Tâm lý và cảm xúc

Con học thêm quá nhiều có sao không: dấu hiệu quá tải và cách cân lịch học

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Học thêm vừa đủ, đúng chỗ con hổng có thể giúp con. Khi lịch học thêm kín đến mức con ngủ không đủ (trẻ 6–12 tuổi cần 9–12 tiếng, tuổi teen 8–10 tiếng), không còn thời gian tự làm bài, vận động và chơi, con dễ mệt mỏi, đau đầu, cáu gắt, học kém đi và có khi lo âu, trầm cảm. Theo quy định hiện hành về dạy thêm, học thêm, học thêm phải do học sinh tự nguyện và được cha mẹ đồng ý, và không tổ chức dạy thêm văn hóa cho học sinh tiểu học. Nếu con nói muốn chết hay tự làm đau mình vì áp lực học, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc nói "học thế này thà chết còn hơn", dù như nói đùa.
  • Con có vết thương tự gây ra, hoặc bố mẹ thấy con đang tìm cách làm hại bản thân.
  • Con ngất, đau ngực, khó thở, hoặc ngủ gục trên xe máy, xe đạp trên đường đi học về khuya.
  • Khi có các dấu hiệu trên: ở bên con, không để con một mình, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con thường xuyên ngủ ít hơn nhu cầu theo tuổi, sáng dậy rất khó, ngủ gật trên lớp.
  • Con hay đau đầu, đau bụng, mệt mỏi, kém ăn, sụt cân, ốm vặt liên tục.
  • Con cáu gắt, khóc, thu mình, không còn thích những việc trước đây con thích, kéo dài hơn 2 tuần.
  • Con học nhiều hơn mà điểm lại tụt, ngồi vào bàn nhưng không học được.
  • Con không còn thời gian chơi với bạn, vận động, hoặc nói "con chẳng có lúc nào được nghỉ".
  • Con hay nheo mắt, nhìn gần, kêu mỏi mắt sau nhiều giờ học (cần khám mắt).

Khi nào học thêm là quá nhiều

Không có một con số buổi học thêm nào đúng cho mọi trẻ. Cách dễ nhất là nhìn vào một ngày của con: con có ngủ đủ không, có thời gian tự làm bài không, có ít nhất 60 phút vận động và một lúc được chơi, được nghỉ không. Nếu học thêm lấy mất những thứ đó, lịch học đang quá tải.

Trẻ 6–12 tuổi cần 9–12 tiếng ngủ mỗi đêm, tuổi 13–18 cần 8–10 tiếng. Một học sinh cấp 2 học chính khóa cả ngày, chiều tối đi hai ca học thêm, về nhà làm bài đến 11–12 giờ đêm rồi 6 giờ sáng đã dậy thì gần như không thể ngủ đủ.

Học quá tải ảnh hưởng đến con thế nào

  • Thiếu ngủ kéo dài làm con khó tập trung, khó nhớ bài, dễ cáu, dễ ốm, và học kém đi dù học nhiều giờ hơn.
  • Ít vận động, ngồi nhiều làm tăng nguy cơ thừa cân, đau lưng, mỏi cổ vai gáy.
  • Ở trong nhà nhiều giờ, ít ra ngoài trời làm tăng nguy cơ cận thị.
  • Không có thời gian chơi tự do và gặp bạn, con thiếu cơ hội học cách hợp tác, giải quyết mâu thuẫn và tự kiểm soát cảm xúc.
  • Áp lực kéo dài có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm, chán học.

Quy định về dạy thêm, học thêm bố mẹ nên biết

Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, được sửa đổi bởi Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT, học thêm chỉ được tổ chức khi học sinh có nhu cầu, tự nguyện và được cha mẹ đồng ý; không ai được dùng bất cứ hình thức nào để ép học sinh học thêm. Không tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học, trừ các lớp năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện kỹ năng sống. Thời lượng, giờ giấc học thêm phải phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi và bảo đảm sức khỏe học sinh.

Dạy thêm trong trường không được thu tiền, chỉ dành cho học sinh chưa đạt môn ở học kỳ trước, học sinh được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi, và học sinh lớp cuối cấp tự nguyện ôn thi; mỗi môn thường không quá 2 tiết mỗi tuần. Giáo viên không được dạy thêm có thu tiền ngoài trường cho chính học sinh mình đang dạy trên lớp. Nếu con bị ép học thêm, bố mẹ có thể phản ánh với nhà trường hoặc đường dây nóng của Sở Giáo dục và Đào tạo.

