Học sinh được miễn học thể dục khi nào, cần giấy tờ gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Với học sinh THCS và THPT, quy định đánh giá học sinh của Bộ GD&ĐT (Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, Điều 10) cho phép miễn phần thực hành môn Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh khi con mắc bệnh mạn tính, khuyết tật, bị tai nạn hoặc đang điều trị bệnh. Hồ sơ gồm đơn xin miễn và bệnh án hoặc giấy chứng nhận thương tật của bệnh viện; hiệu trưởng cho miễn theo từng học kỳ hoặc năm học, ốm và tai nạn chỉ được miễn trong năm học đó, bệnh lâu dài có thể được miễn cả năm hoặc cả cấp học, và con được kiểm tra bằng phần lý thuyết thay thế. Học sinh tiểu học: hỏi trường, thường cần giấy của bác sĩ. Phần lớn trẻ bị hen, bệnh tim đã được bác sĩ cho phép vẫn nên tập ở mức phù hợp thay vì nghỉ hẳn.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con hoặc bạn của con ngã gục khi đang tập hay ngay sau đó, không đáp ứng khi gọi, không thở hoặc thở ngáp: gọi 115 hoặc 113 và ép tim ngay.
- Con đau ngực, ngất, tim đập loạn hoặc khó thở dữ dội khi đang tập.
- Con đã có hen mà khó thở không đỡ sau thuốc cắt cơn theo kế hoạch, nói không hết câu, môi tím.
- Sau khi tập nặng, con đau cơ nhiều, yếu cơ và nước tiểu sẫm màu như nước trà.
- Con bị va đầu khi tập rồi lơ mơ, nôn nhiều lần, co giật, lẫn lộn hoặc đi loạng choạng.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con hụt hơi, mệt, chóng mặt khi tập nhiều hơn hẳn bạn bè, hoặc phải dừng giữa giờ thể dục nhiều lần.
- Con ho, khò khè, nặng ngực mỗi khi chạy: có thể là hen khi gắng sức, cần khám để có thuốc và kế hoạch tập.
- Sau chấn thương khi tập, khớp sưng, đau nhiều, không tì chân hay cử động được bình thường.
- Con có bệnh tim, bệnh thận, động kinh, tiểu đường hay vừa mổ, vừa ốm nặng và sắp trở lại giờ thể dục.
- Con đau lưng, đau gối kéo dài, đi lại khập khiễng, hoặc đau làm con mất ngủ.
Quy định cho học sinh THCS, THPT
- Ai được miễn: học sinh gặp khó khăn trong học tập do mắc bệnh mạn tính, bị khuyết tật, bị tai nạn hoặc bị bệnh phải điều trị.
- Miễn phần nào: phần thực hành của môn Giáo dục thể chất và môn Giáo dục quốc phòng và an ninh; con vẫn học và được kiểm tra, đánh giá bằng nội dung lý thuyết để đủ số lần kiểm tra.
- Hồ sơ: đơn xin miễn học của học sinh, kèm bệnh án hoặc giấy chứng nhận thương tật của bệnh viện. Văn bản gốc ghi bệnh viện từ cấp huyện trở lên; từ khi bỏ cấp huyện, hãy hỏi trường loại giấy và nơi cấp nào được chấp nhận.
- Thời gian: ốm đau hoặc tai nạn chỉ được miễn trong năm học đó; bệnh mạn tính, khuyết tật, thương tật lâu dài có thể được miễn cả năm học hoặc cả cấp học.
- Người quyết định: hiệu trưởng cho phép miễn theo từng học kỳ hoặc từng năm học.
- Học sinh khuyết tật có kế hoạch giáo dục cá nhân: môn học nào được miễn trong kế hoạch đó thì được miễn kiểm tra, đánh giá, ghi "Miễn" trong học bạ.
Học sinh tiểu học và những thay đổi gần đây
Quy định đánh giá học sinh tiểu học không có một điều riêng về miễn thực hành thể dục như ở THCS, THPT. Trên thực tế, bố mẹ làm đơn gửi giáo viên chủ nhiệm, kèm giấy của bác sĩ ghi rõ bệnh và những gì con không nên làm, rồi nhà trường quyết định.
Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi một số điều của quy định đánh giá học sinh tiểu học và trung học, chủ yếu về học bạ số, kiểm tra định kỳ và học sinh khuyết tật; điều về miễn thực hành Giáo dục thể chất ở THCS, THPT không bị sửa trong văn bản này. Mỗi trường có thể có hướng dẫn riêng về mẫu đơn và thời hạn nộp, nên bố mẹ hỏi trường trước khi làm hồ sơ.
