Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ nhiễm giun đũa chó mèo: dấu hiệu, xét nghiệm và cách phòng

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ nhiễm giun đũa chó mèo (Toxocara) khi nuốt phải trứng giun lẫn trong đất, cát có phân chó mèo, thường do chơi đất cát rồi mút tay. Phần lớn trẻ không có biểu hiện gì; một số bị sốt, ho, khò khè, đau bụng, nổi mẩn ngứa, hiếm hơn là tổn thương mắt. Con chỉ cần điều trị khi bác sĩ khám và thấy có bệnh, không chỉ vì một kết quả xét nghiệm máu dương tính. Đưa con đi khám ngay trong ngày nếu con đau mắt, đỏ mắt, nhìn mờ một bên, hoặc khó thở, khò khè nhiều.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, môi tím tái.
  • Con co giật, li bì, khó đánh thức.
  • Con bỗng nhìn mờ hoặc mất nhìn ở một mắt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con đau mắt, đỏ mắt, thấy chấm đen hay chớp sáng trôi trước mắt, hoặc một mắt có ánh trắng trong đồng tử khi chụp ảnh.
  • Con sốt, ho, khò khè kéo dài, đau bụng, nổi mẩn ngứa sau những ngày hay chơi đất cát hoặc ở gần chó mèo chưa tẩy giun.
  • Con hay ăn đất, ngậm cát và có thêm mệt, chán ăn, sụt cân.
  • Con được xét nghiệm máu thấy dương tính với giun đũa chó mèo: mang kết quả đến bác sĩ nhi khám, không tự mua thuốc.
  • Một mắt con bị lác mới xuất hiện, hoặc con nheo, che một mắt khi nhìn.

Giun đũa chó mèo là gì, con bị lây thế nào

Giun đũa chó mèo sống trong ruột chó, mèo, nhất là chó mèo con chưa được tẩy giun. Trứng giun theo phân con vật ra đất, cát. Trứng cần vài tuần trong đất mới lây được, nên con thường nhiễm từ đất, cát, hố cát chơi đã có phân từ trước, ít khi nhiễm từ phân vừa thải ra.

Trẻ mầm non và tiểu học dễ bị nhất vì hay chơi đất cát, mút tay, cho đồ chơi vào miệng, có trẻ còn ăn đất. Rau sống rửa không sạch cũng có thể mang trứng giun. Bệnh không lây từ người sang người.

Ở người, giun không lớn thành con trưởng thành trong ruột như giun đũa thường. Trứng nở thành ấu trùng rất nhỏ, đi theo máu đến gan, phổi, có khi đến mắt hay não, rồi thường chết dần ở đó. Vì vậy không thấy giun trong phân con; giun trắng nhỏ thấy trong phân thường là giun kim.

Dấu hiệu bố mẹ có thể gặp

  • Không có dấu hiệu gì: đây là trường hợp hay gặp nhất.
  • Khi ấu trùng đi vào gan, phổi: sốt, ho, khò khè, đau bụng, gan to, mệt, chán ăn, nổi mẩn ngứa. Xét nghiệm máu thường thấy bạch cầu ái toan tăng.
  • Khi ấu trùng vào mắt, thường chỉ một mắt: đau, đỏ, thấy chấm trôi, chớp sáng, nhìn mờ, lác mắt, hoặc ánh trắng trong đồng tử. Trẻ nhỏ thường không kêu, bố mẹ chỉ thấy con nheo mắt hay va vấp một bên. Đây là dạng cần khám mắt sớm vì có thể ảnh hưởng thị lực lâu dài.
  • Rất hiếm: ấu trùng vào não, gây co giật hay thay đổi ý thức.

Xét nghiệm dương tính có phải là đang bệnh

Ở Việt Nam, nhiều phụ huynh cho con xét nghiệm máu tìm giun đũa chó mèo khi con ngứa, nổi mẩn, và rất lo khi thấy kết quả dương tính. Xét nghiệm này tìm kháng thể, tức là dấu vết cơ thể đã từng gặp ấu trùng. Kháng thể có thể còn trong máu nhiều tháng, nhiều năm sau khi ấu trùng đã chết, nên dương tính chưa có nghĩa là con đang bị bệnh hay cần uống thuốc.

Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, khám, công thức máu, có khi chụp phổi, siêu âm bụng hoặc khám mắt để quyết định. Ngứa, nổi mẩn kéo dài ở trẻ có nhiều nguyên nhân khác như chàm, dị ứng, mề đay. Đừng cho con uống thuốc tẩy giun liều cao nhiều đợt theo lời truyền tai: thuốc dùng kéo dài có tác dụng phụ lên máu và gan, và cần bác sĩ theo dõi.

