Nhà có trẻ nhỏ nên nuôi con gì: chọn thú cưng an toàn cho con
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Nếu nuôi thú để làm bạn với con, nên chờ con khoảng 5–6 tuổi, khi con đủ lớn để hiểu con vật không phải đồ chơi. Với nhà có trẻ nhỏ, cá, chim, chuột lang ít đòi hỏi hơn chó mèo; chó mèo trưởng thành, hiền hợp hơn chó con, mèo con hay cắn đùa. Rùa, thằn lằn, rắn, ếch nhái và gà vịt con thường mang vi khuẩn Salmonella gây tiêu chảy nặng, không hợp với trẻ dưới 5 tuổi. Mọi vết cắn, cào trầy da cần rửa dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đi khám trong ngày; gọi 115 hoặc 113 nếu con bị chó tấn công, chảy máu nhiều hay khó thở khi gần thú.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con bị chó tấn công, có nhiều vết cắn, vết cắn sâu, rách rộng hoặc chảy máu ấn chặt mà không cầm.
- Vết cắn hoặc cào ở mặt, đầu, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục.
- Con khó thở, thở rít, sưng môi, lưỡi, mặt, hoặc nổi mẩn lan nhanh kèm mệt lả khi ở gần thú.
- Con tiêu chảy kèm li bì, nôn hết mọi thứ, đi ngoài ra máu, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu sau khi chơi với bò sát, gà vịt.
- Con bị một con vật lạ, chó mèo hoang hay dơi cắn, cào, hoặc con vật có dấu hiệu dại như cắn vô cớ, chảy dãi, đi loạng choạng.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Mọi vết cắn, cào làm trầy da hoặc chảy máu, dù nhỏ, kể cả do thú trong nhà: đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại.
- Con hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa đỏ mắt, nổi mẩn, chàm nặng lên hoặc ho, khò khè từ khi nhà có thú mới.
- Con sốt, tiêu chảy, đau bụng trong vài ngày sau khi chạm vào rùa, thằn lằn, gà vịt hoặc bể nuôi.
- Con nổi mảng da đỏ hình vòng, ngứa, hoặc rụng tóc từng mảng sau khi chơi với chó mèo.
- Hạch sưng gần chỗ bị mèo cào, hoặc vết cào sưng đỏ, có mủ, con sốt.
- Mẹ đang mang thai trong nhà nuôi mèo bị sốt, đau mỏi người, nổi hạch: báo bác sĩ sản sớm.
Con mấy tuổi thì nên nuôi thú
Nhiều bác sĩ nhi khuyên nếu nuôi thú để làm bạn với con, hãy chờ con khoảng 5–6 tuổi. Trẻ nhỏ hơn khó phân biệt con vật với đồ chơi, dễ vô tình ôm siết, giật đuôi, chọc mắt, khiến con vật cắn lại. Nhiều vết cắn ở trẻ xảy ra lúc đang chơi đùa, kể cả với con vật quen, vì trẻ không nhận ra khi con vật bị kích động.
Nhà đã có chó mèo từ trước khi em bé ra đời vẫn nuôi tiếp được. Điều quan trọng là người lớn luôn ở cạnh khi bé và con vật gần nhau, và không cho thú vào chỗ ngủ của bé.
So sánh các loại thú theo sức khỏe của con
- Cá cảnh: ít gây dị ứng, không cắn, hợp với trẻ nhỏ để học cách chăm sóc. Người lớn thay nước bể; đặt bể chắc chắn, có nắp, ngoài tầm với để trẻ không kéo đổ hay thò tay, ngã vào bể.
- Chuột lang, chuột hamster, thỏ: cần ít thời gian hơn chó mèo, nhưng vẫn có thể cắn, cào và gây dị ứng. Trẻ nhỏ chỉ được bế khi có người lớn ngồi cạnh.
- Chim: không cần dắt đi dạo, nhưng lông, phân chim có thể gây dị ứng, kích thích hen. Giữ lồng sạch và để ngoài phòng ngủ của con.
- Chó, mèo: cần chăm hằng ngày, phải tiêm phòng dại cho chó mèo hằng năm theo quy định và tẩy giun định kỳ. Chọn con vật trưởng thành, hiền, đã quen với trẻ; tránh con vật lớn lên ở nhà không có trẻ.
- Rùa, thằn lằn, rắn, ếch nhái, gà vịt con: thường mang Salmonella ngay cả khi trông khỏe, sạch. Không hợp với nhà có trẻ dưới 5 tuổi, người mang thai hoặc người có bệnh làm suy giảm miễn dịch.
- Thú hoang, khỉ, sóc, dơi, chó mèo hoang nhặt về: không nên nuôi hay cho trẻ chạm vào, vì có thể mang bệnh dại và nhiều bệnh nguy hiểm khác.
