Tâm lý và cảm xúc

Con buồn chán, trống rỗng sau kỳ thi: bình thường hay đáng lo

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Sau nhiều tháng ôn thi, không ít em thấy trống rỗng, chán, mệt, không biết làm gì, ngủ nhiều hoặc khó ngủ, nhất là trong những tuần chờ điểm. Thường đây là phản ứng bình thường khi một mục tiêu lớn vừa kết thúc và nhịp sống thay đổi đột ngột; cảm giác này hay nhẹ dần sau vài ngày đến vài tuần khi con có nếp sinh hoạt mới. Đáng lo khi con buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với mọi thứ kéo dài hơn 2 tuần, bỏ ăn, thu mình, uống rượu bia, hay nói những câu như "sống chẳng để làm gì"; khi đó hãy đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nói muốn chết, "không còn mặt mũi nào", "sống chẳng để làm gì", hoặc nhắn tin, đăng mạng xã hội kiểu từ biệt, dù nghe như nói đùa.
  • Con có vết thương tự gây ra, hoặc bố mẹ thấy con đang tìm cách làm hại bản thân.
  • Con nhốt mình, không trả lời, không mở cửa, hoặc bỏ đi sau khi biết điểm mà không liên lạc được.
  • Con uống rượu bia hoặc dùng chất gì đó rồi lơ mơ, khó đánh thức, nôn, thở chậm.
  • Khi có những dấu hiệu trên: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con buồn bã, trống rỗng hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với mọi thứ, kéo dài hơn 2 tuần.
  • Con ngủ li bì cả ngày hoặc thức trắng nhiều đêm, bỏ ăn, sụt cân, không ra khỏi phòng.
  • Con nói mình vô dụng, là gánh nặng, tự trách mãi về một môn thi.
  • Con uống rượu bia, hút thuốc lá điện tử, chơi game hay lướt điện thoại suốt ngày đêm để khỏi phải nghĩ.
  • Con lo đến mất ngủ, đau bụng, tim đập nhanh trong những ngày chờ điểm, hoặc kiểm tra điểm, đọc tin tuyển sinh liên tục.
  • Con đã từng bị trầm cảm, lo âu, hay vừa trải qua chuyện buồn khác như chia tay, mất người thân, bố mẹ ly hôn.

Vì sao con thấy trống rỗng sau kỳ thi

Suốt năm lớp 9 hay lớp 12, ngày của con xoay quanh lịch học chính, học thêm, đề ôn, điểm thi thử. Kỳ thi qua đi, cái khung đó biến mất cùng một lúc. Không còn ai giao bài, không còn mục tiêu ngày mai, bạn bè tản đi mỗi người một ngả. Cơ thể và đầu óc căng suốt nhiều tháng giờ được thả lỏng, và cảm giác mệt mỏi bị dồn nén bắt đầu lộ ra.

Đúng lúc đó lại là những tuần chờ điểm. Năm 2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra ngày 11 và 12/6 và công bố điểm ngày 1/7; học sinh lớp 12 năm nay thi kỳ thi năm 2027, nên hãy theo dõi kế hoạch mới của Bộ GD&ĐT. Khoảng chờ vài tuần, cộng với việc đọc đáp án, so điểm trên mạng, làm nhiều em lo, hụt hẫng hoặc tự trách mãi về một câu làm sai. Không phải ai cũng thấy nhẹ nhõm ngay khi thi xong, và điều đó không có gì lạ.

Bình thường hay là trầm cảm

Buồn chán sau thi thường đến từng lúc, vẫn có những khi con vui, cười khi gặp bạn, hứng thú với một chuyến đi hay một bộ phim, và nhẹ dần sau vài ngày đến vài tuần khi con có việc để làm. Con có thể ngủ nhiều hơn vài hôm đầu, lười ra ngoài, nhưng vẫn ăn uống và nói chuyện với gia đình.

Trầm cảm thì kéo dài và nặng hơn: con buồn hoặc cáu kỉnh gần như cả ngày, gần như mỗi ngày, mất hứng thú với cả những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, mệt mỏi, khó tập trung, thấy mình vô dụng, hoặc có ý nghĩ chết. Ở tuổi teen, trầm cảm hay biểu hiện bằng cáu gắt, thu mình hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được; con cần gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Bố mẹ giúp con thế nào trong những tuần sau thi

  • Cho con nghỉ ngơi thật sự vài ngày đầu, nhưng sau đó cùng con dựng một nếp sinh hoạt mới: giờ dậy, giờ ngủ, bữa ăn cùng gia đình gần như cố định.
  • Hỏi con cảm thấy thế nào trước khi hỏi làm bài được bao nhiêu điểm. Nghe hết, đừng phân tích lỗi sai.
  • Đừng so điểm dự kiến của con với con nhà khác, và đừng bàn chuyện tiền học thêm đã bỏ ra.
  • Gợi ý những việc có mục tiêu nhỏ, con tự chọn: học bơi, học lái xe khi đủ tuổi, học một kỹ năng, làm thêm việc nhẹ, phụ giúp việc nhà, làm tình nguyện, đọc sách.
  • Khuyến khích con ra ngoài, vận động mỗi ngày và gặp bạn bè ngoài đời, không chỉ qua điện thoại.
  • Cùng con xem trước các lựa chọn sau khi có điểm, cả phương án A và phương án dự phòng, để con thấy kết quả nào cũng còn đường đi tiếp.
  • Nói rõ thành lời: bố mẹ thương con và tự hào về sự cố gắng của con, dù điểm thế nào.

