Da

Vảy nến ở trẻ: nhận biết, điều trị lâu dài và sống cùng bệnh

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Vảy nến là bệnh da mạn tính do hệ miễn dịch hoạt động quá mức: những mảng da đỏ, dày, ranh giới rõ, phủ vảy trắng bạc, hay ở da đầu, khuỷu tay, đầu gối, thắt lưng, có khi kèm móng bị rỗ. Bệnh không lây, không do bẩn, lúc nặng lúc nhẹ và hiện chưa chữa khỏi hẳn được, nhưng kiểm soát tốt nếu dùng đúng thuốc bác sĩ kê và giữ ẩm da đều đặn. Không tự mua kem có corticoid, kem trộn hay thuốc quảng cáo chữa dứt điểm. Đưa con đi khám khi nghi vảy nến lần đầu hoặc con đau sưng khớp; đi cấp cứu ngay nếu da đỏ rực lan nhanh khắp người hoặc nổi nhiều mụn mủ kèm sốt.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Da đỏ rực lên nhanh và lan gần khắp người, con nóng lạnh, rét run, mệt lả.
  • Nổi nhiều mụn mủ trắng trên nền da đỏ, lan nhanh, liền thành mảng, kèm sốt hoặc tim đập nhanh.
  • Vùng da sưng đỏ, nóng, đau lan rộng nhanh kèm sốt cao.
  • Sưng môi, mặt, mí mắt hoặc khó thở sau khi dùng một thuốc mới.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Lần đầu thấy mảng da đỏ có vảy trắng bạc, hoặc rất nhiều nốt đỏ nhỏ có vảy nổi lên sau một đợt viêm họng.
  • Con đau, sưng, cứng khớp ngón tay, ngón chân, gối, gót chân kéo dài hoặc hay tái.
  • Đang dùng thuốc bác sĩ kê mà bệnh không đỡ, nặng lên, hoặc da mỏng, rạn, nổi mụn chỗ bôi.
  • Mảng vảy nứt, chảy máu, rỉ dịch, có mủ hoặc đau.
  • Con buồn bã, ngại đến trường, bị trêu chọc, mất ngủ vì ngứa.

Vảy nến là gì

Bình thường da thay mới chậm và đều. Ở người bị vảy nến, hệ miễn dịch hoạt động quá mức làm da sinh tế bào mới quá nhanh, chồng lên nhau thành mảng dày, đỏ, phủ vảy trắng bạc, có thể ngứa, rát hoặc nứt. Trên da sẫm màu, mảng có thể nâu xám hơn là đỏ, và để lại vết thâm khi lặn.

Bệnh hay gặp ở người lớn hơn trẻ em, nhưng nhiều người bắt đầu từ tuổi dậy thì, khoảng 15 tuổi trở đi, và cũng có trẻ nhỏ bị. Con dễ bị hơn khi trong nhà có người bị vảy nến. Vảy nến không lây: bạn bè ngồi cạnh, dùng chung đồ chơi với con không bị lây.

Các dạng hay gặp ở trẻ

  • Vảy nến thể mảng: mảng đỏ có vảy trắng bạc ở khuỷu tay, đầu gối, da đầu, sau tai, thắt lưng. Đây là dạng phổ biến nhất.
  • Vảy nến thể giọt: rất nhiều nốt nhỏ hình giọt nước có vảy ở thân mình, tay chân, hay xuất hiện sau viêm họng do liên cầu, thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên. Có thể tự lặn sau vài tuần đến vài tháng, nhưng một số trẻ chuyển sang thể mảng.
  • Vảy nến da đầu: vảy dày bám chân tóc, dễ nhầm với gàu hay nấm da đầu.
  • Vảy nến ở nếp gấp: mảng đỏ trơn, ít vảy ở nách, bẹn, kẽ mông, nặng lên khi đổ mồ hôi và cọ xát.
  • Vảy nến móng: móng có những chấm lõm nhỏ, đổi màu, dày, tách khỏi nền móng, dễ nhầm với nấm móng.

Điều gì làm bệnh bùng lên

Những yếu tố hay làm vảy nến nặng lên gồm nhiễm trùng (nhất là viêm họng do liên cầu), căng thẳng (mùa thi cử), da bị trầy, gãi, cào, bị cháy nắng, thừa cân, và một số thuốc. Với thanh thiếu niên, hút thuốc lá và uống rượu bia cũng làm bệnh nặng hơn. Mỗi trẻ có yếu tố khởi phát riêng; ghi lại những lần bệnh bùng giúp bố mẹ và bác sĩ nhận ra.

Corticoid uống hoặc tiêm, hay kem có corticoid dùng tùy tiện rồi ngừng đột ngột, có thể làm bệnh bùng nặng, thậm chí lan khắp người. Đây là lý do quan trọng để không tự mua thuốc cho con.

