Thần kinh, xương khớp

Trẻ khóc đến tím tái, ngưng thở: cơn nín thở và bố mẹ cần làm gì

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ khóc dữ rồi nín lặng, mặt tím tái hoặc tái nhợt, có khi ngất và giật nhẹ vài giây, thường là cơn nín thở: hay bắt đầu trước 2 tuổi, con tự thở lại trong vòng 1 phút, và phần lớn trẻ hết cơn khi lên khoảng 6 tuổi, không gây hại lâu dài. Trong cơn, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không lắc, không cho gì vào miệng. Lần đầu con bị cần đưa đi khám để bác sĩ kiểm tra tim và loại trừ động kinh. Gọi 115 hoặc 113 nếu con không tự thở lại ngay, môi vẫn tím, khó thở sau cơn, hoặc co giật hơn 1 phút.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con không tự thở lại ngay sau cơn, môi vẫn tím hoặc khó thở: gọi 115 hoặc 113, đặt con nằm nghiêng ở nơi an toàn.
  • Con co giật kéo dài hơn 1 phút, hoặc sau cơn con không tỉnh lại bình thường.
  • Con tím tái hoặc ngừng thở khi không khóc, không đau, không giật mình, hoặc khi đang ngủ, đang bú.
  • Trẻ dưới 2 tháng tuổi tím tái hay ngừng thở, dù vì bất cứ lý do gì.
  • Con ngã đập đầu khi ngất, sau đó nôn, lơ mơ hoặc khó đánh thức.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con bị cơn nín thở lần đầu, hoặc con dưới 6 tháng tuổi đã có cơn: đưa con đi khám ngay trong ngày.
  • Con ngất quá 2 phút rồi mới tỉnh hẳn, dù giờ con đã thở bình thường: đưa con đi khám ngay.
  • Cơn xảy ra không có lý do gì trước đó, hoặc con giật cơ trong cơn mà chưa được bác sĩ khám.
  • Cơn ngày càng dày (hơn 1 lần mỗi tuần), kéo dài hơn hoặc khác trước.
  • Con xanh xao, kén ăn, ít ăn thịt: có thể con bị thiếu máu thiếu sắt.
  • Cơn xảy ra khi con đang chạy nhảy, gắng sức, hoặc trong nhà có người bị bệnh tim, ngất hay đột tử khi còn trẻ.

Cơn nín thở là gì

Cơn nín thở (bác sĩ gọi là cơn ngưng thở khi khóc) không phải do con cố tình, cũng không phải con hư. Khi con bị đau, sợ, giật mình hay tức giận, con khóc to một hai tiếng, thở ra hết rồi ngừng thở. Phản xạ của hệ thần kinh làm nhịp thở và nhịp tim chậm lại trong chốc lát.

Cơn thường bắt đầu trong khoảng 6 tháng đến 2 tuổi, có trẻ bị từ khi mới 2 tháng. Có trẻ bị một hai lần mỗi ngày, có trẻ một hai lần mỗi tháng. Phần lớn trẻ hết hẳn khi lên khoảng 6 tuổi, một số đến 8 tuổi. Cơn chỉ xảy ra khi con thức, không xảy ra lúc con ngủ. Cơn hay gặp hơn ở trẻ thiếu máu thiếu sắt và ở những nhà mà bố hoặc mẹ hồi nhỏ cũng từng bị. Nhiều trẻ khóc dữ đến tím môi một chút nhưng không ngất; chuyện này rất thường gặp.

Hai dạng cơn

  • Cơn tím: hay gặp nhất, thường sau khi con tức giận hay khóc dữ. Con khóc, nín thở, môi và mặt tím dần, có khi ngất.
  • Cơn tái: thường sau khi con bị đau đột ngột hoặc giật mình, như ngã đập đầu nhẹ. Con có thể khóc rất ít hoặc không khóc, rồi da tái nhợt, mềm người và ngất.
  • Ở cả hai dạng, nếu con ngất, người có thể cứng lại hoặc giật vài cái trong vài giây. Đây là do não thiếu oxy trong thoáng chốc, khác với động kinh.
  • Con thở lại trong vòng 1 phút, da hồng trở lại từ hơi thở đầu tiên, và tỉnh hẳn trong khoảng 2 phút. Sau cơn, con có thể mệt và ngủ một lúc.