Những rủi ro mùa hè sau thi

Sau thi, nhiều nhóm bạn rủ nhau ăn mừng, đi chơi xa, đi phượt bằng xe máy. Người chưa đủ 18 tuổi không được uống rượu bia; cũng đừng để con dùng rượu bia, thuốc lá điện tử hay bóng cười để giải tỏa, vì đều có hại và thuốc lá điện tử, bóng cười đã bị cấm. Mọi người ngồi trên xe máy đều phải đội mũ bảo hiểm, và không đeo tai nghe khi lái xe.

Thức khuya chơi game, lướt điện thoại suốt ngày đêm cũng làm tâm trạng tệ hơn. Tuổi teen cần ngủ 8–10 tiếng mỗi đêm; giữ giờ ngủ đều giúp con đỡ uể oải và buồn chán.

Khi điểm không như mong đợi

Ngày có điểm, buồn, khóc, giận, xấu hổ, không muốn gặp ai là phản ứng bình thường. Việc của bố mẹ trong những ngày đầu là ở bên con, không trách, không so sánh. Khi con đã bình tĩnh hơn, mới cùng con xem các lựa chọn: nguyện vọng khác, trường khác, học nghề, thi lại năm sau.

Nếu nỗi buồn kéo dài quá 2 tuần, con không ăn, không ngủ, hoặc nói những câu như "không muốn sống nữa", hãy tìm trợ giúp ngay. Hỏi thẳng con có ý nghĩ làm hại bản thân không không làm con nảy ra ý nghĩ đó, và nhiều em thấy nhẹ lòng khi có người hỏi.

Nếu em đang đọc bài này

Thấy trống rỗng sau khi thi xong là điều nhiều bạn gặp phải, không có nghĩa em có vấn đề. Em đã dồn sức rất lâu; giờ hãy cho mình nghỉ vài ngày, rồi đặt một vài việc nhỏ mỗi ngày: dậy đúng giờ, ra ngoài đi bộ, gặp một người bạn, học một thứ em thích. Hạn chế đọc đáp án, so điểm trên mạng, vì nó không thay đổi được bài em đã làm.

Nếu cảm giác buồn, chán kéo dài hơn 2 tuần, nếu em thấy mình vô dụng hoặc có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói với bố mẹ, thầy cô, một người lớn em tin, hoặc gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7. Một kỳ thi không quyết định em là ai, và sau kỳ thi vẫn còn nhiều đường để đi tiếp.

Chăm sóc con tại nhà

  • Giữ giờ ngủ, giờ dậy đều; tuổi teen cần 8–10 tiếng mỗi đêm. Tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ.
  • Ăn bữa chính cùng gia đình, kể cả khi con không muốn nói nhiều.
  • Rủ con vận động mỗi ngày: đi bộ, đạp xe, bơi, đá bóng.
  • Cùng con đặt vài mục tiêu nhỏ cho mùa hè, do con chọn.
  • Giới hạn việc đọc đáp án, so điểm, đọc tin tuyển sinh trên mạng mỗi ngày.
  • Không để rượu bia trong nhà trong tầm tay con; nói rõ luật về đi chơi khuya, đi xe máy, đội mũ bảo hiểm.
  • Hỏi han con mỗi ngày một chút, và để ý nếu con buồn kéo dài hơn 2 tuần.

Hiểu lầm thường gặp

Thi xong rồi còn buồn gì nữa, chắc là lười.
Cảm giác trống rỗng, mệt mỏi sau một thời gian dài căng thẳng là có thật. Con cần thời gian nghỉ và một nếp sống mới, không phải lời trách.
Cứ để con ngủ, chơi thoải mái cả mùa hè là hết buồn.
Nghỉ vài ngày là cần, nhưng ngủ ngày, thức đêm, ở lì trong phòng kéo dài thường làm tâm trạng tệ hơn. Nếp sinh hoạt đều và việc có mục tiêu giúp con hơn.
Hỏi con có muốn chết không sẽ làm con nghĩ đến chuyện đó.
Hỏi thẳng, bình tĩnh không làm con nảy ra ý nghĩ ấy. Nhiều em thấy nhẹ lòng khi cuối cùng có người hỏi và chịu nghe.
Cho con uống chút rượu bia ăn mừng thi xong cũng không sao.
Người chưa đủ 18 tuổi bị cấm uống rượu bia. Rượu bia còn làm tâm trạng buồn chán tệ hơn và dễ dẫn đến tai nạn, nhất là khi đi xe máy.