Khi nào nên nghỉ tạm, khi nào không cần nghỉ hẳn
Con nên nghỉ tập trong lúc đang sốt, mới ốm dậy, vừa bị chấn thương chưa lành, vừa mổ, hoặc khi bác sĩ dặn. Với những lần ốm ngắn, thường chỉ cần một giấy của bác sĩ hoặc lời nhắn cho giáo viên, không cần làm hồ sơ miễn cả học kỳ.
Nhiều bệnh mạn tính không phải là lý do để nghỉ hẳn. Trẻ bị hen đã được kiểm soát, nhiều trẻ có bệnh tim đã được bác sĩ tim mạch cho phép, trẻ thừa cân, trẻ cận thị, bạn gái đang có kinh vẫn nên vận động, ở mức phù hợp. Nghỉ hẳn thể dục làm con kém khỏe đi, dễ tăng cân và thấy mình khác bạn.
Thay vì xin miễn hoàn toàn, có thể xin bác sĩ ghi rõ con được làm gì và không nên làm gì, ví dụ không chạy bền nhưng vẫn khởi động, tập nhẹ, chơi đá cầu. Giáo viên thể dục sẽ dễ sắp xếp hơn khi có hướng dẫn cụ thể.
Xin giấy của bác sĩ thế nào
- Đưa con đi khám, kể rõ con gặp khó khăn gì trong giờ thể dục: hụt hơi, đau ngực, đau khớp, chóng mặt.
- Xin bác sĩ ghi chẩn đoán, những hoạt động con không nên làm, những hoạt động con vẫn làm được, và thời gian cần hạn chế.
- Với bệnh lâu dài, giữ bản sao bệnh án, kết quả khám để nộp lại mỗi năm học nếu trường yêu cầu.
- Khi con đỡ hoặc bác sĩ cho phép, báo trường để con quay lại tập dần.
Nói với trường để con tập an toàn
Dù con được miễn hay vẫn tập, bố mẹ nên báo giáo viên chủ nhiệm, giáo viên thể dục và nhân viên y tế trường về bệnh của con, thuốc con dùng và việc cần làm khi con lên cơn. Trẻ bị hen nên mang thuốc cắt cơn đến giờ thể dục; trẻ có bệnh tim nên để số điện thoại của bố mẹ, của bác sĩ trong cặp.
Dặn con dừng tập và báo ngay cho thầy cô khi thấy đau ngực, choáng, khó thở hay tim đập loạn. Thầy cô, huấn luyện viên nên biết ép tim và cách dùng máy sốc tim tự động nếu trường có.
Chăm sóc con tại nhà
- Hỏi trường mẫu đơn, thời hạn nộp và loại giấy y tế được chấp nhận trước khi đưa con đi khám.
- Xin bác sĩ ghi cụ thể những gì con nên và không nên làm, thay vì chỉ ghi "miễn thể dục".
- Giữ bản sao bệnh án và giấy tờ y tế của con trong một tập riêng.
- Khuyến khích con vẫn vận động ở nhà theo mức bác sĩ cho phép: đi bộ, đạp xe nhẹ, bơi.
- Trẻ bị hen: dùng thuốc dự phòng đều, khởi động kỹ, mang theo thuốc cắt cơn.
- Khi con đã khỏe, báo trường để con quay lại tập, không để miễn kéo dài hơn cần thiết.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ bị hen, bệnh tim thì nên nghỉ hẳn thể dục cho an toàn.
- Phần lớn trẻ bị hen đã kiểm soát và nhiều trẻ có bệnh tim vẫn tập được, ở mức bác sĩ cho phép. Đừng tự cho con nghỉ hẳn khi bác sĩ không yêu cầu.
- Được miễn thể dục thì không phải học gì, không bị đánh giá.
- Học sinh THCS, THPT chỉ được miễn phần thực hành; con vẫn được kiểm tra, đánh giá bằng nội dung lý thuyết thay thế.
- Đến kỳ kinh thì phải nghỉ thể dục.
- Có kinh không phải là bệnh. Bạn gái vẫn tập được, có thể tập nhẹ hơn khi đau bụng nhiều; đau dữ dội phải nghỉ học thì nên đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Gãy tay có được miễn thể dục không?
Có. Tai nạn, chấn thương là một trong các trường hợp được miễn phần thực hành; làm đơn kèm giấy của bệnh viện, và việc miễn chỉ áp dụng trong năm học đó.
+Xin miễn thể dục cần giấy gì?
Ở THCS, THPT cần đơn xin miễn của học sinh và bệnh án hoặc giấy chứng nhận thương tật của bệnh viện. Hỏi trường về mẫu đơn và nơi cấp giấy được chấp nhận.
+Được miễn thể dục thì có bị ảnh hưởng điểm, xếp loại không?
