Trẻ nôn ra dịch vàng, dịch xanh: khi nào là cấp cứu
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Dịch xanh lá hoặc vàng xanh trong chất nôn là dịch mật, có thể là dấu hiệu ruột bị tắc. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nôn ra dịch xanh hoặc vàng xanh, dù chỉ một lần và dù con trông vẫn khỏe, là cấp cứu ngoại khoa: gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đến cấp cứu ngay, không chờ xem. Dịch vàng nhạt, trong, sau khi trẻ lớn đã nôn nhiều lần lúc bụng rỗng thường là dịch dạ dày; con vẫn cần uống bù nước từng ít và đi khám nếu nôn kéo dài, li bì hay đau bụng.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con nôn ra dịch màu xanh lá, xanh rêu hoặc vàng xanh, dù chỉ một lần, nhất là trẻ dưới 1 tuổi.
- Trẻ sơ sinh bụng chướng, nôn, chậm đi phân su quá 48 giờ sau sinh hoặc không đi ngoài, không đánh hơi.
- Con khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, giữa cơn lả đi, hoặc đi ngoài phân nhầy lẫn máu.
- Bụng chướng căng, cứng, con đau nhiều khi chạm vào bụng.
- Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, da tái lạnh hoặc nổi vân tím.
- Con nôn tất cả, không giữ được ngụm nước nào, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu; trẻ mới sinh: sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con nôn dịch xanh sau một cú ngã, va đập vào bụng, hoặc sau mổ bụng.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Trẻ từ 2 đến 8 tuần tuổi nôn vọt mạnh thành tia sau mỗi cữ bú (dịch sữa, không xanh), bú xong lại đòi bú: đi khám trong ngày.
- Trẻ dưới 3 tháng nôn từ 2 lần trở lên, không chỉ trớ sữa.
- Trẻ dưới 1 tuổi nôn nhiều lần trong ngày, hoặc con ở bất kỳ tuổi nào nôn kéo dài quá 24 giờ.
- Nôn dịch vàng nhạt kèm sốt, đau bụng, đau tai, đi tiểu buốt.
- Bố mẹ không chắc màu chất nôn là vàng hay xanh: chụp ảnh và cho con đi khám ngay, trẻ nhỏ thì đi cấp cứu.
Dịch vàng, dịch xanh trong chất nôn là gì
Dạ dày chứa dịch vị trong hoặc hơi vàng nhạt. Khi con đã nôn hết thức ăn mà vẫn tiếp tục nôn lúc bụng rỗng, chất nôn chỉ còn là dịch vàng nhạt, loãng. Ở trẻ lớn đang bị viêm dạ dày ruột, đây là chuyện hay gặp.
Dịch mật được gan tiết ra và đổ vào ruột non, phía dưới dạ dày. Khi chất nôn có màu xanh lá, xanh rêu, hoặc vàng ngả xanh, mật đã trào ngược lên, thường vì đoạn ruột phía dưới bị tắc. Ở trẻ nhỏ, bác sĩ coi nôn ra dịch mật là do tắc ruột cho đến khi chứng minh được điều ngược lại.
Màu sắc nhìn bằng mắt dễ nhầm, nhất là dưới ánh đèn. Sữa đã tiêu một phần có thể trông vàng; thức ăn rau xanh hay siro màu cũng làm chất nôn có màu. Khi không chắc, chụp ảnh và cho con đi khám ngay.
Vì sao nôn dịch xanh ở trẻ nhỏ là cấp cứu
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi, nôn dịch xanh có thể do ruột xoay bất thường rồi xoắn lại (xoắn ruột), teo hoặc hẹp ruột bẩm sinh, phình đại tràng bẩm sinh, hay tắc ruột do phân su. Ở trẻ lớn hơn, có thể do lồng ruột, viêm ruột thừa muộn, thoát vị nghẹt, hoặc dính ruột sau mổ.
Khi ruột bị xoắn, mạch máu nuôi ruột bị thắt lại và đoạn ruột đó có thể hoại tử trong vài giờ. Có trẻ trông vẫn khỏe, bụng chưa chướng, nên bố mẹ dễ chờ xem. Vì vậy đừng chờ: nôn dịch xanh ở trẻ nhỏ cần được bác sĩ ngoại nhi khám ngay.