Khi trong nhà có người cần thận trọng hơn
Trẻ đã bị chàm, viêm mũi dị ứng, hen, hoặc nhà có nhiều người bị dị ứng: hỏi bác sĩ trước khi đón thú có lông hay lông vũ. Không có giống chó mèo nào hoàn toàn không gây dị ứng, vì chất gây dị ứng nằm trong vảy da, nước bọt và nước tiểu, không chỉ ở lông.
Mẹ đang mang thai vẫn nuôi mèo được, vì vuốt ve mèo không lây toxoplasma. Mẹ chỉ cần nhờ người khác dọn khay cát; nếu phải tự dọn thì đeo găng, dọn mỗi ngày và rửa tay kỹ. Trẻ đang điều trị ung thư, sau ghép tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch nên hỏi bác sĩ điều trị trước khi nuôi bất kỳ con vật nào.
Chuẩn bị trước khi đón thú về
- Cả nhà thống nhất ai cho ăn, ai dọn vệ sinh, ai đưa đi tiêm phòng. Trẻ nhỏ chỉ phụ việc nhẹ, người lớn chịu trách nhiệm chính.
- Cho con đến chơi với con vật của người quen vài lần để xem con có dị ứng, có sợ không.
- Đưa chó mèo đi tiêm phòng dại, tẩy giun, trị ve, bọ chét trước khi cho con chơi cùng.
- Chọn chỗ đặt bát ăn, khay cát, lồng, bể ngoài tầm với của trẻ bò, trẻ chập chững và xa bếp.
- Dạy con vài quy tắc đơn giản: chạm nhẹ, không trêu, không làm phiền khi thú ăn, ngủ, rửa tay sau khi chơi.
Chăm sóc con tại nhà
- Không bao giờ để trẻ nhỏ ở một mình với chó mèo, kể cả con vật quen, hiền.
- Không cho thú vào nôi, cũi hay giường ngủ của bé.
- Cho con rửa tay bằng xà phòng sau khi chạm vào thú, thức ăn, lồng, bể của thú, và trước khi ăn.
- Không để thú liếm mặt, liếm vết xước của con; không cho con hôn thú.
- Đặt lịch tiêm phòng dại hằng năm và tẩy giun định kỳ cho chó mèo, ghi lại để không quên.
- Dặn con luôn kể với bố mẹ khi bị cắn, cào, dù chỉ là vết xước nhỏ.
Hiểu lầm thường gặp
- Chó con, mèo con nhỏ nên an toàn nhất cho trẻ.
- Chó con, mèo con hay cắn, cào khi đùa nghịch. Một con vật trưởng thành, hiền, đã quen trẻ con thường hợp hơn với nhà có trẻ nhỏ.
- Rùa, thằn lằn nhỏ, sạch sẽ nên hợp với trẻ.
- Bò sát và ếch nhái thường mang vi khuẩn Salmonella trên da, trong phân và nước bể dù trông sạch. Trẻ dưới 5 tuổi dễ bị tiêu chảy nặng vì vi khuẩn này.
- Chọn giống chó không rụng lông là con không bị dị ứng.
- Mọi giống chó đều có chất gây dị ứng trong vảy da và nước bọt. Nếu con có cơ địa dị ứng, hãy hỏi bác sĩ trước khi nuôi.
- Có thai thì phải cho mèo đi.
- Nuôi và vuốt ve mèo không làm lây toxoplasma. Mẹ bầu chỉ cần tránh dọn khay cát hoặc đeo găng, rửa tay kỹ nếu phải dọn.
Bố mẹ hay hỏi
+Nhà có trẻ sơ sinh nên nuôi chó hay mèo?
Cả hai đều nuôi được nếu con vật đã được tiêm phòng dại, tẩy giun, tính hiền và luôn có người lớn ở cạnh khi gần bé. Nếu chưa nuôi, nhiều gia đình chọn chờ đến khi con khoảng 5–6 tuổi.
+Con 3 tuổi muốn nuôi thú thì chọn con gì?
Cá cảnh là lựa chọn dễ nhất. Chuột lang, thỏ cũng được nếu người lớn chăm chính và ngồi cạnh khi con bế. Tránh rùa, thằn lằn và gà vịt con ở tuổi này.
+Nuôi gà con, vịt con cho con chơi có sao không?
Gà vịt con thường mang Salmonella. Không cho trẻ dưới 5 tuổi cầm, hôn gà vịt con; rửa tay ngay sau khi chạm vào chúng, chuồng, thức ăn và không để chúng vào nhà bếp.
+Con bị dị ứng có nuôi thú được không?
Có thể nuôi cá hoặc con vật không có lông. Với chó mèo, chim, hãy cho con đi khám, làm xét nghiệm dị ứng nếu cần và hỏi bác sĩ trước khi đón về.
+Con bị chó nhà cắn nhẹ có cần đi tiêm không?
