Tiết niệu và sinh dục

Nước tiểu của trẻ đục, có mùi: khi nào bình thường, khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Nước tiểu vàng sẫm, khai nồng hoặc hơi đục thường chỉ là con uống ít nước, nhất là buổi sáng hay ngày nắng nóng; uống thêm nước, màu và mùi sẽ nhạt đi trong ngày. Nước tiểu đục và hôi kèm sốt, tiểu buốt, quấy khóc khi tiểu, hay đái dầm trở lại có thể là nhiễm trùng đường tiểu, cần thử nước tiểu. Trẻ dưới 2 tuổi nhiễm trùng tiểu nhiều khi chỉ có sốt. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con dưới 3 tháng sốt từ 38°C, li bì, bỏ bú, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc sốt cao rét run kèm nôn, đau hông lưng.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con li bì, khó đánh thức, bỏ bú hoặc không uống được.
  • Con nôn tất cả mọi thứ, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu (với trẻ sơ sinh: sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt).
  • Môi lưỡi khô, mắt trũng, khóc không có nước mắt, thóp lõm ở trẻ nhỏ.
  • Con sốt cao, rét run, đau hông lưng hoặc đau bụng, kèm nôn nhiều.
  • Con khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân, kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ như trái cây chín hoặc li bì: có thể là tiểu đường nặng.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 2 tuổi sốt mà không thấy ho, sổ mũi, tiêu chảy hay lý do rõ ràng: đi khám trong 1–2 ngày để thử nước tiểu.
  • Nước tiểu đục, hôi kèm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, hoặc con đã khô quần rồi lại tè dầm.
  • Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu như nước trà.
  • Con uống đủ nước rồi mà nước tiểu vẫn đục hoặc hôi nhiều ngày liền.
  • Nước tiểu sẫm màu kèm vàng da, vàng mắt, hoặc phân bạc màu như đất sét.
  • Nước tiểu có mùi ngọt hoặc mùi lạ, kèm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt, gầy đi: đi khám trong ngày để thử đường máu.

Nước tiểu bình thường trông thế nào

Nước tiểu bình thường trong, màu vàng nhạt như rơm. Khi con uống nhiều, nước tiểu nhạt gần như trong suốt; khi uống ít, ra nhiều mồ hôi, sốt, nôn hay tiêu chảy, nước tiểu vàng sẫm và khai hơn. Nước tiểu đầu tiên buổi sáng thường đậm nhất.

Trẻ còn mặc tã, nước tiểu để lâu trong bỉm thường có mùi khai nồng hơn; thay tã đều giúp bố mẹ nhìn đúng màu và mùi. Với trẻ sơ sinh, vệt hồng cam như gạch trên tã trong vài ngày đầu thường là nước tiểu cô đặc khi mẹ còn ít sữa.

Những nguyên nhân hay gặp

  • Uống ít nước: nước tiểu vàng sẫm, khai nồng. Nếu đó là dấu hiệu duy nhất, uống thêm nước thường đủ.
  • Thức ăn, vitamin và thuốc: vitamin nhóm B làm nước tiểu vàng rực; một số thuốc kháng sinh và thức ăn đổi màu hay mùi nước tiểu trong một thời gian ngắn.
  • Tinh thể, muối khoáng: nước tiểu để nguội có thể đục hoặc lắng cặn trắng do tinh thể, nhất là khi nước tiểu đặc; thường hết khi con uống đủ nước.
  • Nhiễm trùng đường tiểu: nước tiểu đục, hôi, có khi có máu, kèm tiểu buốt, tiểu rắt, đau bụng dưới, sốt; trẻ nhỏ có thể chỉ sốt, quấy, bú kém, nôn.
  • Ít gặp hơn: tiểu đường (khát nhiều, tiểu nhiều, mùi ngọt), bệnh gan (nước tiểu nâu sẫm, vàng da), bệnh thận (nước tiểu nâu đỏ, phù).

