Dinh dưỡng và chiều cao

Trẻ tiêu chảy nên ăn gì, kiêng gì: cho ăn đúng để con mau khỏi

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ tiêu chảy vẫn cần ăn uống như bình thường: bú mẹ nhiều hơn, sữa công thức pha đúng tỷ lệ, ăn món mềm quen thuộc như cháo, cơm nát có thịt, cá, trứng, chia nhiều bữa nhỏ, kèm oresol và kẽm. Chỉ cần tránh nước ngọt, nước ép đóng hộp, đồ uống thể thao và đồ chiên nhiều mỡ, không cần kiêng sữa, kiêng thịt cá. Khi con đã mất nước, bác sĩ thường cho uống oresol trong 4 giờ đầu và tạm dừng thức ăn, sữa mẹ vẫn bú, rồi cho ăn lại ngay. Đi cấp cứu nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con li bì, gọi hỏi khó đánh thức, hoặc mềm nhũn.
  • Con không uống được, hoặc uống vào lại nôn ra hết.
  • Mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, môi lưỡi khô, véo da bụng rồi buông ra da trở về rất chậm.
  • Hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc tã khô suốt từ sáng đến chiều.
  • Con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, bụng chướng căng và đau.
  • Trẻ nhỏ khóc thét từng cơn, đi ngoài phân nhầy lẫn máu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy.
  • Phân có máu, hoặc con sốt từ 38,5°C trở lên không hạ.
  • Con khát nhiều, uống háo hức, đi tiểu ít hơn hẳn bình thường.
  • Con không chịu ăn gì quá 1–2 ngày, hoặc sụt cân rõ.
  • Cứ uống sữa vào là đi ngoài nhiều hơn, bụng chướng, phân chua và kéo dài sau đợt tiêu chảy.
  • Tiêu chảy kéo dài quá 7 ngày.

Vì sao vẫn phải cho con ăn

Khi bị tiêu chảy, ruột của con vẫn hấp thu được phần lớn thức ăn. Cho ăn đủ giúp con không sụt cân, ruột hồi phục nhanh hơn và tiêu chảy ngắn hơn. Trẻ bị kiêng khem hoặc chỉ ăn cháo loãng thường gầy đi và lâu khỏi hơn.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới, việc xử trí tiêu chảy tại nhà gồm ba điều: cho uống thêm dịch như oresol, tiếp tục cho ăn, và uống kẽm đủ 10–14 ngày. Ăn uống đúng là một phần của điều trị.

Sữa: bú mẹ, sữa công thức và sữa tươi

  • Trẻ bú mẹ: cho bú nhiều lần hơn, lâu hơn, xen giữa những lần uống oresol. Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất khi con tiêu chảy.
  • Trẻ uống sữa công thức: vẫn cho uống loại con quen, pha đúng tỷ lệ ghi trên hộp, không pha loãng. Sữa công thức dành riêng cho tiêu chảy thường không cần thiết; chỉ đổi sữa khi bác sĩ khuyên.
  • Trẻ lớn uống sữa tươi: vẫn uống được. Nếu thấy cứ uống sữa vào là con chướng bụng, đi ngoài nhiều hơn, có thể chuyển tạm sang sữa chua và hỏi bác sĩ.
  • Sữa chua không đường hoặc ít đường dễ tiêu, thường được trẻ dung nạp tốt khi đang tiêu chảy.

Nên cho con ăn gì

  • Món mềm, nấu chín kỹ, con quen ăn: cháo, cơm nát, bún, mì, khoai tây, khoai lang nghiền.
  • Đạm đủ như ngày thường: thịt, cá, trứng, đậu phụ băm nhỏ nấu cùng cháo. Không cần kiêng thịt cá.
  • Với trẻ ăn dặm, có thể cho thêm một thìa nhỏ dầu ăn hoặc mỡ vào bát cháo để đủ năng lượng.
  • Chuối chín, đu đủ chín ăn được; chuối giúp bù kali bị mất.
  • Rau nấu mềm, băm nhỏ trong cháo vẫn ăn được; tạm bớt rau sống, rau nhiều xơ cứng.
  • Chia thành nhiều bữa nhỏ, khoảng 5–6 bữa mỗi ngày, để con ăn được nhiều như con muốn mà không ép.

Những thứ nên tránh

  • Nước ngọt có ga, nước tăng lực, đồ uống thể thao, trà sữa, trà pha đường, nước ép đóng hộp: nhiều đường, có thể làm tiêu chảy nặng hơn và không thay được oresol. Nước quả tươi tự ép không thêm đường hay nước dừa chỉ nên uống ít, không thay oresol.
  • Bánh kẹo ngọt, nước đường, mật ong pha nước.
  • Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ cay.
  • Cháo trắng loãng chỉ có muối, nước cơm hay nước cháo thay cho bữa ăn: con no bụng nhưng thiếu chất.
  • Thức ăn để lâu, đồ ăn đường phố không rõ nguồn gốc, đồ sống hoặc tái.
  • Cà phê, trà đặc và các loại trà thuốc, thuốc nhuận tràng dân gian.

Khi con đã có dấu hiệu mất nước

Nếu con khát nhiều, mắt trũng, đi tiểu ít, hãy đưa con đi khám. Thường con sẽ được uống oresol theo lượng bác sĩ tính trong 4 giờ đầu. Trong 4 giờ này trẻ bú mẹ vẫn tiếp tục bú, còn sữa công thức và thức ăn khác tạm dừng.

Sau 4 giờ, khi con đã đỡ mất nước, cho ăn uống lại ngay như hướng dẫn ở trên. Không kéo dài việc nhịn ăn. Trẻ chưa có dấu hiệu mất nước thì không cần dừng ăn, chỉ cho uống thêm oresol sau mỗi lần đi ngoài.

