi hộp lặp lại, kéo dài quá vài phút, hoặc tim đập nhanh đột ngột rồi dừng đột ngột khi con đang ngồi yên. Nếu tim đập nhanh kèm đau ngực, khó thở, choáng váng hay ngất, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Dấu hiệu suy hô hấp ở trẻ

    Suy hô hấp là khi con phải gắng sức để thở mà vẫn không lấy đủ oxy. Dấu hiệu bố mẹ nhìn thấy được: thở nhanh, phần dưới lồng ngực lõm vào khi hít vào, cánh mũi phập phồng, thở rên, đầu gật gù theo nhịp thở, môi và lưỡi tím tái, bỏ bú, li bì hoặc vật vã. Khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 1 tuổi nặng lên rất nhanh nên không chờ xem có đỡ không.

  • Chỉ số SpO2 của trẻ

    Ở trẻ khỏe sống ở vùng thấp, SpO2 (độ bão hòa oxy trong máu đo bằng kẹp ngón tay) thường 97–99%; Tổ chức Y tế Thế giới lấy 94% là giới hạn dưới của mức bình thường. Nếu đo đúng cách, con nằm yên mà SpO2 dưới 92% và đo lại vẫn thấp, hãy đến cấp cứu ngay; từ 92 đến 94% khi con đang ốm thì đi khám trong ngày. Máy đo tại nhà dễ đọc sai ở trẻ nhỏ, nên con số tốt không loại trừ bệnh nặng: con thở rút lõm lồng ngực, thở rên, tím tái, li bì thì đi cấp cứu dù máy báo bao nhiêu.

  • Viêm phổi ở trẻ em

    Dấu hiệu quan trọng nhất của viêm phổi ở trẻ là ho hoặc khó thở kèm thở nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh; đếm trọn 1 phút khi con nằm yên. Trẻ ho mà thở nhanh cần đi khám trong ngày. Rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, li bì, co giật, hoặc bất kỳ trẻ dưới 2 tháng nào thở nhanh, cần đến viện ngay.

  • Ép tim thổi ngạt cho trẻ

    Nếu con không phản ứng khi gọi, lay nhẹ và không thở hoặc chỉ thở ngáp, hãy gọi 115 hoặc 113 (bật loa ngoài) và bắt đầu ngay: mở đường thở, thổi ngạt 5 lần, rồi ép tim 30 lần xen 2 lần thổi, nhịp 100–120 lần mỗi phút, ép lún khoảng một phần ba bề dày ngực. Trẻ dưới 1 tuổi ép bằng hai ngón cái, hai bàn tay ôm quanh ngực; trẻ lớn hơn ép bằng gót một hoặc hai bàn tay ở nửa dưới xương ức. Nếu chỉ có một mình và chưa gọi được, làm khoảng 1 phút rồi gọi 115 hoặc 113, sau đó làm tiếp cho đến khi con thở lại hoặc nhân viên cấp cứu đến.

Chủ đề khác