Bố mẹ hay hỏi

+Thi xong con chỉ nằm ngủ cả ngày có sao không?

Vài ngày đầu ngủ bù là bình thường. Nếu kéo dài hơn 1–2 tuần, con bỏ ăn, không ra khỏi phòng, mất hứng thú với mọi thứ, hãy nói chuyện với con và đưa con gặp bác sĩ.

+Con cứ tự trách vì làm sai một câu, phải nói gì?

Nghe con nói hết, rồi nhắc rằng bài đã nộp không thay đổi được và một câu sai không quyết định cả tương lai. Hướng con sang những việc còn làm được, như xem lại các phương án xét tuyển.

+Bao lâu thì cảm giác trống rỗng sau thi hết?

Thường nhẹ dần sau vài ngày đến vài tuần, nhất là khi con có nếp sinh hoạt mới. Nếu buồn chán gần như cả ngày kéo dài hơn 2 tuần, có thể con bị trầm cảm và cần gặp bác sĩ.

+Có nên cho con đi làm thêm hè sau thi không?

Một công việc nhẹ, an toàn, hợp tuổi có thể giúp con có nếp sinh hoạt và thấy mình có ích. Cùng con chọn chỗ làm đáng tin, không làm khuya, không ảnh hưởng giấc ngủ.

+Con nói "thi trượt thì con không sống nữa", phải làm gì?

Đừng coi là câu nói đùa. Ở bên con, hỏi con nhẹ nhàng, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu con không an toàn, và đưa con gặp bác sĩ sớm; Tổng đài 111 tư vấn miễn phí, 24/7.

Nguồn tham khảo

  1. Help your child beat exam stress — NHS (Anh)
  2. Depression in children and young people — NHS (Anh)
  3. Depression — Viện Sức khỏe Tâm thần Hoa Kỳ (NIMH)
  4. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Áp lực thi cử

    Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Con trượt nguyện vọng

    Sau khi trượt nguyện vọng 1 hay thi trượt, buồn, khóc, giận, xấu hổ và không muốn gặp ai trong vài ngày đến vài tuần là phản ứng bình thường. Việc của bố mẹ trong những ngày đầu là ở bên con, không trách, không so sánh, rồi khi con đã bình tĩnh hơn mới cùng con xem các lựa chọn tiếp theo. Nếu con nói muốn chết, tự làm đau mình hoặc nỗi buồn kéo dài quá 2 tuần, hãy tìm trợ giúp: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7), hoặc gặp bác sĩ, chuyên gia tâm lý.

  • Trầm cảm ở tuổi teen

    Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Con có ý định tự làm hại bản thân

    Khi con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc bố mẹ thấy vết thương con tự gây ra, hãy coi đó là lời cầu cứu và đáp lại ngay trong hôm nay. Hỏi thẳng con có đang nghĩ đến chuyện tự tử không; hỏi như vậy không gieo ý nghĩ vào đầu con mà giúp con nói ra. Nếu con đã có kế hoạch, đã làm hại bản thân, hoặc bố mẹ thấy con không an toàn, hãy ở bên con, cất các vật nguy hiểm và gọi 115 hoặc 113. Trường hợp còn lại, đưa con đi khám bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý sớm, và có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) để được hướng dẫn.

  • Học sinh uống rượu bia

    Ở Việt Nam, người chưa đủ 18 tuổi bị cấm uống rượu bia và không ai được bán hay mời rượu bia cho các em (Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019). Não của người trẻ còn phát triển đến khoảng 25 tuổi, và người bắt đầu uống trước 15 tuổi dễ bị nghiện rượu về sau hơn nhiều. Nếu con say mà lơ mơ, không đánh thức được, co giật, thở chậm hoặc không đều, nôn liên tục hay da tái, môi tím, hãy gọi 115 hoặc 113 và ở cạnh con.

  • Lớp 12 chưa biết chọn ngành

    Rất nhiều học sinh lớp 12 chưa biết mình muốn học ngành gì, và đó không phải là dấu hiệu con lười hay thiếu chí hướng. Bố mẹ giúp được nhiều nhất khi cùng con tìm hiểu theo từng bước: con thích và làm tốt việc gì, ngành nào học những gì, ra trường làm việc gì, rồi để con thử qua hoạt động thật như đi xem trường, nói chuyện với người đang làm nghề. Năm 2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra ngày 11 và 12/6, có điểm ngày 1/7 và thí sinh đăng ký nguyện vọng trực tuyến trong tháng 7; lịch của năm sau cần xem theo thông báo mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nếu chuyện chọn ngành làm con mất ngủ, buồn chán kéo dài, nói muốn chết hay tự làm đau mình, ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác