Bệnh mạn tính và bẩm sinh

Trẻ bị hội chứng thận hư: dấu hiệu, điều trị và chăm sóc tại nhà

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Hội chứng thận hư là khi thận để lọt nhiều đạm ra nước tiểu, làm con phù, thường bắt đầu ở mi mắt buổi sáng rồi lan xuống chân, bụng; nước tiểu có thể nổi nhiều bọt. Bệnh hay khởi phát ở tuổi mầm non và đầu tiểu học, phần lớn đáp ứng tốt với thuốc corticoid và không dẫn đến suy thận, nhưng hay tái phát nhiều lần cho đến tuổi dậy thì. Bố mẹ cần cho con uống thuốc đúng đơn, thử que nước tiểu mỗi sáng theo dặn dò và không tự ngừng thuốc. Đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng nhiều, sốt cao mệt lả, khó thở, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc sưng đau một bên chân.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đau bụng nhiều, nhất là kèm sốt, nôn, bụng chướng căng.
  • Sốt cao, run lạnh, mệt lả, li bì; hoặc có một vùng da sưng nóng đỏ lan nhanh.
  • Con khó thở, thở nhanh, phải ngồi dậy mới thở được.
  • Hơn 6 giờ không đi tiểu hoặc đi tiểu rất ít, kèm phù tăng nhanh.
  • Con choáng váng, ngất, tay chân lạnh, da tái, nhất là khi đang nôn hoặc tiêu chảy.
  • Một bên chân sưng to, đau; hoặc con đau đầu dữ dội, co giật, nói khó.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con phù mi mắt, phù chân lần đầu, hoặc nước tiểu nổi nhiều bọt kéo dài.
  • Que thử nước tiểu buổi sáng từ 3+ trở lên 3 ngày liền: con có thể đang tái phát, làm theo kế hoạch bác sĩ dặn hoặc gọi bác sĩ.
  • Con đang dùng thuốc mà tiếp xúc với người bị thủy đậu hoặc sởi, khi chưa chắc con đã có miễn dịch.
  • Con sốt, ho, hoặc tiêu chảy kèm nôn trong lúc đang điều trị.
  • Con tăng cân nhanh, đau đầu, cáu gắt nhiều, khó ngủ hoặc có dấu hiệu lạ khác khi đang dùng thuốc.

Hội chứng thận hư là gì

Bình thường thận giữ lại đạm trong máu. Khi bị thận hư, bộ lọc của thận để lọt rất nhiều đạm (chủ yếu là albumin) ra nước tiểu. Đạm trong máu giảm làm nước thoát ra mô dưới da, gây phù. Con cũng mất bớt kháng thể nên dễ nhiễm trùng hơn, và máu dễ đông hơn.

Ở trẻ nhỏ, phần lớn là thể tổn thương tối thiểu: nhìn thận dưới kính hiển vi thường gần như bình thường và chưa rõ nguyên nhân. Thể này thường đáp ứng tốt với thuốc. Một số ít trẻ bị thận hư do bệnh thận khác hoặc thận hư bẩm sinh, cần điều trị chuyên sâu hơn.

Dấu hiệu bố mẹ hay thấy

  • Phù mi mắt, rõ nhất khi con mới ngủ dậy. Nhiều gia đình nghĩ con bị dị ứng hay muỗi đốt vào mắt.
  • Phù lan xuống mắt cá chân, cẳng chân, bụng to ra, ở bé trai có thể phù bìu.
  • Quần áo, giày dép chật hơn, con tăng cân nhanh trong vài ngày.
  • Nước tiểu nổi nhiều bọt lâu tan, đi tiểu ít hơn khi bệnh đang tái phát.
  • Con mệt, chán ăn, có khi đau bụng.

Chẩn đoán và điều trị

Bác sĩ thử nước tiểu bằng que để tìm đạm, rồi xét nghiệm máu thấy albumin thấp để xác định. Con thường được khám ở chuyên khoa thận nhi. Sinh thiết thận chỉ cần khi con không đáp ứng với thuốc điều trị ban đầu hoặc có điểm khác thường.

Thuốc chính là corticoid đường uống, dùng hằng ngày trong vài tuần rồi giảm dần theo phác đồ. Liều và thời gian do bác sĩ quyết định theo cân nặng và đáp ứng của con. Phần lớn trẻ hết đạm niệu và đỡ phù sau vài tuần, gọi là lui bệnh. Khi dùng ngắn ngày, con có thể ăn nhiều, tăng cân, má đỏ, thay đổi tính khí; những điều này thường hết khi giảm thuốc.