Mọi vết cắn, cào làm trầy da đều cần rửa dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại, kể cả khi chó nhà đã tiêm.
Nguồn tham khảo
- How to Choose the Right Pet for Your Family — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Salmonella Infections in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Toxoplasmosis — NHS (Anh)
- Animal and human bites — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Nuôi chó mèo khi có con nhỏ
Nhà có con nhỏ vẫn nuôi chó mèo được, nếu giữ ba nguyên tắc: không bao giờ để trẻ nhỏ một mình với con vật, kể cả con vật hiền; tiêm phòng dại và tẩy giun cho chó mèo đều đặn; cho con rửa tay sau khi chơi với thú và trước khi ăn, không để thú liếm mặt con. Mọi vết cắn, cào làm trầy da cần rửa ngay dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đưa con đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại. Gọi 115 hoặc 113 nếu con bị chó tấn công, vết cắn sâu chảy máu nhiều, hoặc con khó thở, sưng môi khi gần thú.
- Vệ sinh khi nhà có thú cưng
Gần như con vật nào cũng có thể mang mầm bệnh, nhưng phần lớn có thể phòng bằng vài thói quen: cho con rửa tay bằng xà phòng khoảng 20 giây sau khi chạm vào thú, thức ăn, đồ dùng của thú và trước khi ăn; không để thú liếm mặt, liếm vết xước của con; dọn phân thú hằng ngày, nhất là chỗ trẻ chơi; tẩy giun và tiêm phòng dại cho chó mèo đều đặn. Mẹ bầu không tự dọn khay cát mèo. Mọi vết cắn, cào trầy da cần rửa dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đi khám trong ngày; đi cấp cứu khi con tiêu chảy li bì, đi ngoài ra máu hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Trẻ bị chó mèo cắn
Ở Việt Nam, bệnh dại vẫn lưu hành và mỗi năm vẫn có người tử vong, phần lớn vì không tiêm phòng sau khi bị chó cắn; khi đã lên cơn dại thì gần như không cứu được. Ngay khi con bị chó, mèo cắn, cào trầy da hoặc liếm vào vết xước, rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng khoảng 15 phút, sát khuẩn, rồi đưa con đến cơ sở tiêm chủng hoặc cơ sở y tế trong ngày để được khám và tiêm vắc xin phòng dại, có khi kèm huyết thanh kháng dại. Đi cấp cứu ngay khi vết cắn chảy máu nhiều, sâu, ở mặt, đầu, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục, hoặc con vật có dấu hiệu dại.
- Dị ứng lông chó mèo
Trẻ "dị ứng lông chó mèo" thật ra phản ứng với các protein trong vảy da, nước bọt và nước tiểu của con vật; lông chỉ là chỗ các chất này bám vào. Con hay hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, ngứa đỏ mắt, nổi mẩn, có khi ho, khò khè mỗi khi gần chó mèo; trẻ bị hen dễ lên cơn. Không có giống chó mèo nào hoàn toàn không gây dị ứng. Hãy cho con đi khám để làm xét nghiệm dị ứng trước khi quyết định; nếu con khó thở, sưng môi lưỡi hay cơn hen không đỡ sau khi dùng thuốc, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Nuôi mèo khi mang thai
Mẹ bầu vẫn nuôi mèo được, không cần cho mèo đi. Mối lo là ký sinh trùng toxoplasma có trong phân của mèo bị nhiễm, trong đất và trong thịt sống hoặc chưa chín; vuốt ve, ôm mèo không làm mẹ bị lây. Nếu mẹ nhiễm lần đầu khi đang mang thai, ký sinh trùng có thể qua nhau thai, gây sảy thai hoặc tổn thương mắt, não, tai của em bé. Trong thai kỳ, nhờ người khác dọn khay cát mỗi ngày (nếu phải tự dọn thì đeo găng, rửa tay kỹ), nấu chín kỹ thịt, rửa sạch rau quả và đeo găng khi làm vườn. Mẹ bầu có triệu chứng giống cúm, nổi hạch thì đi khám sớm; lú lẫn, nói ngọng đột ngột thì gọi 115 hoặc 113.
- Tiêm phòng dại cho trẻ
Con bị chó, mèo cắn, cào trầy da hoặc liếm vào vết xước, niêm mạc mắt, miệng thì cần đi tiêm phòng dại ngay trong ngày, sau khi đã rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút. Trẻ em tiêm cùng liều, cùng lịch như người lớn; tùy vết thương, bác sĩ cho tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Với trẻ sống ở vùng nhiều chó thả rông, xa cơ sở tiêm, hoặc sắp đi đến nơi có bệnh dại, bố mẹ có thể hỏi bác sĩ về tiêm phòng trước, thường 2 buổi cách nhau 1 tuần. Đi cấp cứu ngay khi vết cắn sâu, chảy máu nhiều hoặc ở mặt, đầu, cổ, bàn tay.
Chủ đề khác