Điều trị thế nào

Bác sĩ da liễu sẽ khám, đôi khi sinh thiết một mẩu da nhỏ nếu chưa chắc chắn, rồi lập kế hoạch điều trị theo dạng bệnh, mức độ và vị trí. Với bệnh nhẹ và vừa, bước đầu thường là kem dưỡng ẩm dùng hằng ngày cùng thuốc bôi do bác sĩ kê, như corticoid bôi đúng loại, đúng chỗ, đúng thời gian, hoặc thuốc bôi giống vitamin D, dầu gội riêng cho da đầu. Thuốc bôi có thể mất đến khoảng 6 tuần mới thấy hiệu quả rõ.

Khi bệnh rộng hoặc nặng, bác sĩ có thể dùng chiếu tia cực tím tại cơ sở y tế, hoặc thuốc uống, thuốc tiêm tác động lên hệ miễn dịch, kèm xét nghiệm theo dõi. Loại thuốc, liều và thời gian do bác sĩ quyết định. Mục tiêu là da sạch hoặc gần sạch, con sinh hoạt, học tập thoải mái, chứ không phải chữa khỏi một lần là xong.

Vảy nến có thể đi kèm viêm khớp vảy nến, và về lâu dài liên quan đến thừa cân, bệnh tim mạch, tâm trạng. Khám định kỳ giúp phát hiện sớm những vấn đề này.

Giúp con sống cùng bệnh

Một bệnh da dễ nhìn thấy có thể làm con tự ti, nhất là ở tuổi dậy thì. Giải thích cho con rằng đây là bệnh của hệ miễn dịch, không phải lỗi của con, và nhiều người vẫn sống, học tập, chơi thể thao bình thường khi bệnh được kiểm soát. Nếu con bị bạn trêu, hãy trao đổi với giáo viên chủ nhiệm, có thể nhờ cô giải thích với lớp rằng vảy nến không lây.

Để ý con có buồn bã kéo dài, thu mình, mất ngủ hay không muốn đến trường. Khi đó, nói với bác sĩ điều trị; bác sĩ có thể giới thiệu con gặp chuyên gia tâm lý.

Chăm sóc con tại nhà

  • Bôi kem dưỡng ẩm không mùi cho con mỗi ngày, nhiều lần, nhất là sau khi tắm, kể cả lúc da đang đẹp.
  • Tắm nước ấm, không quá nóng, thời gian ngắn; dùng sữa tắm dịu nhẹ, thấm khô nhẹ, không kỳ cọ hay cạy vảy.
  • Dùng thuốc đúng như bác sĩ dặn, không tự tăng, giảm hay ngừng; mang theo thuốc khi đi tái khám.
  • Cắt ngắn móng tay để con gãi không trầy da; tránh để da bị cào xước, cháy nắng.
  • Cho con ăn uống cân bằng, vận động đều, giữ cân nặng hợp lý, ngủ đủ, có thời gian nghỉ ngơi trong mùa thi.
  • Khi con viêm họng, sốt, đưa con đi khám sớm, vì nhiễm trùng có thể làm vảy nến bùng lên.

Hiểu lầm thường gặp

Vảy nến lây qua tiếp xúc, phải cho con ngồi riêng.
Vảy nến không lây. Con có thể đi học, đi bơi, chơi với bạn bè bình thường.
Có thuốc đặc trị chữa dứt điểm vảy nến.
Hiện chưa có cách chữa khỏi hẳn. Những sản phẩm quảng cáo chữa dứt điểm, nhất là thuốc không rõ thành phần, có thể chứa corticoid làm bệnh bùng nặng khi ngừng.
Vảy nến là do bẩn, tắm nhiều và kỳ mạnh cho sạch vảy là khỏi.
Bệnh do hệ miễn dịch, không do vệ sinh. Kỳ cọ, cạy vảy làm da tổn thương và có thể làm mảng mới mọc ra.
Bị vảy nến phải kiêng hẳn thịt, hải sản, đồ nếp.
Không có chế độ ăn kiêng nào chữa được vảy nến. Ăn uống cân bằng và giữ cân nặng hợp lý có ích hơn kiêng khem làm con thiếu chất.
Tắm lá, đắp thuốc nam lên mảng vảy cho lành.
Lá cây và thuốc tự pha có thể gây viêm da, bỏng, nhiễm trùng, làm vảy nến lan thêm. Dùng thuốc bác sĩ kê và kem dưỡng ẩm.

Bố mẹ hay hỏi

+Vảy nến ở trẻ có chữa khỏi được không?

Hiện chưa chữa khỏi hẳn, nhưng phần lớn trẻ được kiểm soát tốt, da sạch hoặc gần sạch trong thời gian dài. Vảy nến thể giọt có thể tự lặn hẳn sau vài tuần đến vài tháng.

+Vảy nến có di truyền không?

Bệnh hay gặp hơn ở trẻ có bố, mẹ hoặc anh chị em bị vảy nến, nhưng không phải con của người bệnh nào cũng bị. Nếu trong nhà có người bị, hãy kể cho bác sĩ biết.

+Trẻ bị vảy nến có được tắm nắng không?