Con có thể được kê thêm thuốc lợi tiểu, kháng sinh dự phòng nhiễm trùng khi tái phát, hoặc thuốc khác nếu hay tái phát hay phụ thuộc corticoid. Trường hợp phù nặng có thể phải nằm viện để truyền albumin.

Tái phát và theo dõi lâu dài

Phần lớn trẻ có những đợt lui bệnh xen với đợt tái phát, thường sau một lần cảm cúm. Các đợt tái phát thường thưa dần khi con lớn và nhiều trẻ hết hẳn vào cuối tuổi dậy thì.

Bác sĩ thường dặn thử que nước tiểu lần đi tiểu đầu tiên mỗi sáng và ghi vào sổ, cùng liều thuốc đang dùng và những ngày con ốm. Mang sổ này theo mỗi lần tái khám. Nếu que từ 3+ trở lên 3 ngày liền là dấu hiệu tái phát.

Tiêm chủng khi bị thận hư

Trẻ thận hư dễ bị nhiễm phế cầu, nên được khuyên tiêm vắc xin phế cầu và tiêm cúm hằng năm, cùng các mũi theo lịch như các bạn. Trong thời gian dùng corticoid liều cao hoặc thuốc ức chế miễn dịch, con không được tiêm các vắc xin sống như sởi-quai bị-rubella, thủy đậu, BCG. Một số trẻ được khuyên tiêm thủy đậu vào lúc lui bệnh. Hỏi bác sĩ thận nhi trước mỗi lần tiêm để biết mũi nào được tiêm và khi nào.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống thuốc đúng liều, đúng giờ; không tự ngừng corticoid đột ngột hay tự giảm liều khi thấy con hết phù.
  • Thử que nước tiểu mỗi sáng theo hướng dẫn và ghi sổ.
  • Cho con ăn nhạt hơn bình thường: hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, mì gói, đồ muối chua, không chấm thêm nước mắm, muối. Vẫn cho ăn đủ đạm từ thịt, cá, trứng, sữa như bình thường trừ khi bác sĩ dặn khác.
  • Không tự hạn chế nước của con khi bác sĩ không dặn.
  • Rửa tay thường xuyên, tránh cho con tiếp xúc với người đang ốm, nhất là thủy đậu và sởi.
  • Không tự cho con dùng ibuprofen, thuốc nam, thuốc lợi tiểu hay sản phẩm bổ thận khi chưa hỏi bác sĩ.
  • Báo nhà trường con đang dùng thuốc và các dấu hiệu cần gọi bố mẹ.

Hiểu lầm thường gặp

Thận hư là sắp suy thận.
Phần lớn trẻ thận hư đáp ứng tốt với thuốc và không bị suy thận. Theo dõi và điều trị đúng giúp giữ thận khỏe.
Thuốc corticoid độc, con hết phù là phải ngừng ngay.
Ngừng corticoid đột ngột có thể nguy hiểm và làm bệnh tái phát. Bác sĩ sẽ giảm thuốc dần theo phác đồ.
Trẻ thận hư phải kiêng muối tuyệt đối và kiêng ăn thịt, trứng.
Con cần ăn nhạt hơn, không cần kiêng muối hoàn toàn. Kiêng đạm làm con thiếu chất và không giúp bệnh khỏi nhanh hơn.
Thuốc nam, lá cây có thể chữa dứt thận hư thay cho thuốc tây.
Chưa có bài thuốc nào được chứng minh chữa được thận hư. Một số loại có thể hại thận hoặc có trộn corticoid không rõ liều.

Bố mẹ hay hỏi

+Hội chứng thận hư ở trẻ có chữa khỏi được không?

Phần lớn trẻ đáp ứng tốt với corticoid và nhiều trẻ hết tái phát khi đến cuối tuổi dậy thì. Một số ít trẻ cần thuốc khác và theo dõi lâu hơn ở chuyên khoa thận nhi.

+Trẻ bị thận hư nên ăn gì, kiêng gì?

Ăn nhạt, tránh đồ chế biến sẵn và đồ mặn; vẫn ăn đủ thịt, cá, trứng, sữa, rau quả. Không cần kiêng đạm hay kiêng nước nếu bác sĩ không dặn.