Sau khi hết tiêu chảy

Cho con ăn thêm một bữa mỗi ngày trong ít nhất hai tuần để bù lại phần cân đã mất. Trẻ suy dinh dưỡng cần ăn thêm lâu hơn, đến khi lấy lại cân nặng.

Vẫn cho uống kẽm cho đủ 10–14 ngày dù đã hết đi ngoài. Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn và trước khi cho con ăn để con không bị lại.

Chăm sóc con tại nhà

  • Không cắt bữa của con: cho ăn món mềm quen thuộc, chia 5–6 bữa nhỏ mỗi ngày.
  • Cho bú mẹ nhiều hơn; sữa công thức pha đúng tỷ lệ, không pha loãng.
  • Cho uống oresol pha đúng hướng dẫn sau mỗi lần đi ngoài, và uống kẽm đủ 10–14 ngày.
  • Thêm thịt, cá, trứng vào cháo như ngày thường; thêm chút dầu ăn cho trẻ ăn dặm.
  • Tránh nước ngọt, nước ép đóng hộp, đồ uống thể thao, đồ chiên rán nhiều mỡ.
  • Sau khi khỏi, cho ăn thêm một bữa mỗi ngày trong ít nhất hai tuần.

Hiểu lầm thường gặp

Tiêu chảy thì phải kiêng sữa, kiêng thịt cá, đồ tanh.
Kiêng khem làm con thiếu chất và lâu khỏi hơn. Trẻ vẫn bú mẹ, uống sữa quen dùng và ăn thịt, cá, trứng nấu chín mềm.
Cho con ăn cháo trắng với muối hoặc chỉ uống nước cơm cho ruột nghỉ.
Cháo loãng và nước cơm làm con no nhưng không đủ năng lượng, đạm. Hãy nấu cháo đặc vừa có thịt, cá, rau và chút dầu.
Pha sữa loãng hơn cho con dễ tiêu.
Sữa pha loãng làm con thiếu năng lượng mà không giúp tiêu chảy đỡ hơn. Pha đúng tỷ lệ ghi trên hộp.
Ăn búp ổi, uống nước lá ổi, nước gạo rang là cầm được tiêu chảy.
Những cách này không bù được muối và nước con đã mất. Oresol pha đúng, kẽm và tiếp tục cho ăn mới là cách được khuyên; nếu dùng nước gạo rang thì chỉ là uống thêm, không thay oresol.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị tiêu chảy có nên ăn sữa chua không?

Có. Sữa chua không đường hoặc ít đường dễ tiêu và thường hợp với trẻ đang tiêu chảy, nhất là trẻ hay chướng bụng khi uống sữa.

+Trẻ tiêu chảy có ăn được trứng không?

Ăn được. Trứng nấu chín kỹ là nguồn đạm tốt, dễ ăn; không cần kiêng nếu trước đó con không bị dị ứng trứng.

+Có cần đổi sang sữa không lactose khi con tiêu chảy?

Phần lớn trẻ không cần. Chỉ đổi khi bác sĩ khám và thấy con không dung nạp sữa, ví dụ cứ uống sữa là đi ngoài nhiều hơn, chướng bụng, sụt cân.

+Trẻ tiêu chảy có ăn chuối được không?

Được, chuối chín mềm dễ ăn và giúp bù kali. Nhưng chỉ ăn chuối, cơm trắng, bánh mì khô là thiếu chất; con cần thêm thịt, cá, trứng và sữa.

+Con tiêu chảy không chịu ăn gì thì làm sao?

Đừng ép, cho con bú mẹ hoặc uống sữa, oresol và chia nhiều bữa nhỏ món con thích. Nếu con không ăn uống được, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước, hãy đưa con đi khám ngay.

Nguồn tham khảo

  1. Diarrhea in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Diarrhoea and vomiting — NHS (Anh)
  3. The treatment of diarrhoea: a manual for physicians and other senior health workers — WHO

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Pha oresol cho trẻ

    Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa hay nước ngọt, và chỉ dùng trong 24 giờ. Sau mỗi lần đi ngoài lỏng, trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml, trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml, trẻ lớn hơn uống theo nhu cầu, từng thìa hoặc từng ngụm nhỏ. Pha đặc hơn hướng dẫn có thể gây co giật, tổn thương não. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ mất nước

    Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Tiêu chảy kéo dài

    Tiêu chảy kéo dài là khi con đi ngoài phân lỏng từ 14 ngày trở lên. Mối lo chính là con sụt cân, thiếu chất và mất nước, nên con cần được bác sĩ khám tìm nguyên nhân, tiếp tục bú mẹ, ăn đủ bữa và uống oresol khi đi ngoài nhiều; bố mẹ không nên chờ đến 14 ngày mà đưa con đi khám khi tiêu chảy đã quá 7 ngày. Đi viện ngay nếu con li bì, không uống được, mắt trũng, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc con dưới 4 tháng tuổi.

  • Không dung nạp lactose

    Không dung nạp lactose là khi ruột con thiếu men lactase nên không tiêu được đường lactose trong sữa, gây đầy bụng, sôi bụng, xì hơi nhiều và đi ngoài phân lỏng, có bọt vài phút đến vài giờ sau khi uống sữa. Ở trẻ đủ tháng dưới 3 tuổi, dạng bẩm sinh rất hiếm; hay gặp nhất là dạng tạm thời sau một đợt tiêu chảy, thường tự hết mà không cần đổi sữa. Đây là chuyện tiêu hóa, khác với dị ứng đạm sữa bò, và không cần bỏ bú mẹ. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, nôn hết, có dấu hiệu mất nước, hoặc sưng môi, khó thở sau khi uống sữa.

  • Trẻ bị nôn

    Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.

Chủ đề khác