Tiết niệu và sinh dục

Trẻ đi tiểu ra máu: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Nước tiểu có máu có thể có màu hồng, đỏ tươi, hoặc nâu sẫm như nước trà, nước coca. Trước hết hãy nhớ lại con có vừa ăn củ dền, thanh long ruột đỏ hay uống thuốc mới không, vì những thứ này làm nước tiểu đỏ mà không phải máu. Nếu không rõ lý do, con cần được khám và thử nước tiểu trong ngày, kể cả khi chỉ thấy một lần. Đi khám sớm nếu nước tiểu đỏ hay nâu kèm phù mi mắt, phù chân; đi cấp cứu ngay nếu kèm sốt cao rét run đau hông lưng, đau quặn dữ dội, tiểu ra cục máu hay không tiểu được, tiểu rất ít, hoặc sau va đập mạnh vào bụng, lưng.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Nước tiểu đỏ hoặc nâu kèm tiểu rất ít hay hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Nước tiểu đỏ hoặc nâu kèm phù mặt, phù chân và đau đầu dữ dội, nôn, nhìn mờ, khó thở hoặc co giật.
  • Con sốt cao, rét run, đau hông lưng hoặc đau bụng, nôn, kèm tiểu ra máu hay tiểu buốt.
  • Con đau quặn từng cơn dữ dội ở hông, lưng hoặc bẹn, không nằm yên được, buồn nôn.
  • Con tiểu ra cục máu, hoặc không đi tiểu được dù buồn tiểu, bụng dưới căng đau.
  • Tiểu ra máu sau ngã, va đập mạnh hay tai nạn vào bụng, lưng, hông.
  • Tiểu ra máu kèm nhiều chấm hoặc mảng bầm tím trên da, chảy máu mũi hay chân răng khó cầm, con mệt lả, da xanh tái.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con tiểu ra nước màu hồng, đỏ hoặc nâu mà không do thức ăn hay thuốc, dù chỉ một lần và đã hết: đi khám trong ngày, mang theo mẫu nước tiểu nếu được.
  • Nước tiểu đỏ hoặc nâu như nước trà, kèm phù mi mắt buổi sáng, phù chân, hoặc tiểu ít hơn bình thường.
  • Một đến bốn tuần trước, con bị viêm họng hoặc mụn mủ, chốc lở ngoài da, nay nước tiểu sẫm màu.
  • Con nổi ban chấm đỏ tím gồ nhẹ ở cẳng chân, mông, kèm đau khớp, đau bụng.
  • Con tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, nước tiểu đục, hôi.
  • Đi khám sức khỏe ở trường, que thử phát hiện máu trong nước tiểu dù mắt thường không thấy.

Có thật là máu không

Nhiều thứ làm nước tiểu đổi sang màu đỏ hay cam mà không phải máu: củ dền, thanh long ruột đỏ, một số quả mọng, phẩm màu thực phẩm, và một số thuốc như rifampicin. Nước tiểu vàng sẫm thường chỉ là con uống ít nước.

Ở bé gái, máu thấy trên tã hay quần lót có thể đến từ vùng kín, hậu môn (nứt hậu môn do táo bón), hoặc là kinh nguyệt ở trẻ đã dậy thì. Nếu không chắc, cứ mang mẫu nước tiểu đi khám; một que thử đơn giản cho biết có máu hay không.

Những nguyên nhân hay gặp ở trẻ

  • Nhiễm trùng đường tiểu: tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, có thể sốt. Cần thử nước tiểu và kháng sinh do bác sĩ kê.
  • Viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu: hay gặp ở trẻ 6–10 tuổi, xuất hiện khoảng 1–2 tuần sau viêm họng hoặc 3–4 tuần sau nhiễm trùng da như chốc lở. Nước tiểu màu nâu như gỉ sắt, kèm phù mặt, phù chân, tiểu ít, có khi tăng huyết áp. Phần lớn tự hồi phục sau vài tuần đến vài tháng nhưng con cần được bác sĩ theo dõi sát.
  • Ban xuất huyết dạng thấp (viêm mạch IgA): ban chấm đỏ tím gồ nhẹ ở chân, mông, kèm đau khớp gối, cổ chân, đau bụng. Bệnh thường tự khỏi sau vài tuần, nhưng có thể ảnh hưởng thận, nên con cần thử nước tiểu và đo huyết áp định kỳ theo hẹn.
  • Chấn thương: va đập vào bụng, lưng, hông khi ngã, chơi thể thao, tai nạn giao thông.
  • Sỏi tiết niệu: đau quặn từng cơn ở hông lưng lan xuống bẹn, buồn nôn, tiểu ra máu.
  • Ít gặp hơn: các bệnh cầu thận khác, bệnh rối loạn đông máu, thận đa nang, khối u thận. Có những trẻ chỉ có máu rất ít trong nước tiểu, phát hiện tình cờ khi thử que, cần được khám và thử lại để xem có kéo dài không.