+Trẻ thận hư có đi học được không?

Có. Khi con khỏe, con nên đi học bình thường. Báo nhà trường con đang dùng thuốc, và cho con nghỉ khi đang phù nhiều, sốt hoặc khi trường có dịch thủy đậu, sởi.

+Bao lâu thì phải thử nước tiểu cho con?

Thường là lần đi tiểu đầu tiên mỗi buổi sáng, theo dặn dò của bác sĩ. Ghi kết quả vào sổ để bác sĩ xem khi tái khám.

+Trẻ bị thận hư có tiêm phòng được không?

Có, nhưng cần hỏi bác sĩ thận nhi trước. Vắc xin phế cầu được khuyên tiêm; vắc xin sống không tiêm khi con đang dùng corticoid liều cao.

Nguồn tham khảo

  1. Nephrotic syndrome in children — NHS (Anh)
  2. Nephrotic Syndrome in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Nephrotic Syndrome in Children — Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

  • Thủy đậu

    Thủy đậu do virus gây ra, lây rất mạnh, với sốt nhẹ và nốt phỏng nước ngứa mọc thành nhiều đợt khắp người. Ở trẻ khỏe mạnh bệnh thường nhẹ, khỏi sau 1–2 tuần. Hạ sốt bằng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin khi con bị thủy đậu. Đưa con đi khám ngay nếu con khó thở, li bì, co giật, đi loạng choạng, hoặc nốt sưng đỏ, đau, có mủ lan rộng.

  • Bệnh sởi ở trẻ

    Sởi do virus gây ra, lây rất mạnh qua không khí. Bệnh bắt đầu bằng sốt cao, ho, chảy mũi, mắt đỏ chảy nước; sau 3–4 ngày sốt, ban đỏ mọc từ sau tai, mặt rồi lan xuống thân và chân. Phần lớn trẻ khỏi sau khoảng 10 ngày, nhưng trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 1 tuổi, và trẻ suy dinh dưỡng dễ bị viêm phổi, viêm tai, tiêu chảy, tổn thương mắt. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con thở nhanh, khó thở, li bì, co giật, không uống được, hoặc ban đã bay mà vẫn sốt cao.

  • Viêm cầu thận cấp ở trẻ

    Viêm cầu thận cấp là khi bộ lọc của thận bị viêm, ở trẻ hay gặp nhất sau nhiễm liên cầu: khoảng 1–2 tuần sau viêm họng hoặc 3–4 tuần sau chốc lở, thường ở tuổi 6–10. Con có nước tiểu đỏ hoặc nâu sẫm như nước trà, phù mi mắt, mặt, tiểu ít, và thường kèm huyết áp cao; khi thấy những dấu hiệu này cần đưa con đi khám trong ngày. Phần lớn trẻ hồi phục sau vài tuần đến vài tháng khi được theo dõi đúng. Gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu ngay nếu con khó thở, đau đầu dữ dội kèm nôn, nhìn mờ, co giật, li bì, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ bị phù mặt, phù chân

    Trẻ sưng mi mắt nhẹ sau khi khóc, ngủ dậy hay bị muỗi đốt thường tự hết trong vài giờ đến một ngày. Phù kéo dài, phù cả hai mi mắt rồi lan xuống chân, bụng, ấn vào để lại vết lõm, nước tiểu nổi bọt hoặc đỏ sẫm, tiểu ít, là dấu hiệu bệnh thận như hội chứng thận hư hay viêm cầu thận và cần đi khám trong ngày. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sưng môi, lưỡi, họng đột ngột, khó thở, hoặc mệt lả, hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Con mắc bệnh mạn tính đi học

    Phần lớn trẻ bị hen, tiểu đường type 1, động kinh, dị ứng nặng hay các bệnh mạn tính khác vẫn đi học và học tốt như bạn bè, nếu nhà trường biết bệnh và có sẵn kế hoạch xử trí. Bố mẹ nên xin bác sĩ một bản kế hoạch chăm sóc viết rõ thuốc, dấu hiệu cần chú ý và việc phải làm khi con lên cơn, rồi gặp giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế trường trước khi năm học bắt đầu. Ở trường, nếu con khó thở không đỡ sau thuốc cắt cơn, co giật quá 5 phút, lả đi không tỉnh hoặc có dấu hiệu sốc phản vệ, người lớn phải làm theo kế hoạch và gọi 115 hoặc 113 ngay.

Chủ đề khác