Trẻ sinh non, nhất là trong những tuần đầu, nôn dịch xanh kèm bụng chướng, phân có máu, có thể bị viêm ruột hoại tử, cũng là cấp cứu.
Phân biệt với nôn trớ và hẹp môn vị
- Trớ sữa: một ít sữa trào ra miệng sau bú, nhẹ nhàng, màu sữa, con vẫn vui và tăng cân. Bình thường, thường hết trước 1 tuổi.
- Hẹp môn vị: hay gặp từ 2 đến 8 tuần tuổi, con nôn vọt mạnh thành tia ngay sau bú, chất nôn là sữa, không có màu xanh, bú xong lại đói. Cần đi khám trong ngày.
- Viêm dạ dày ruột do virus: nôn nhiều trong 12–24 giờ đầu, thường kèm tiêu chảy, có thể nôn dịch vàng nhạt khi bụng rỗng. Cần bù nước bằng oresol từng ít.
- Nôn dịch xanh lá hoặc vàng xanh: không thuộc nhóm nào ở trên, cần đi cấp cứu.
Ở bệnh viện con sẽ được làm gì
Bác sĩ khám bụng, hỏi về phân, đánh hơi, giờ bắt đầu nôn. Con thường được tạm nhịn ăn uống, đặt một ống nhỏ qua mũi xuống dạ dày để hút dịch, và truyền dịch qua tĩnh mạch. Con được chụp X-quang bụng, siêu âm, hoặc chụp đường tiêu hóa có thuốc cản quang để tìm chỗ tắc.
Nếu là xoắn ruột hay tắc ruột, con cần mổ, càng sớm càng giữ được ruột. Nếu bác sĩ loại trừ được tắc ruột, con được điều trị theo nguyên nhân và theo dõi tiếp.
Chăm sóc con tại nhà
- Khi thấy chất nôn có màu xanh hoặc vàng xanh: không chờ, đưa con đến cơ sở cấp cứu có khoa nhi gần nhất ngay; gọi 115 hoặc 113 nếu con li bì, lả đi.
- Chụp ảnh chất nôn và giữ lại tã có phân để bác sĩ xem.
- Trong lúc chờ đi viện, không cho con ăn hoặc bú thêm khi đã nôn dịch xanh, vì con có thể cần nhịn để làm thủ thuật hoặc mổ; hỏi nhân viên y tế trước khi cho uống.
- Không cho con uống thuốc chống nôn, thuốc giảm đau, thuốc nhuận tràng, không thụt tháo, không cạo gió, xoa dầu vào bụng rồi chờ xem.
- Cho con nằm nghiêng khi đang nôn để không bị sặc.
- Nếu chỉ là dịch vàng nhạt ở trẻ lớn đang bị viêm dạ dày ruột: cho uống oresol pha đúng hướng dẫn từng thìa nhỏ khoảng 5 ml, cách 1–2 phút; con nôn thì chờ 5–10 phút rồi cho uống lại chậm hơn.
Hiểu lầm thường gặp
- Nôn ra dịch xanh là do con bị nóng, bị trúng gió.
- Dịch xanh là dịch mật, thường cho thấy ruột bị tắc. Cạo gió hay xoa dầu làm chậm việc đưa con đi cấp cứu.
- Con vẫn bú được, vẫn chơi thì nôn dịch xanh một lần chưa sao.
- Trẻ bị xoắn ruột có thể trông khỏe trong vài giờ đầu. Nôn dịch xanh ở trẻ nhỏ cần đi cấp cứu ngay dù con trông thế nào.
- Cứ nôn ra nước vàng là nôn ra mật, phải đi mổ.
- Dịch vàng nhạt, trong sau nhiều lần nôn ở trẻ lớn thường là dịch dạ dày. Màu xanh lá hoặc vàng ngả xanh mới là dấu hiệu cần đi cấp cứu.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh nôn ra dịch xanh có nguy hiểm không?
Có, đây là cấp cứu ngoại khoa vì có thể do xoắn ruột hay tắc ruột. Đưa con đến cấp cứu ngay, kể cả khi con mới nôn một lần và trông vẫn khỏe.