Bác sĩ chữa thế nào

Con chỉ cần điều trị khi có triệu chứng do ấu trùng gây ra. Thuốc chính là thuốc diệt ấu trùng, có thể kèm thuốc chống viêm khi bệnh ở mắt; loại thuốc, liều và số ngày do bác sĩ quyết định. Khi bệnh ở mắt, con cần bác sĩ chuyên khoa mắt theo dõi, có khi phải điều trị bằng laser hoặc mổ.

Thuốc tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần cho trẻ từ 2 tuổi là để phòng giun đường ruột, không thay được việc đi khám khi bố mẹ nghi con nhiễm giun đũa chó mèo.

Phòng bệnh cho con và cho cả con vật nuôi

  • Đưa chó mèo đi tẩy giun định kỳ theo lịch của bác sĩ thú y, nhất là chó mèo con, và tiêm phòng đầy đủ.
  • Dọn phân chó mèo trong nhà, ngoài sân hằng ngày, bỏ vào túi kín rồi rửa tay.
  • Che hố cát, khay cát chơi của con khi không dùng; không cho con chơi ở bãi cát, bãi cỏ có nhiều chó mèo thả rông.
  • Rửa tay cho con bằng xà phòng sau khi chơi đất cát, vuốt ve thú và trước khi ăn; cắt ngắn móng tay.
  • Dạy con không ăn đất, cát, không để thú liếm mặt; rửa kỹ rau sống, gọt vỏ quả.
  • Khi làm vườn, người lớn đeo găng; trẻ lớn hơn cũng nên đeo găng khi giúp bố mẹ trồng cây.

Chăm sóc con tại nhà

  • Rửa tay cho con bằng xà phòng khoảng 20 giây sau khi chơi ngoài sân, chơi với thú và trước mỗi bữa ăn.
  • Ghi lịch tẩy giun, tiêm phòng của chó mèo cạnh lịch tẩy giun của con để không quên.
  • Dọn phân thú mỗi ngày, đậy hố cát chơi khi không dùng.
  • Để ý mắt con: con có nheo mắt, che một mắt, kêu nhìn mờ hay va vấp một bên không.
  • Nếu con đã được bác sĩ kê thuốc, cho uống đủ ngày và đi xét nghiệm lại đúng hẹn để bác sĩ theo dõi máu và gan.
  • Không tự mua thuốc tẩy giun liều cao, thuốc tiêm hay thuốc nam cho con chỉ vì kết quả xét nghiệm dương tính.

Hiểu lầm thường gặp

Xét nghiệm dương tính với giun đũa chó là phải uống thuốc ngay, nhiều đợt cho sạch.
Kháng thể có thể còn lâu sau khi ấu trùng đã chết. Bác sĩ chỉ điều trị khi con có triệu chứng do bệnh; uống thuốc kéo dài không cần thiết có thể hại gan và máu.
Con ngứa, nổi mẩn lâu ngày chắc chắn là do giun đũa chó.
Ngứa kéo dài ở trẻ thường do chàm, dị ứng, mề đay. Hãy cho con khám để tìm đúng nguyên nhân, đừng chỉ dựa vào một xét nghiệm.
Nhà nuôi chó mèo thì con kiểu gì cũng nhiễm, nên không nuôi là cách duy nhất.
Thú được tẩy giun đều, phân được dọn hằng ngày và con rửa tay sau khi chơi thì nguy cơ thấp. Nguồn lây chính là đất, cát lẫn phân thú chưa tẩy giun.
Tẩy giun định kỳ cho con là đủ phòng giun đũa chó mèo.
Tẩy giun cho con phòng giun đường ruột. Với giun đũa chó mèo, điều quan trọng là tẩy giun cho thú, giữ sạch chỗ con chơi và rửa tay.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị giun đũa chó có lây cho anh chị em không?

Không. Bệnh không lây từ người sang người; anh chị em chỉ bị nếu cùng nuốt phải trứng giun từ đất, cát. Cả nhà cùng giữ vệ sinh và tẩy giun cho thú.

+Giun đũa chó có nguy hiểm không?

Phần lớn trẻ nhiễm không sao và ấu trùng tự chết. Nguy hiểm nhất là khi ấu trùng vào mắt vì có thể làm giảm thị lực, nên con đau, đỏ mắt hay nhìn mờ cần khám sớm.

+Xét nghiệm giun đũa chó dương tính có cần làm lại không?

Bác sĩ sẽ quyết định. Chỉ số kháng thể giảm rất chậm nên xét nghiệm lại sớm thường không giúp gì; điều quan trọng hơn là triệu chứng của con và công thức máu.

+Có cần cho chó mèo đi khi con bị nhiễm không?

Thường không cần. Đưa thú đi tẩy giun, dọn phân hằng ngày, giữ sạch chỗ con chơi và rửa tay là đủ để phòng tái nhiễm.

+Con hay ăn đất, ăn cát thì có phải đã nhiễm giun đũa chó?