Ánh nắng ảnh hưởng mỗi người một khác: với một số người, nắng làm bệnh nặng lên, và cháy nắng có thể làm vảy nến bùng mạnh. Chiếu tia cực tím là cách điều trị bác sĩ làm tại cơ sở y tế, không thay bằng phơi nắng ở nhà; vẫn cho con tránh nắng gắt từ 10 đến 16 giờ.

+Vảy nến da đầu có làm rụng tóc không?

Có thể làm rụng tóc tạm thời ở vùng có mảng dày, tóc thường mọc lại khi bệnh được kiểm soát. Đừng cạy, chải mạnh lên vảy; bác sĩ sẽ kê dầu gội hoặc thuốc bôi da đầu phù hợp.

+Bôi kem corticoid cho trẻ bị vảy nến có hại không?

Corticoid bôi là thuốc chính trong vảy nến và an toàn khi dùng đúng loại, đúng chỗ, đúng thời gian bác sĩ kê. Điều nguy hiểm là tự mua, bôi kéo dài rồi ngừng đột ngột.

Nguồn tham khảo

  1. Psoriasis — NHS (Anh)
  2. Psoriasis — NHS inform (Scotland)
  3. Psoriasis — Viện Quốc gia về Viêm khớp, Cơ xương và Da Hoa Kỳ (NIAMS)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

  • Da trẻ khô, nứt nẻ

    Da trẻ khô, ráp, nứt nẻ hay gặp khi trời hanh khô (mùa đông miền Bắc), khi con tắm nước nóng, tắm lâu, dùng nhiều xà phòng, hoặc khi da con có cơ địa chàm. Cách chăm chính là tắm ngắn dưới 10 phút bằng nước ấm, dùng ít sữa tắm dịu nhẹ không mùi, thấm khô rồi bôi kem dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm, và bôi lại ít nhất 2 lần mỗi ngày kể cả khi da đã đỡ. Môi nứt hay do con liếm môi; bôi sáp dưỡng hoặc vaseline và nhắc con bỏ thói quen này. Đi khám nếu chỗ nứt sưng đỏ, có mủ, chảy máu, hoặc đã chăm đúng cách 2 tuần mà không đỡ; môi đỏ nứt nẻ kèm sốt từ 5 ngày trở lên cần đi khám ngay.

  • Nấm móng ở trẻ

    Nấm móng làm móng, thường là móng chân, dày lên, đổi màu vàng hoặc trắng đục, giòn, mủn, có khi bong khỏi nền móng. Ở trẻ nhỏ, nấm móng ít gặp hơn người lớn và nhiều thay đổi ở móng có nguyên nhân khác, nên cần bác sĩ khám, thường lấy mẫu móng xét nghiệm trước khi chữa. Kem bôi da không chữa được nấm móng; thuốc bôi móng chuyên dụng hay thuốc uống phải dùng hàng tháng và do bác sĩ quyết định. Móng chỉ khỏi khi mọc lại móng lành từ gốc, móng chân có thể mất đến một năm.

  • Viêm họng hạt

    Viêm họng hạt là tên thường gọi của viêm họng mạn tính thể quá phát: thành sau họng nổi nhiều hạt đỏ, con hay khô họng, ngứa, vướng họng, đằng hắng, nhất là buổi sáng. Bệnh thường do viêm mũi xoang, trào ngược dạ dày, khói bụi, khói thuốc kéo dài, nên chữa chính là tìm và xử lý nguyên nhân; kháng sinh không giúp gì. Đi khám tai mũi họng khi khàn tiếng quá 2 tuần, nuốt khó, khạc ra máu, hoặc có khối ở cổ quá 3 tuần. Khó thở, thở rít, không nuốt được nước bọt thì đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị nấm da đầu

    Nấm da đầu là bệnh nấm ở da đầu và chân tóc, hay gặp ở trẻ mầm non và tiểu học: từng mảng tóc rụng hoặc gãy sát da, có vảy như gàu, có khi thấy chấm đen chỗ tóc gãy, ngứa, đôi khi sưng nổi hạch sau gáy. Bệnh lây qua tiếp xúc, dùng chung lược, mũ, gối, và từ chó mèo bị nấm. Khác với nấm ở da thân mình, nấm da đầu cần đi khám vì thường phải uống thuốc chống nấm theo đơn trong nhiều tuần; dầu gội chống nấm chỉ giúp giảm lây. Đi khám sớm nếu da đầu có khối sưng mềm, rỉ mủ, vì để lâu có thể gây rụng tóc vĩnh viễn.

  • Học sinh rụng tóc nhiều

    Mỗi ngày rụng khoảng 50–100 sợi tóc là bình thường. Ở học sinh, rụng tóc nhiều thường là tạm thời, hay gặp sau một đợt ốm, căng thẳng kéo dài, sụt cân nhanh hoặc thiếu sắt, và tóc mọc lại khi nguyên nhân được giải quyết. Nên đưa con đi khám khi tóc rụng thành mảng tròn, da đầu đỏ, bong vảy, có mủ, con hay tự giật tóc, hoặc rụng tóc kèm mệt, xanh xao, sụt cân, nhịn ăn hay kinh nguyệt rối loạn.

Chủ đề khác