+Trẻ nôn ra nước vàng có sao không?
Ở trẻ lớn đã nôn nhiều lần lúc bụng rỗng, dịch vàng nhạt thường là dịch dạ dày. Cho con uống oresol từng ít; đi khám nếu nôn quá 24 giờ, đau bụng, li bì hoặc tiểu ít. Ở trẻ nhỏ, nếu màu vàng ngả xanh hoặc bố mẹ không chắc, hãy đi cấp cứu.
+Con nôn dịch xanh nhưng không đau bụng có cần đi viện không?
Có. Tắc ruột ở trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng gây đau rõ hay bụng chướng ngay. Hãy đưa con đi cấp cứu.
+Đang chờ đi viện có nên cho con bú không?
Khi con đã nôn dịch xanh, tạm chưa cho bú hay ăn thêm, vì con có thể cần nhịn để mổ hoặc làm thủ thuật. Nhân viên y tế sẽ cho dịch qua tĩnh mạch và dặn khi nào được ăn lại.
Nguồn tham khảo
- Pocket book of hospital care for children, 2nd ed. (mục 9.2.2 Bowel obstruction) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Diarrhoea and vomiting — NHS (Anh)
- Vomiting Without Diarrhea — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Abdominal Pains in Infants — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị nôn
Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.
- Lồng ruột
Lồng ruột là khi một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế tiếp, gây tắc ruột; bệnh hay gặp nhất ở trẻ dưới 2 tuổi, nhiều nhất từ 6 tháng đến 1 tuổi. Dấu hiệu điển hình là con đang chơi bỗng khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, vài phút sau nín, lả đi, rồi lại khóc tiếp, thường kèm nôn; muộn hơn mới đi ngoài phân nhầy lẫn máu. Khi nghi lồng ruột, đưa con đến cấp cứu ngay, không chờ có máu trong phân, không cho uống thuốc giảm đau hay thuốc xổ.
- Hẹp môn vị
Hẹp môn vị phì đại là khi cơ ở cửa ra của dạ dày dày lên, chặn sữa xuống ruột. Bệnh hay bắt đầu khi bé từ 2 đến 8 tuần tuổi: bé nôn ngày càng mạnh, vọt thành tia sau cữ bú, nôn xong lại đòi bú vì đói, đi ngoài ít và chậm tăng cân hoặc sụt cân. Bé nôn vọt như vậy cần được khám ngay trong ngày; bệnh chữa khỏi bằng một ca mổ nhỏ. Đi cấp cứu ngay nếu bé nôn dịch xanh, li bì, thóp lõm, hoặc sau 48 giờ đầu đời hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Viêm ruột thừa ở trẻ
Viêm ruột thừa điển hình bắt đầu bằng đau âm ỉ quanh rốn, sau vài giờ dồn xuống bụng dưới bên phải và đau liên tục, tăng khi đi lại, ho, nhảy hoặc ngồi xe qua ổ gà; con chán ăn, buồn nôn hoặc nôn, sốt nhẹ. Ở trẻ nhỏ và có khi ở cả trẻ lớn, dấu hiệu không rõ như vậy. Con đau bụng liên tục hơn 2 giờ, tăng dần, hoặc đau kèm nôn, sốt, bỏ ăn thì cần đi khám cấp cứu ngay, không chờ đau khu trú bên phải; trong lúc chờ, không cho con ăn uống, không tự cho uống thuốc giảm đau hay thuốc nhuận tràng.
- Trẻ bị táo bón
Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.
- Trẻ sơ sinh nôn trớ
Ọc sữa, trớ sữa sau khi bú (trào ngược sinh lý) gặp ở khoảng một nửa số trẻ dưới 3 tháng, thường bắt đầu trước 8 tuần tuổi, nhiều nhất khoảng 4 tháng và hết dần trước 1 tuổi. Nếu con vẫn vui vẻ, bú tốt và tăng cân đều thì không cần điều trị. Đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, nôn ra máu, nôn vọt mạnh sau nhiều cữ bú liền, bụng chướng, li bì, bỏ bú, có dấu hiệu mất nước, hoặc sặc sữa rồi tím tái, ngừng thở.
Chủ đề khác