Con được đánh giá bằng phần lý thuyết thay thế để đủ số lần kiểm tra. Môn Giáo dục thể chất được đánh giá bằng nhận xét Đạt hoặc Chưa đạt.
+Học sinh tiểu học có được miễn thể dục không?
Nhà trường thường cho con nghỉ hoặc tập nhẹ khi có giấy của bác sĩ. Hãy làm đơn gửi giáo viên chủ nhiệm và hỏi trường cách làm cụ thể.
+Con bị cận thị nặng có được miễn thể dục không?
Cận thị thường không phải lý do để miễn. Con nên đeo kính phù hợp khi tập, và hỏi bác sĩ mắt nếu có môn nào cần tránh.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh THCS và THPT — Bộ Giáo dục và Đào tạo (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)
- Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi quy định đánh giá học sinh tiểu học, THCS, THPT — Bộ Giáo dục và Đào tạo (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Thể dục cho học sinh
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.
- Lên cơn hen khi tập thể dục
Nhiều trẻ bị hen ho, khò khè, nặng ngực hay hụt hơi khi chạy nhảy, nhất là khi chạy dài trong không khí lạnh, khô; triệu chứng hay nặng hơn ngay sau khi dừng tập. Con vẫn nên tập thể dục và chơi thể thao: dùng thuốc dự phòng đều theo đơn, khởi động kỹ, và nếu bác sĩ dặn thì dùng thuốc cắt cơn trước khi tập. Nếu con thường xuyên lên cơn khi vận động, hen có thể chưa được kiểm soát, cần đi khám. Con khó thở đến mức không nói hết câu, môi tím, hoặc đã dùng thuốc cắt cơn theo kế hoạch mà không đỡ thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Con mắc bệnh mạn tính đi học
Phần lớn trẻ bị hen, tiểu đường type 1, động kinh, dị ứng nặng hay các bệnh mạn tính khác vẫn đi học và học tốt như bạn bè, nếu nhà trường biết bệnh và có sẵn kế hoạch xử trí. Bố mẹ nên xin bác sĩ một bản kế hoạch chăm sóc viết rõ thuốc, dấu hiệu cần chú ý và việc phải làm khi con lên cơn, rồi gặp giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế trường trước khi năm học bắt đầu. Ở trường, nếu con khó thở không đỡ sau thuốc cắt cơn, co giật quá 5 phút, lả đi không tỉnh hoặc có dấu hiệu sốc phản vệ, người lớn phải làm theo kế hoạch và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Đột tử khi chơi thể thao
Ngừng tim đột ngột ở người trẻ rất hiếm, thường do một bệnh tim chưa được phát hiện như bệnh cơ tim phì đại hay rối loạn nhịp tim di truyền. Ai ngã gục trong lúc hoặc ngay sau khi chơi thể thao mà không đáp ứng, thở bất thường thì coi như đã ngừng tim: gọi 115 hoặc 113 bật loa ngoài, ép tim ngay và dùng máy sốc tim tự động (AED) nếu có. Những dấu hiệu cần đi khám tim trước khi chơi tiếp: ngất hoặc co giật khi đang gắng sức, đau ngực khi vận động, tim đập loạn không rõ lý do, hoặc trong nhà có người đột tử khi còn trẻ.
- Bơi và tập thể dục khi có kinh
Được. Con gái có thể bơi, học thể dục và chơi thể thao bình thường trong những ngày có kinh; vận động nhẹ còn có thể giúp đỡ đau bụng kinh. Băng vệ sinh không dùng được dưới nước, nên khi bơi con cần tampon, cốc nguyệt san hoặc đồ bơi chuyên dùng cho kỳ kinh; thay tampon ngay sau khi bơi và ít nhất mỗi 4–8 giờ, không dùng khi ngủ qua đêm. Nếu con chưa quen hoặc không muốn, nghỉ bơi hôm đó cũng không sao. Đi cấp cứu nếu con đang dùng tampon hoặc cốc nguyệt san mà đột ngột sốt cao, nôn, nổi ban đỏ, chóng mặt, hoặc ra máu rất nhiều kèm choáng, ngất.
- An toàn khi chơi thể thao
Phần lớn chấn thương thể thao ở học sinh phòng được bằng những việc đơn giản: khám sức khỏe trước mùa tập, khởi động, đồ bảo hộ vừa người, uống đủ nước, nghỉ 1–2 ngày mỗi tuần, tránh tập nặng dưới nắng gắt, và dừng ngay khi đau. Con bị va đầu rồi choáng, đau đầu, chóng mặt thì phải rời sân và không chơi lại trong ngày hôm đó. Ai ngã gục khi đang chơi mà không đáp ứng, thở bất thường thì gọi 115 hoặc 113, ép tim ngay và dùng máy sốc tim tự động (AED) nếu có.
Chủ đề khác