Khi nào là dấu hiệu bệnh thận

Nước tiểu màu nâu sẫm như nước trà, nước coca, nổi bọt nhiều, kèm phù mi mắt, phù chân, tiểu ít hơn hẳn, là gợi ý bệnh ở cầu thận, bộ lọc của thận. Con cần được khám trong ngày để thử nước tiểu, máu và đo huyết áp.

Nếu đã phù mà con đau đầu dữ dội, nôn, nhìn mờ, khó thở hay co giật, có thể huyết áp đã tăng cao hoặc thận đang suy giảm: gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa con đến cấp cứu ngay.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con ăn uống, dùng thuốc gì, có viêm họng, ngoài da, chấn thương gần đây không, trong nhà có ai bệnh thận, bệnh máu không; rồi khám, đo huyết áp, xem có phù, ban không.

Xét nghiệm đầu tiên là nước tiểu: có máu thật không, có đạm, có nhiễm trùng không. Tùy trường hợp, con được xét nghiệm máu (chức năng thận, công thức máu, đông máu), cấy nước tiểu, siêu âm thận và bàng quang. Điều trị theo nguyên nhân; nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi và thử lại nước tiểu.

Chăm sóc con tại nhà

  • Lấy một ít nước tiểu vào lọ sạch có nắp, ghi giờ lấy, mang theo khi đi khám; chụp ảnh màu nước tiểu nếu đã đổ đi.
  • Ghi lại con đã ăn gì, uống thuốc gì trong 1–2 ngày trước, có sốt, viêm họng, mụn ngoài da hay va đập gần đây không.
  • Cho con uống nước bình thường theo nhu cầu; không ép uống thật nhiều, nhất là khi con đang phù hoặc tiểu ít.
  • Nếu con đau, có thể cho paracetamol: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
  • Không tự cho con uống ibuprofen hay thuốc giảm đau khác khi chưa rõ nguyên nhân, vì có thể hại thận; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Không tự cho kháng sinh, thuốc lợi tiểu hay thuốc lá, thuốc nam khi con chưa được khám.

Hiểu lầm thường gặp

Tiểu ra máu một lần rồi hết thì không sao.
Máu trong nước tiểu, dù chỉ một lần, vẫn cần được tìm nguyên nhân. Thử nước tiểu đơn giản và giúp không bỏ sót bệnh thận hay nhiễm trùng.
Nước tiểu đỏ là do nóng trong, uống nước râu ngô, rau má là khỏi.
Nước tiểu đỏ có thể là máu thật từ thận hay bàng quang. Uống nước mát không chữa được nguyên nhân, và một số loại lá, thuốc nam có thể hại thận. Hãy cho con đi khám trước.
Ăn thanh long ruột đỏ thấy tiểu đỏ là bị bệnh.
Sắc tố của thanh long ruột đỏ, củ dền có thể làm nước tiểu đỏ hay hồng trong một hai ngày, không hại gì. Nếu không ăn những thứ này mà nước tiểu vẫn đỏ, hãy đưa con đi khám.
Trẻ phù và tiểu đỏ phải ăn nhạt hoàn toàn, kiêng hẳn đạm.
Bác sĩ có thể dặn giảm muối khi con phù hay tăng huyết áp, nhưng mức kiêng tùy từng bệnh. Đừng tự kiêng khem quá mức; hãy hỏi bác sĩ.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ đi tiểu ra máu nhưng không đau có sao không?

Không đau không có nghĩa là không có bệnh; một số bệnh cầu thận chỉ biểu hiện bằng nước tiểu sẫm màu. Con nên được khám và thử nước tiểu trong ngày.

+Nước tiểu của con màu nâu như nước trà là bị gì?

Có thể do con uống quá ít nước, nhưng nước tiểu nâu sẫm kèm phù mắt, tiểu ít có thể là viêm cầu thận. Cho con uống thêm nước; nếu màu không nhạt đi hoặc có phù, đưa con đi khám trong ngày.

+Con bị viêm họng xong vài tuần thì tiểu đỏ có liên quan không?

Có thể. Viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu hay xuất hiện 1–2 tuần sau viêm họng hoặc 3–4 tuần sau nhiễm trùng da. Hãy đưa con đi khám, kể lại chuyện viêm họng với bác sĩ.

+Khám sức khỏe ở trường thấy có hồng cầu trong nước tiểu thì làm gì?