Trong và sau cơn, bố mẹ làm gì

  • Giữ bình tĩnh và nhìn đồng hồ. Cơn thường có vẻ dài hơn thực tế; phần lớn con thở lại trong vòng 1 phút.
  • Đặt con nằm xuống, nghiêng sang một bên, ở chỗ an toàn, tránh để con ngã hay va đầu vào vật cứng. Không bế dựng con lên, vì tư thế đứng làm máu lên não ít hơn.
  • Nếu trong miệng con đang có thức ăn, lấy ra. Ngoài ra không cho gì vào miệng con.
  • Không lắc con: lắc trẻ nhỏ có thể gây chảy máu trong não. Không vẩy nước, không bế dốc ngược.
  • Gọi 115 hoặc 113 nếu con không tự thở lại ngay, môi vẫn tím, khó thở sau cơn, hoặc co giật hơn 1 phút.
  • Khi con đã tỉnh, ôm con một chút rồi sinh hoạt như bình thường. Không dỗ bằng quà hay điện thoại, và không nhượng bộ điều con đòi trước cơn, để con không học được rằng nín thở là cách có thứ mình muốn.

Bác sĩ khám những gì

Lần đầu con bị, bác sĩ hỏi kỹ chuyện gì xảy ra trước, trong và sau cơn, và khám cho con. Bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu để tìm thiếu máu thiếu sắt, làm điện tim để kiểm tra nhịp tim, và đo điện não nếu cần phân biệt với động kinh. Một đoạn video quay cơn giúp ích rất nhiều.

Phần lớn trẻ không cần điều trị gì. Nếu con thiếu sắt, bác sĩ sẽ kê thuốc sắt cho con. Bố mẹ không tự mua sắt cho con uống khi chưa xét nghiệm.

Giảm số cơn ở nhà

Giữ giờ ăn, giờ ngủ đều, vì trẻ đói, mệt dễ cáu khóc và lên cơn hơn. Báo trước khi sắp chuyển việc, cho con chọn giữa hai thứ bố mẹ đều chấp nhận, như cách phòng cơn ăn vạ.

Không cần chiều theo mọi đòi hỏi chỉ vì sợ con lên cơn. Cả nhà, kể cả ông bà và cô giáo nhà trẻ, nên biết cách xử trí giống nhau để con được an toàn và bớt căng thẳng cho mọi người.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi lại mỗi cơn: ngày giờ, chuyện gì xảy ra trước đó, con tím hay tái, có ngất không, bao lâu thì thở lại.
  • Quay video một cơn nếu có người khác giữ con an toàn.
  • Cho con ăn đủ thịt, cá, trứng, đậu và rau xanh để phòng thiếu sắt; hỏi bác sĩ trước khi cho uống thuốc sắt.
  • Giữ con ở chỗ an toàn khi con bắt đầu khóc dữ: tránh mép giường, cầu thang, sàn cứng.
  • Dặn ông bà, người trông trẻ, cô giáo cách đặt con nằm nghiêng và khi nào gọi 115 hoặc 113.
  • Bố mẹ thấy quá căng thẳng thì nhờ người thân trông con một lúc; có thể gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) để được tư vấn cách chăm con.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ nín thở tím tái là bị "giật kinh", phải vắt chanh, cạo gió, cho ngửi dầu.
Cơn nín thở thường tự hết. Những cách này không giúp con thở lại mà có thể làm con sặc, trầy da. Đặt con nằm nghiêng và đưa con đi khám lần đầu.
Con cố tình nín thở để dọa bố mẹ.
Cơn nín thở là phản xạ con không kiểm soát được, dù hay xảy ra lúc con ăn vạ. Phạt con vì cơn không làm cơn bớt đi.
Trẻ hay nín thở lớn lên sẽ bị động kinh.
Cơn nín thở không dẫn đến động kinh, kể cả khi con giật nhẹ trong cơn. Phần lớn trẻ hết cơn khi lên khoảng 6 tuổi.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ khóc đến tím tái có nguy hiểm không?