Khi nào nghĩ đến nhiễm trùng đường tiểu

Ở trẻ lớn, dấu hiệu hay gặp là tiểu buốt, tiểu nhiều lần, buồn tiểu gấp, đau bụng dưới, tè dầm trở lại, nước tiểu đục hôi. Ở trẻ dưới 2 tuổi, nhiễm trùng tiểu nhiều khi chỉ có sốt, quấy khóc, bú kém hoặc nôn, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được thử nước tiểu.

Mùi hôi đơn thuần, không kèm dấu hiệu nào khác, ít khi là nhiễm trùng. Ngược lại, đừng chờ nước tiểu đục mới đi khám khi con nhỏ sốt mà không rõ lý do.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con uống bao nhiêu, ăn gì, dùng thuốc gì, có sốt, tiểu buốt, táo bón không, rồi khám bụng, vùng sinh dục. Xét nghiệm nước tiểu cho biết có nhiễm trùng, máu, đường hay không; khi nghi nhiễm trùng, mẫu nước tiểu được cấy để chọn kháng sinh.

Mẫu nước tiểu cần lấy sạch: trẻ lớn hứng giữa dòng vào lọ vô khuẩn sau khi rửa vùng kín; trẻ nhỏ có thể được lấy bằng túi dán, hứng khi bé tiểu hoặc qua ống thông nhỏ, theo cách cơ sở y tế hướng dẫn. Nước tiểu vắt từ bỉm không dùng để xét nghiệm được. Kháng sinh chỉ dùng khi bác sĩ kê, uống đủ ngày.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống nước lọc đều trong ngày, chia nhiều lần; trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều hơn, trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước.
  • Theo dõi trong một ngày: nếu nước tiểu nhạt màu dần khi con uống đủ và con không có dấu hiệu nào khác, thường không đáng lo.
  • Thay tã thường xuyên; với bé gái, lau vùng kín từ trước ra sau.
  • Nhắc trẻ lớn đi tiểu đều, khoảng mỗi 2–3 giờ, không nhịn lâu; chữa táo bón nếu có.
  • Đo nhiệt độ khi con quấy, bú kém hay mệt; sốt không rõ nguyên nhân ở trẻ nhỏ thì đi khám để thử nước tiểu.
  • Không tự cho con uống kháng sinh còn thừa hay thuốc lợi tiểu; mang theo mẫu nước tiểu sạch khi đi khám nếu bác sĩ dặn.

Hiểu lầm thường gặp

Nước tiểu khai, vàng là do con bị nóng trong, phải uống thuốc mát.
Phần lớn là do con uống ít nước. Uống thêm nước lọc là đủ; không cần thuốc mát hay lá cây.
Nước tiểu đục là con bị sỏi thận.
Nước tiểu đục hay gặp nhất do nước tiểu đặc, tinh thể khi để nguội, hoặc nhiễm trùng. Sỏi thận ở trẻ ít gặp và thường gây đau quặn, tiểu ra máu.
Trẻ còn bú không biết nói thì không bị nhiễm trùng tiểu.
Trẻ nhỏ vẫn bị, và nhiều khi chỉ có sốt hay quấy khóc. Trẻ dưới 2 tuổi sốt không rõ nguyên nhân nên được thử nước tiểu.
Cho trẻ sơ sinh uống nước đường, nước lọc để nước tiểu trong.
Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước; cho uống nước có thể làm con bú ít đi. Nếu con ít tã ướt, hãy cho bú nhiều hơn và đưa con đi khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Nước tiểu của trẻ có mùi khai nồng có sao không?

Thường là do con uống ít nước hoặc nước tiểu để lâu trong bỉm. Nếu con không sốt, không tiểu buốt, chơi bình thường, cho uống thêm nước và theo dõi trong ngày.

+Nước tiểu của bé vàng đậm buổi sáng có bình thường không?

Có. Nước tiểu đầu tiên buổi sáng thường đậm nhất vì con không uống suốt đêm. Trong ngày nước tiểu nên nhạt dần.

+Nước tiểu đục trắng như nước vo gạo là bị gì?

Có thể do tinh thể khi nước tiểu đặc và để nguội, hoặc do nhiễm trùng. Nếu kèm sốt, tiểu buốt, hôi, hoặc vẫn đục khi con đã uống đủ nước, hãy đưa con đi thử nước tiểu.

