Trẻ nhiễm adenovirus: dấu hiệu, chăm sóc tại nhà và khi nào đi viện
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Adenovirus là nhóm virus hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, gây sốt cao có thể kéo dài nhiều ngày, đau họng, sổ mũi, ho, đỏ mắt, có khi tiêu chảy. Phần lớn trẻ tự khỏi khi được chăm như một đợt cảm nặng; không có thuốc đặc hiệu, kháng sinh không có tác dụng và chưa có vắc xin cho trẻ. Đưa con đi khám khi sốt quá 3 ngày; đến cấp cứu ngay khi con thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím tái, li bì, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng, hoặc thở rên.
- Môi, lưỡi hoặc da tím tái, xám đi.
- Con li bì, mềm nhũn, gọi hỏi khó đánh thức, hoặc co giật.
- Con nôn tất cả, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, con mệt lả.
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Sốt quá 3 ngày, sốt cao liên tục từ 2 ngày vào mùa sốt xuất huyết, hoặc sốt hạ rồi lại lên.
- Con thở nhanh khi nằm yên: từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
- Mắt đỏ kèm đau mắt nhiều, sưng mi, nhìn mờ, hoặc trẻ dưới 1 tháng bị đỏ mắt có ghèn.
- Con đau tai, kéo tai, chảy dịch tai, hoặc tiểu buốt, nước tiểu đỏ.
- Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu.
- Con có bệnh tim, phổi, suy giảm miễn dịch, đang điều trị ung thư hoặc sau ghép tạng mà bị sốt.
Adenovirus là gì, lây thế nào
Adenovirus là một nhóm hơn 50 loại virus, gặp quanh năm và hay gây bệnh ở trẻ dưới 5 tuổi. Virus lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, qua tiếp xúc gần, qua tay và đồ vật dính dịch tiết, có khi qua nước bể bơi không được khử trùng đủ. Virus sống khá lâu trên bề mặt, nên dễ lây trong nhà trẻ, lớp học.
Sau khi nhiễm khoảng 2 ngày đến 2 tuần thì con bắt đầu có triệu chứng. Ở Việt Nam, nhiều đợt adenovirus gây viêm phổi ở trẻ nhỏ đã được ghi nhận, nhất là ở miền Bắc vào cuối mùa hè, mùa thu.
Dấu hiệu thường gặp
- Sốt, thường cao, có thể kéo dài nhiều ngày.
- Đau họng, họng đỏ, sổ mũi, nghẹt mũi, ho; có khi sưng hạch cổ.
- Đỏ một hoặc hai mắt, chảy nước mắt, có ghèn (viêm kết mạc), hay đi kèm với sốt và đau họng.
- Tiêu chảy, đau bụng, nôn ở một số trẻ.
- Viêm tai giữa, viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi ở một số trẻ, nhất là trẻ nhỏ.
- Hiếm hơn: viêm bàng quang, tiểu buốt, tiểu ra máu.
Khi nào bệnh có thể nặng
Phần lớn trẻ bị nhẹ và khỏi khi được chăm như một đợt cảm nặng. Trẻ suy giảm miễn dịch, đang điều trị ung thư hoặc sau ghép tạng có thể bị nhiễm trùng rất nặng; trẻ nhỏ và trẻ có bệnh tim, phổi cũng cần được theo dõi sát hơn. Biến chứng đáng lo nhất là viêm phổi nặng, khi con thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thiếu oxy.
Vì vậy khi con sốt cao nhiều ngày, bố mẹ cần đếm nhịp thở mỗi ngày vài lần, khi con nằm yên. Thở nhanh hơn, phải gắng sức để thở hoặc bú, ăn kém dần là lúc phải đưa con đi khám, đừng chờ hết đợt sốt.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ chẩn đoán chủ yếu bằng khám. Test nhanh hoặc xét nghiệm dịch mũi họng có thể tìm ra adenovirus, nhưng vì không có thuốc đặc hiệu và phần lớn trẻ tự khỏi, nhiều trẻ không cần xét nghiệm. Bác sĩ cho xét nghiệm, chụp phổi khi con có dấu hiệu nặng hoặc cần phân biệt với bệnh khác.
Trẻ viêm phổi nặng, thiếu oxy, mất nước hoặc không ăn uống được cần nằm viện để thở oxy, truyền dịch. Kháng sinh chỉ được dùng khi bác sĩ nghĩ có nhiễm khuẩn kèm theo.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con uống nhiều nước, bú mẹ nhiều lần hơn, ăn món mềm chia nhiều bữa nhỏ; uống oresol pha đúng hướng dẫn trên gói nếu con tiêu chảy hay nôn.
