Bệnh mạn tính và bẩm sinh

Con phải nằm viện: bố mẹ cần chuẩn bị gì, nói với con thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Khi con phải nằm viện, bố mẹ cần chuẩn bị ba thứ: giấy tờ (thẻ bảo hiểm y tế, giấy tờ tùy thân của con, sổ khám và kết quả cũ, danh sách thuốc con đang dùng), đồ dùng cho vài ngày, và một lời giải thích ngắn, thật để con biết điều gì sẽ xảy ra. Thường có ít nhất một người nhà được ở cùng con; bố mẹ ở bên càng nhiều càng giúp con bình tĩnh. Trong lúc nằm viện, nếu con khó thở, tím tái, co giật, li bì khó đánh thức, chảy máu không cầm hoặc bố mẹ thấy con khác hẳn, hãy báo ngay điều dưỡng hoặc bác sĩ trực, đừng chờ đến giờ khám.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Đang nằm viện mà con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái: bấm chuông hoặc gọi ngay điều dưỡng, bác sĩ trực.
  • Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
  • Chỗ đặt kim truyền, vết mổ hoặc vết lấy máu chảy máu nhiều không cầm; con nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
  • Trên da nổi chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn cốc thủy tinh, nhất là kèm sốt.
  • Sau khi về nhà, con có một trong các dấu hiệu trên, hoặc nôn tất cả, không uống được, hơn 6 giờ không đi tiểu: gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa con đến cấp cứu ngay.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Chỗ đặt kim truyền sưng, đỏ, đau, hoặc dịch truyền chảy không đều: báo điều dưỡng ngay khi thấy.
  • Con đau nhiều hơn, sốt lại, bỏ ăn uống, ít đi tiểu hơn so với hôm trước.
  • Con nổi mẩn ngứa hoặc khó chịu sau khi dùng một thuốc mới.
  • Bố mẹ chưa hiểu con được làm xét nghiệm, thủ thuật gì, hoặc thuốc nào đang được dùng: hỏi bác sĩ ở buổi khám trong ngày.
  • Sau khi ra viện, con chưa khỏe lên như bác sĩ dặn, hoặc có dấu hiệu bác sĩ đã dặn phải quay lại.

Giấy tờ và thông tin cần mang

  • Thẻ bảo hiểm y tế của con (hoặc giấy tờ bệnh viện chấp nhận thay thẻ), giấy khai sinh hoặc giấy tờ có số định danh của con, giấy tờ tùy thân của bố mẹ.
  • Giấy chuyển viện, giấy hẹn nhập viện nếu có.
  • Sổ khám, sổ tiêm chủng, các kết quả xét nghiệm, phim chụp, đơn thuốc cũ, nhất là của lần khám gần nhất.
  • Danh sách mọi thuốc con đang dùng: tên, liều, giờ uống. Có thể chụp ảnh vỏ hộp thuốc. Kể cả thuốc nam, thực phẩm chức năng, men vi sinh.
  • Những điều bác sĩ cần biết: con dị ứng thuốc hay thức ăn gì, con có bệnh mạn tính nào, đã từng gây mê, mổ chưa, cân nặng gần nhất.
  • Số điện thoại của người thân sẽ thay phiên trông con.

Đồ dùng cho con và người ở cùng

  • Vài bộ quần áo mềm, rộng, dễ cởi (áo cài cúc trước giúp điều dưỡng đặt kim truyền dễ hơn), đồ lót, tất, dép.
  • Bàn chải, kem đánh răng, khăn mặt, khăn tắm, giấy vệ sinh; với bé nhỏ thêm tã, khăn sữa, bình sữa và sữa con đang dùng.
  • Món đồ quen của con: gấu bông, chăn nhỏ, gối, cuốn truyện. Với trẻ lớn: sách vở để học nhẹ khi khỏe hơn, tai nghe, sạc điện thoại.
  • Cốc, thìa riêng, bình nước. Hỏi khoa trước khi mang đồ ăn từ nhà, vì có con phải nhịn ăn hoặc ăn theo chế độ riêng.
  • Đồ cho người ở cùng: quần áo, đồ dùng cá nhân, chiếu hoặc chăn mỏng nếu khoa cho phép.
  • Không mang đồ có giá trị, nhiều tiền mặt hay thuốc không cần dùng trong viện.

Nói với con thế nào

Trẻ sợ nhất là điều mình không biết. Hãy nói thật, ngắn, bằng từ con hiểu: con vào viện để bác sĩ chữa cho con khỏe, sẽ có lúc bị lấy máu hay đặt kim truyền hơi đau một chút, và bố hoặc mẹ sẽ ở cạnh con. Đừng hứa "không đau đâu" hay "chỉ đi chơi thôi", vì con sẽ mất lòng tin khi điều đó không đúng.

Bé 1–3 tuổi chưa hiểu thời gian, nói trước ít nhất một ngày; trẻ mẫu giáo nói trước khoảng một tuần, có thể chơi trò "bác sĩ" cùng con; trẻ lớn hơn nên được biết sớm nhất có thể để có thời gian suy nghĩ và hỏi. Cho con tự chọn món đồ chơi, bộ đồ ngủ mang theo giúp con thấy mình được tham gia. Trẻ lớn và tuổi teen nên được nghe bác sĩ giải thích trực tiếp và được hỏi.