Đưa con đến bác sĩ nhi để thử lại nước tiểu và đo huyết áp. Nhiều trẻ chỉ có lượng rất ít, thoáng qua, nhưng nếu kéo dài hoặc kèm đạm niệu, bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân.

+Bé gái sơ sinh có vệt máu trên tã có phải tiểu ra máu không?

Trong tuần đầu, bé gái có thể ra một ít máu ở âm đạo do ảnh hưởng nội tiết của mẹ, thường tự hết. Vệt hồng cam trên tã những ngày đầu cũng hay là nước tiểu cô đặc. Nếu ra nhiều, kéo dài, hoặc kèm sốt, bú kém, hãy đưa con đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Blood in urine — NHS (Anh)
  2. Urine - bloody — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
  3. Poststreptococcal glomerulonephritis (GN) — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
  4. Henoch-Schönlein purpura (HSP) — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Nhiễm trùng đường tiểu

    Nhiễm trùng đường tiểu là bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ, nhất là bé gái. Trẻ lớn thường tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, đái dầm trở lại; trẻ dưới 2 tuổi nhiều khi chỉ sốt mà không có dấu hiệu gì khác, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được khám và thử nước tiểu sớm. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê để tránh tổn thương thận. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ sốt cao kèm rét run, nôn, đau hông lưng, li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.

  • Viêm cầu thận cấp ở trẻ

    Viêm cầu thận cấp là khi bộ lọc của thận bị viêm, ở trẻ hay gặp nhất sau nhiễm liên cầu: khoảng 1–2 tuần sau viêm họng hoặc 3–4 tuần sau chốc lở, thường ở tuổi 6–10. Con có nước tiểu đỏ hoặc nâu sẫm như nước trà, phù mi mắt, mặt, tiểu ít, và thường kèm huyết áp cao; khi thấy những dấu hiệu này cần đưa con đi khám trong ngày. Phần lớn trẻ hồi phục sau vài tuần đến vài tháng khi được theo dõi đúng. Gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu ngay nếu con khó thở, đau đầu dữ dội kèm nôn, nhìn mờ, co giật, li bì, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Hội chứng thận hư ở trẻ

    Hội chứng thận hư là khi thận để lọt nhiều đạm ra nước tiểu, làm con phù, thường bắt đầu ở mi mắt buổi sáng rồi lan xuống chân, bụng; nước tiểu có thể nổi nhiều bọt. Bệnh hay khởi phát ở tuổi mầm non và đầu tiểu học, phần lớn đáp ứng tốt với thuốc corticoid và không dẫn đến suy thận, nhưng hay tái phát nhiều lần cho đến tuổi dậy thì. Bố mẹ cần cho con uống thuốc đúng đơn, thử que nước tiểu mỗi sáng theo dặn dò và không tự ngừng thuốc. Đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng nhiều, sốt cao mệt lả, khó thở, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc sưng đau một bên chân.

  • Trẻ bị phù mặt, phù chân

    Trẻ sưng mi mắt nhẹ sau khi khóc, ngủ dậy hay bị muỗi đốt thường tự hết trong vài giờ đến một ngày. Phù kéo dài, phù cả hai mi mắt rồi lan xuống chân, bụng, ấn vào để lại vết lõm, nước tiểu nổi bọt hoặc đỏ sẫm, tiểu ít, là dấu hiệu bệnh thận như hội chứng thận hư hay viêm cầu thận và cần đi khám trong ngày. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sưng môi, lưỡi, họng đột ngột, khó thở, hoặc mệt lả, hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ bị viêm họng

    Phần lớn viêm họng ở trẻ do virus, thường đi kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh. Một phần nhỏ do liên cầu khuẩn nhóm A, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi: sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau; trường hợp này cần bác sĩ khám, xét nghiệm và uống kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.

  • Sỏi thận ở trẻ

    Sỏi thận ở trẻ ngày càng hay gặp, nhiều nhất ở tuổi teen. Sỏi nằm yên trong thận thường không gây triệu chứng; khi sỏi rơi xuống niệu quản, con đau dữ dội từng cơn ở hông lưng hoặc bên bụng, lan xuống bẹn, kèm buồn nôn, nôn, có thể tiểu ra máu. Trẻ nhỏ có khi chỉ đau bụng hoặc quấy khóc. Đưa con đi cấp cứu ngay khi đau dữ dội không đỡ, sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng, nôn không uống được, hoặc không tiểu được. Uống đủ nước, ăn bớt mặn và vẫn ăn đủ sữa, thực phẩm giàu canxi giúp phòng sỏi.

Chủ đề khác