- Nếu con khó chịu vì sốt, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi chưa loại trừ sốt xuất huyết. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút mũi cho trẻ nhỏ trước khi bú, trước khi ngủ.
- Nếu con đỏ mắt, lau mắt từ trong ra ngoài bằng bông sạch thấm nước muối sinh lý, mỗi bên mắt một miếng; không tự nhỏ thuốc có corticoid, không nhỏ sữa mẹ.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi chăm con; lau rửa đồ chơi, tay nắm cửa; mỗi người dùng khăn riêng.
- Cho con nghỉ học khi còn sốt và thêm 24 giờ sau khi hết sốt mà không cần thuốc.
- Mặc thoáng, không ủ ấm; đếm nhịp thở và theo dõi số lần đi tiểu mỗi ngày.
Hiểu lầm thường gặp
- Sốt cao nhiều ngày như vậy chắc là nhiễm khuẩn, phải uống kháng sinh.
- Adenovirus có thể gây sốt cao nhiều ngày mà không cần kháng sinh; kháng sinh không diệt được virus. Đi khám khi sốt quá 3 ngày để bác sĩ xem có biến chứng hay bệnh khác không.
- Con bị adenovirus thì phải đi test và nhập viện cho chắc.
- Phần lớn trẻ khỏi ở nhà. Nằm viện dành cho trẻ có dấu hiệu nặng như thở nhanh, rút lõm, thiếu oxy, mất nước.
- Đỏ mắt thì nhỏ sữa mẹ hoặc đắp lá cho nhanh khỏi.
- Sữa mẹ và lá cây có thể mang vi khuẩn vào mắt. Chỉ lau mắt bằng nước muối sinh lý và đưa con đi khám nếu mắt đau nhiều, sưng mi, nhìn mờ.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ nhiễm adenovirus sốt mấy ngày?
Thường vài ngày, có trẻ sốt tới 5 ngày hoặc lâu hơn. Sốt quá 3 ngày nên cho con đi khám để bác sĩ kiểm tra phổi, tai và loại trừ bệnh khác.
+Có nên test nhanh adenovirus cho con không?
Không cần cho mọi trẻ, vì kết quả ít khi làm thay đổi cách chăm. Bác sĩ sẽ cho xét nghiệm khi con có dấu hiệu nặng hoặc cần phân biệt bệnh.
+Adenovirus có vắc xin không?
Hiện chưa có vắc xin phòng adenovirus cho trẻ em. Rửa tay, lau rửa đồ chơi, không dùng chung khăn và cho con nghỉ học khi ốm là cách phòng chính.
+Adenovirus có lây cho người lớn không?
Có. Người lớn thường bị nhẹ như cảm lạnh hoặc đau mắt đỏ, nhưng vẫn có thể lây cho trẻ nhỏ trong nhà.
+Con khỏi adenovirus rồi có bị lại không?
Có thể, vì có nhiều loại adenovirus khác nhau. Mỗi lần nhiễm, con có miễn dịch với loại vừa gặp.
Nguồn tham khảo
- Adenovirus Infections in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
- IMCI distance learning course (kèm IMCI Chart Booklet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Đau mắt đỏ
Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.
- Trẻ bị viêm họng
Phần lớn viêm họng ở trẻ do virus, thường đi kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh. Một phần nhỏ do liên cầu khuẩn nhóm A, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi: sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau; trường hợp này cần bác sĩ khám, xét nghiệm và uống kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.
- Trẻ bị tiêu chảy
Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Viêm phổi ở trẻ em
Dấu hiệu quan trọng nhất của viêm phổi ở trẻ là ho hoặc khó thở kèm thở nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh; đếm trọn 1 phút khi con nằm yên. Trẻ ho mà thở nhanh cần đi khám trong ngày. Rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, li bì, co giật, hoặc bất kỳ trẻ dưới 2 tháng nào thở nhanh, cần đến viện ngay.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Sốt do virus hay vi khuẩn
Phần lớn cơn sốt ở trẻ là do virus, thường kèm sổ mũi, ho, đau họng, nhiều người trong nhà cùng ốm, và tự hết sau vài ngày; kháng sinh không có tác dụng với virus. Bố mẹ không thể phân biệt chắc chắn ở nhà: độ cao của cơn sốt hay màu nước mũi không cho biết nguyên nhân. Đưa con đi khám khi sốt quá 3 ngày, sốt hạ rồi lại lên, hoặc con đau khu trú một chỗ như đau tai, tiểu buốt; đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc.
Chủ đề khác