Nếu bố mẹ phải về nhà một lúc, hãy nói với con mình đi đâu, bao giờ quay lại, và quay lại đúng giờ. Lẻn đi lúc con ngủ làm con hoảng hơn khi tỉnh dậy.

Trong những ngày nằm viện

Hỏi bác sĩ ngay từ đầu: con được chẩn đoán gì, dự kiến làm những xét nghiệm, thủ thuật nào, nằm khoảng bao lâu, giờ khám buổi sáng là lúc nào. Ghi lại câu hỏi vào điện thoại để không quên. Bố mẹ là người hiểu con nhất; nếu thấy con khác thường, hãy nói với điều dưỡng, kể cả khi chưa biết gọi tên điều gì.

Không tự cho con uống thuốc mang từ nhà khi chưa báo bác sĩ, vì có thể trùng hoặc tương tác với thuốc trong viện. Rửa tay trước và sau khi chăm con, không để con chơi chung đồ chơi hay ngồi lên giường của bệnh nhân khác, hạn chế người đến thăm, nhất là người đang ho, sốt và trẻ nhỏ khác.

Giữ nếp sinh hoạt quen khi có thể: giờ ngủ, câu chuyện trước khi ngủ, bữa ăn. Người trông con cũng cần ăn, ngủ và thay phiên; một người kiệt sức khó chăm con tốt.

Khi con được ra viện

  • Hỏi rõ tên thuốc, liều, số ngày dùng và cách bảo quản; nhờ điều dưỡng hướng dẫn nếu con cần thay băng, xịt khí dung hay dùng dụng cụ ở nhà.
  • Hỏi những dấu hiệu nào cần quay lại ngay và ngày tái khám.
  • Giữ giấy ra viện và kết quả xét nghiệm trong một túi riêng để mang theo khi tái khám.
  • Hỏi khi nào con đi học lại, có cần nghỉ thể dục không, và xin giấy cho nhà trường nếu cần.
  • Sau đợt nằm viện, một số trẻ quấy, bám bố mẹ, sợ bác sĩ, tè dầm lại trong vài tuần. Thường con sẽ ổn dần khi được ở nhà, được ôm ấp và giữ nếp sinh hoạt; nếu kéo dài, hãy hỏi bác sĩ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Trước khi đi, gom giấy tờ, kết quả cũ và ảnh chụp vỏ thuốc vào một túi riêng.
  • Viết sẵn một tờ ghi: dị ứng, bệnh mạn tính, cân nặng, thuốc đang dùng của con.
  • Cho con tự chọn một món đồ chơi và một bộ đồ ngủ mang theo.
  • Nói với con sự thật, ngắn gọn, và hứa điều bố mẹ làm được: "Mẹ sẽ ở cạnh con."
  • Trong viện, ghi lại câu hỏi để hỏi bác sĩ lúc khám, ghi giờ con uống thuốc, ăn, đi tiểu nếu được dặn.
  • Sắp xếp người thay phiên trông con và trông anh chị em ở nhà.

Hiểu lầm thường gặp

Đừng nói gì với con kẻo con sợ, cứ đưa vào viện rồi tính.
Trẻ được giải thích trước bằng lời đơn giản, thật thường bình tĩnh và hợp tác hơn. Điều làm con sợ nhất là bất ngờ và bị lừa.
Doạ con "không ngoan thì bác sĩ tiêm" để con nghe lời.
Câu này khiến con sợ bác sĩ, sợ kim tiêm, và khó chăm hơn trong viện. Hãy nói bác sĩ, điều dưỡng ở đó để giúp con khỏe.
Mang thuốc bổ, thuốc nam từ nhà vào cho con uống thêm cho nhanh khỏi.
Thuốc ngoài có thể trùng hoặc tương tác với thuốc trong viện. Hãy báo bác sĩ mọi thứ con đang dùng và chỉ cho uống khi bác sĩ đồng ý.

Bố mẹ hay hỏi

+Bố mẹ có được ở lại viện với con không?

Thường có ít nhất một người nhà được ở cùng trẻ; quy định cụ thể mỗi khoa khác nhau, nên hỏi điều dưỡng ngay khi nhập viện. Ở bên con càng nhiều càng giúp con đỡ sợ.

+Con nằm viện cần mang theo giấy tờ gì?

Thẻ bảo hiểm y tế, giấy tờ tùy thân của con và bố mẹ, giấy chuyển viện hoặc giấy hẹn nếu có, sổ khám, kết quả xét nghiệm cũ và danh sách thuốc con đang dùng.

+Có nên mang đồ ăn từ nhà vào cho con không?

Hỏi khoa trước. Có trẻ phải nhịn ăn trước xét nghiệm, thủ thuật hoặc ăn theo chế độ bệnh; khi được phép, mang món con quen, nấu chín, để trong hộp sạch.

+Làm sao để con bớt sợ khi lấy máu, đặt kim truyền?