Cơn nín thở điển hình thường tự hết sau vài giây và không gây hại lâu dài. Nhưng lần đầu con bị cần được khám, và gọi 115 hoặc 113 nếu con không tự thở lại ngay, môi vẫn tím hoặc co giật hơn 1 phút.

+Con nín thở thì có nên thổi vào mặt, vỗ lưng, lắc con không?

Không nên lắc con. Chỉ cần đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn và chờ con thở lại; phần lớn trẻ tự thở lại rất nhanh.

+Bao nhiêu tuổi thì trẻ hết cơn nín thở?

Phần lớn trẻ hết khi lên khoảng 6 tuổi, một số đến 8 tuổi. Nếu con lớn hơn vẫn còn cơn, hãy đưa con đi khám.

+Trẻ hay nín thở có phải do thiếu sắt không?

Thiếu máu thiếu sắt làm cơn dễ xảy ra hơn, nhưng nhiều trẻ không thiếu sắt vẫn bị. Bác sĩ sẽ cho xét nghiệm máu để biết.

+Làm sao phân biệt cơn nín thở với động kinh?

Cơn nín thở luôn có lý do khởi phát như khóc, đau, giật mình, chỉ xảy ra khi con thức, và con tím hoặc tái trước rồi mới ngất. Cơn động kinh có thể đến không có lý do, kể cả lúc ngủ. Nếu không chắc, hãy quay video và đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Breath-holding Spell — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Breath-holding spell — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ hay cáu giận, ăn vạ

    Ăn vạ, gào khóc, lăn ra đất là chuyện rất thường gặp ở trẻ từ khoảng 18 tháng đến 4 tuổi, khi con có nhiều mong muốn mà chưa đủ lời để nói ra. Cách tốt nhất là giữ bình tĩnh, giữ con an toàn, không nhượng bộ và nói chuyện khi con đã dịu lại. Nên đi khám khi con trên 5 tuổi vẫn ăn vạ thường xuyên, cơn kéo dài và dữ dội, con hay làm đau mình hoặc người khác. Gọi 115 hoặc 113 nếu sau cơn nín thở con không tự thở lại ngay, môi vẫn tím, hoặc con co giật hơn 1 phút.

  • Khủng hoảng tuổi lên 2, lên 3

    Ăn vạ, la hét, lăn ra đất, nói "không" với mọi thứ là chuyện rất thường gặp ở trẻ từ khoảng 18 tháng đến 3 tuổi, vì con muốn tự làm nhưng chưa đủ lời để nói ra điều mình muốn. Khi con ăn vạ, bố mẹ giữ bình tĩnh, giữ con an toàn, không quát, không đánh và không chiều theo đòi hỏi để dỗ cho nín. Khi con biết nói nhiều hơn, cơn ăn vạ thưa dần và đến khoảng 4 tuổi đã ít hơn hẳn. Nếu con nín thở đến tím tái rồi lả đi lần đầu, hoặc sau cơn ngừng thở hơn 1 phút không tự thở lại, cần đưa đi khám hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ thiếu máu thiếu sắt

    Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Co giật không sốt

    Trẻ co giật khi không sốt luôn cần được bác sĩ khám: lần đầu con co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đi cấp cứu ngay, kể cả khi cơn đã tự dừng. Trong lúc con giật: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ tay chân và bấm giờ. Nguyên nhân có thể là động kinh, hạ đường huyết, rối loạn muối trong máu, chấn thương đầu, ngộ độc, hoặc nhiễm trùng não. Ở trẻ dưới 1 tuổi, những cơn gập người hay gật đầu lặp lại thành chuỗi cũng là cấp cứu.

  • Trẻ bị động kinh

    Động kinh là bệnh của não khiến con lên những cơn co giật lặp lại khi không sốt; cơn có thể là giật cả người, ngã, hoặc chỉ ngẩn người vài giây. Phần lớn trẻ kiểm soát được cơn nhờ uống thuốc đều theo đơn, và khoảng hai phần ba trẻ hết cơn khi đến tuổi thiếu niên. Khi con lên cơn: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn kéo dài quá 5 phút (hoặc lâu hơn mức bác sĩ đã dặn), con không tỉnh lại giữa các cơn, khó thở, tím tái, hoặc đây là lần đầu con co giật.

  • Trẻ sơ sinh khóc nhiều

    Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.

Chủ đề khác