+Trẻ bị nhiễm trùng tiểu có nước tiểu thế nào?

Thường đục, hôi, có khi lẫn máu, kèm tiểu buốt, tiểu nhiều lần. Trẻ nhỏ có thể chỉ sốt, quấy, bú kém, nên thử nước tiểu mới chẩn đoán được.

+Nước tiểu có mùi ngọt ở trẻ là dấu hiệu gì?

Mùi ngọt kèm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt, sụt cân có thể là tiểu đường. Hãy đưa con đi khám trong ngày để thử đường máu; nếu con đã nôn, thở nhanh sâu hay li bì thì đi cấp cứu ngay.

Nguồn tham khảo

  1. Urinary tract infections (UTIs) — NHS (Anh)
  2. Urine - abnormal color — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
  3. Dehydration — NHS (Anh)
  4. Detecting Urinary Tract Infections — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Nhiễm trùng đường tiểu

    Nhiễm trùng đường tiểu là bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ, nhất là bé gái. Trẻ lớn thường tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, đái dầm trở lại; trẻ dưới 2 tuổi nhiều khi chỉ sốt mà không có dấu hiệu gì khác, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được khám và thử nước tiểu sớm. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê để tránh tổn thương thận. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ sốt cao kèm rét run, nôn, đau hông lưng, li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ đi tiểu ra máu

    Nước tiểu có máu có thể có màu hồng, đỏ tươi, hoặc nâu sẫm như nước trà, nước coca. Trước hết hãy nhớ lại con có vừa ăn củ dền, thanh long ruột đỏ hay uống thuốc mới không, vì những thứ này làm nước tiểu đỏ mà không phải máu. Nếu không rõ lý do, con cần được khám và thử nước tiểu trong ngày, kể cả khi chỉ thấy một lần. Đi khám sớm nếu nước tiểu đỏ hay nâu kèm phù mi mắt, phù chân; đi cấp cứu ngay nếu kèm sốt cao rét run đau hông lưng, đau quặn dữ dội, tiểu ra cục máu hay không tiểu được, tiểu rất ít, hoặc sau va đập mạnh vào bụng, lưng.

  • Trẻ mất nước

    Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Dấu hiệu tiểu đường ở trẻ

    Bốn dấu hiệu chính của tiểu đường ở trẻ là đi tiểu nhiều (cả ban đêm, có khi đái dầm trở lại), khát và uống nước nhiều, mệt mỏi, và sụt cân dù ăn vẫn ngon. Ở tiểu đường type 1, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh, trong vài ngày đến vài tuần. Nếu con có các dấu hiệu này, hãy đưa con đi đo đường huyết ngay trong ngày. Nếu con kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ sơ sinh đi tiểu ít, tã có vệt đỏ cam

    Trong 48 giờ đầu, trẻ sơ sinh thường chỉ có 2–3 tã ướt vì mẹ còn ít sữa non; từ ngày thứ 5, con nên có ít nhất 6 tã ướt nặng mỗi 24 giờ, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt. Vệt hồng, đỏ cam hay đỏ gạch trên tã trong vài ngày đầu thường là nước tiểu cô đặc, chưa đáng lo, nhưng nếu vẫn còn sau những ngày đầu thì con có thể chưa bú đủ và cần được khám. Sau 48 giờ đầu, nếu con hơn 6 giờ không có tã ướt, hoặc đi tiểu ít kèm bú yếu, li bì, môi khô, thóp lõm, hãy đưa con đi khám ngay.

  • Trẻ uống bao nhiêu nước

    Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, học sinh tiểu học cần trung bình 1,3–1,5 lít nước mỗi ngày, học sinh THCS 1,6–2 lít, học sinh THPT 1,6–2,4 lít; trẻ mầm non cần ít hơn, khoảng 1–5 cốc nước lọc nhỏ cùng 2–3 cốc sữa. Con cần uống nhiều hơn khi trời nóng, khi vận động nhiều hoặc khi ốm. Cách kiểm tra đơn giản nhất là nước tiểu: vàng nhạt, trong là con uống đủ. Nếu con hơn 6 giờ không đi tiểu, li bì hoặc nôn không giữ được nước, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

Chủ đề khác