Nói trước sẽ hơi đau một chút rồi hết, ôm con trong lòng, cho bé nhỏ bú hoặc dỗ bằng đồ chơi, cho trẻ lớn nhìn đi chỗ khác, đếm số hay xem truyện. Khen con sau khi xong.

+Sau khi ra viện con hay quấy, bám mẹ có sao không?

Hay gặp trong vài tuần đầu. Giữ nếp sinh hoạt, dành thời gian ôm ấp, chơi với con; nếu con sợ hãi, mất ngủ hay thay đổi hành vi kéo dài, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  1. Staying with my child in hospital — NHS (Anh)
  2. Children and young people parents' guide — NHS (Anh) – Imperial College Healthcare NHS Trust
  3. Preparing your child for hospital — NHS (Anh) – Evelina London Children's Hospital

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Chuẩn bị cho con trước khi mổ, gây mê

    Việc quan trọng nhất trước khi con được gây mê là nhịn ăn uống đúng giờ bệnh viện dặn: dạ dày phải trống để con không hít thức ăn vào phổi khi ngủ mê, nhưng nhịn quá lâu cũng làm con mệt, khát và hạ đường huyết. Nhiều bệnh viện nhi dùng mốc: thức ăn đặc 6 giờ, sữa mẹ khoảng 4 giờ với bé nhỏ, nước trong đến 1 giờ trước gây mê, nhưng mỗi nơi có thể khác, nên hãy làm theo đúng hướng dẫn của bệnh viện con mổ. Báo bác sĩ gây mê nếu con đang sốt, ho, sổ mũi, có răng lung lay, dị ứng thuốc, hoặc trong nhà có người từng gặp vấn đề khi gây mê. Sau mổ, nếu con khó thở, môi tím, chảy máu vết mổ không cầm, li bì khó đánh thức hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ sợ đi khám, sợ tiêm

    Sợ kim tiêm rất thường gặp: ít nhất hai phần ba trẻ em sợ tiêm, và nỗi sợ thường giảm khi được chuẩn bị đúng cách. Bố mẹ nên nói thật với con trước buổi khám bằng lời nhẹ nhàng, cùng con lên kế hoạch (ngồi trong lòng bố mẹ, đọc truyện, thổi bong bóng, thở chậm), bình tĩnh trong lúc tiêm, và không dọa "không ngoan thì bác sĩ tiêm". Đừng vì con sợ mà bỏ hay hoãn mũi tiêm: hãy nói với nhân viên y tế để được giúp. Sau tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút; gọi nhân viên y tế ngay hoặc gọi 115 hoặc 113 nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, ngất không tỉnh lại nhanh. Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) có thể tư vấn khi bố mẹ lo về tâm lý của con.

  • Con mắc bệnh mạn tính đi học

    Phần lớn trẻ bị hen, tiểu đường type 1, động kinh, dị ứng nặng hay các bệnh mạn tính khác vẫn đi học và học tốt như bạn bè, nếu nhà trường biết bệnh và có sẵn kế hoạch xử trí. Bố mẹ nên xin bác sĩ một bản kế hoạch chăm sóc viết rõ thuốc, dấu hiệu cần chú ý và việc phải làm khi con lên cơn, rồi gặp giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế trường trước khi năm học bắt đầu. Ở trường, nếu con khó thở không đỡ sau thuốc cắt cơn, co giật quá 5 phút, lả đi không tỉnh hoặc có dấu hiệu sốc phản vệ, người lớn phải làm theo kế hoạch và gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Dấu hiệu cần đi cấp cứu ngay

    Gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa con đến cấp cứu ngay khi con khó thở (thở rút lõm lồng ngực, thở rên, môi tím), li bì khó đánh thức, co giật, nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc thủy tinh, nôn tất cả mọi thứ hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu. Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C, hoặc trẻ bị hóc, đuối nước, bỏng rộng, uống nhầm thuốc, ngã đập đầu rồi nôn hay ngất, cũng phải đi ngay. Khi bố mẹ thấy con khác hẳn mọi khi mà không rõ vì sao, cứ đưa con đi khám ngay, đừng chờ đến sáng.

  • Đọc kết quả công thức máu của con

    Công thức máu đếm ba loại tế bào: hồng cầu (mang oxy, gồm các dòng RBC, HGB, HCT, MCV, MCH), bạch cầu (chống nhiễm trùng, dòng WBC và các loại NEU, LYM, MONO, EOS, BASO) và tiểu cầu (giúp cầm máu, dòng PLT). Khoảng bình thường in bên cạnh mỗi dòng thường là của người lớn và khác nhau giữa các phòng xét nghiệm, trong khi trẻ em có khoảng bình thường riêng theo tuổi, nên một chữ H (cao) hay L (thấp) chưa có nghĩa là con bị bệnh. Bác sĩ đọc kết quả cùng với triệu chứng và việc khám con; bố mẹ đừng tự kết luận hay tự mua thuốc theo con số. Nếu con xanh tái kèm khó thở, nổi chấm xuất huyết kèm sốt, chảy máu không cầm hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay, đừng chờ kết quả.

Chủ đề khác