Chưa chắc, nhưng con có nguy cơ cao hơn với giun đũa chó mèo và các loại giun khác. Hãy cho con đi khám để bác sĩ xem có cần xét nghiệm, kiểm tra thiếu máu, thiếu sắt hay không, và kiên nhẫn dạy con bỏ thói quen này.

Nguồn tham khảo

  1. Toxocariasis — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Vệ sinh khi nhà có thú cưng

    Gần như con vật nào cũng có thể mang mầm bệnh, nhưng phần lớn có thể phòng bằng vài thói quen: cho con rửa tay bằng xà phòng khoảng 20 giây sau khi chạm vào thú, thức ăn, đồ dùng của thú và trước khi ăn; không để thú liếm mặt, liếm vết xước của con; dọn phân thú hằng ngày, nhất là chỗ trẻ chơi; tẩy giun và tiêm phòng dại cho chó mèo đều đặn. Mẹ bầu không tự dọn khay cát mèo. Mọi vết cắn, cào trầy da cần rửa dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đi khám trong ngày; đi cấp cứu khi con tiêu chảy li bì, đi ngoài ra máu hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ bị giun

    Giun hay gặp ở trẻ là giun kim, gây ngứa hậu môn về đêm, và giun đũa, giun móc, giun tóc lây qua tay bẩn, đất, thức ăn. Nhiều trẻ nhiễm giun mà không có dấu hiệu gì; nhiễm lâu có thể gây đau bụng, thiếu máu, chậm lớn. Ở Việt Nam, trẻ từ 2 tuổi thường được tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần; giun kim cần tẩy cho cả nhà và uống nhắc lại sau 2 tuần, kèm giữ vệ sinh. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng dữ dội từng cơn, nôn nhiều, bụng chướng, không đi ngoài được, hoặc đau dưới sườn phải kèm vàng da.

  • Nuôi chó mèo khi có con nhỏ

    Nhà có con nhỏ vẫn nuôi chó mèo được, nếu giữ ba nguyên tắc: không bao giờ để trẻ nhỏ một mình với con vật, kể cả con vật hiền; tiêm phòng dại và tẩy giun cho chó mèo đều đặn; cho con rửa tay sau khi chơi với thú và trước khi ăn, không để thú liếm mặt con. Mọi vết cắn, cào làm trầy da cần rửa ngay dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đưa con đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại. Gọi 115 hoặc 113 nếu con bị chó tấn công, vết cắn sâu chảy máu nhiều, hoặc con khó thở, sưng môi khi gần thú.

  • Rửa tay đúng cách

    Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch là cách đơn giản nhất giúp con ít lây cảm cúm, tiêu chảy, tay chân miệng ở trường. Mỗi lần rửa cần chà xà phòng ít nhất 20 giây, khoảng hai lần hát bài chúc mừng sinh nhật, đủ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, ngón cái và đầu ngón; cả lượt rửa theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới mất khoảng 40–60 giây. Rửa khi đến lớp và khi về nhà, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho, hắt hơi, xì mũi. Nếu con nuốt phải dung dịch rửa tay có cồn rồi loạng choạng, li bì, co giật hoặc khó thở, gọi 115 hoặc 113.

  • Nuôi mèo khi mang thai

    Mẹ bầu vẫn nuôi mèo được, không cần cho mèo đi. Mối lo là ký sinh trùng toxoplasma có trong phân của mèo bị nhiễm, trong đất và trong thịt sống hoặc chưa chín; vuốt ve, ôm mèo không làm mẹ bị lây. Nếu mẹ nhiễm lần đầu khi đang mang thai, ký sinh trùng có thể qua nhau thai, gây sảy thai hoặc tổn thương mắt, não, tai của em bé. Trong thai kỳ, nhờ người khác dọn khay cát mỗi ngày (nếu phải tự dọn thì đeo găng, rửa tay kỹ), nấu chín kỹ thịt, rửa sạch rau quả và đeo găng khi làm vườn. Mẹ bầu có triệu chứng giống cúm, nổi hạch thì đi khám sớm; lú lẫn, nói ngọng đột ngột thì gọi 115 hoặc 113.

  • Chọn thú cưng khi nhà có trẻ nhỏ

    Nếu nuôi thú để làm bạn với con, nên chờ con khoảng 5–6 tuổi, khi con đủ lớn để hiểu con vật không phải đồ chơi. Với nhà có trẻ nhỏ, cá, chim, chuột lang ít đòi hỏi hơn chó mèo; chó mèo trưởng thành, hiền hợp hơn chó con, mèo con hay cắn đùa. Rùa, thằn lằn, rắn, ếch nhái và gà vịt con thường mang vi khuẩn Salmonella gây tiêu chảy nặng, không hợp với trẻ dưới 5 tuổi. Mọi vết cắn, cào trầy da cần rửa dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đi khám trong ngày; gọi 115 hoặc 113 nếu con bị chó tấn công, chảy máu nhiều hay khó thở khi gần thú.

Chủ đề khác