Cùng con cân lại lịch học

  • Viết ra lịch một tuần của con, tính cả giờ đi lại. Xem giờ ngủ, giờ tự học, giờ vận động còn bao nhiêu.
  • Hỏi con môn nào con thật sự thấy hổng, lớp nào con thấy có ích, lớp nào chỉ đi cho có.
  • Giữ lại những buổi thật cần, bớt những buổi trùng lặp nội dung. Ưu tiên thời gian tự làm bài.
  • Đặt giờ tắt đèn cố định và tính ngược lại để biết buổi tối còn bao nhiêu thời gian học.
  • Giữ ít nhất một buổi trong tuần hoàn toàn không học, để con chơi, đi ra ngoài, gặp bạn.
  • Bàn với thầy cô chủ nhiệm nếu con hổng kiến thức, xem có cách hỗ trợ ngay trên lớp không.
  • Với trẻ tiểu học, ưu tiên ngủ đủ, chơi ngoài trời và đọc sách cùng bố mẹ hơn là học thêm văn hóa.

Nếu em đang đọc bài này

Nếu em thấy mệt vì lịch học kín, đó là cảm giác thật, không phải vì em lười. Ngủ đủ giúp em học vào hơn là ngồi thêm vài giờ khi đầu óc đã mỏi.

Hãy thử ghi lại một tuần của em, giờ ngủ, giờ học, giờ đi lại, rồi đưa cho bố mẹ xem và nói lớp nào em thấy có ích, lớp nào em thấy không cần. Em cũng có thể nhờ thầy cô chủ nhiệm nói giúp. Nếu em thấy quá sức đến mức có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với người lớn em tin, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chăm sóc con tại nhà

  • Đặt giờ đi ngủ cố định, tắt màn hình ít nhất 1 tiếng trước khi ngủ, để điện thoại ngoài phòng ngủ.
  • Cho con vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày, có thể cộng dồn: đi bộ, đạp xe, chơi thể thao.
  • Cho con ra ngoài trời mỗi ngày, nghỉ mắt nhìn xa sau mỗi khoảng học gần.
  • Bữa sáng đủ chất trước khi đi học, mang theo đồ ăn nhẹ nếu con đi học thêm thẳng từ trường.
  • Giữ một bữa cơm chung không nhắc chuyện điểm số, học thêm.
  • Để ý giấc ngủ, ăn uống, tâm trạng của con mỗi tuần, đừng chỉ nhìn bảng điểm.

Hiểu lầm thường gặp

Học thêm càng nhiều càng giỏi.
Học thêm đến mức thiếu ngủ và không còn giờ tự học thường làm con học kém đi. Điều quan trọng là học đúng chỗ hổng và có thời gian tự làm bài.
Bạn bè ai cũng học thêm, con không học sẽ thua.
Mỗi trẻ cần một lịch khác nhau. Một lịch vừa sức, ngủ đủ, có vận động thường giúp con học bền hơn một lịch kín giống bạn.
Trẻ tiểu học nên học thêm sớm để chuẩn bị thi vào 6, vào 10.
Theo quy chế hiện hành, tuyển sinh lớp 6 thực hiện theo hình thức xét tuyển, và quy định không cho tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học, trừ năng khiếu và kỹ năng sống. Tuổi này cần ngủ đủ, chơi và vận động nhiều.

Bố mẹ hay hỏi

+Học sinh cấp 2 nên học thêm mấy buổi một tuần?

Không có con số chung cho mọi trẻ. Lịch học thêm vừa phải là khi con vẫn ngủ đủ 8–10 tiếng (trẻ 11–12 tuổi cần 9–12 tiếng), có thời gian tự làm bài và vận động mỗi ngày.

+Học sinh tiểu học có được học thêm không?

Theo quy định hiện hành, không tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học, trừ các lớp năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện kỹ năng sống.

+Giáo viên chủ nhiệm có được dạy thêm cho học sinh lớp mình không?

Giáo viên không được dạy thêm có thu tiền ngoài trường cho chính học sinh mình đang được phân công dạy. Học thêm trong trường thì không thu tiền và chỉ dành cho một số nhóm học sinh theo quy định.

+Con kêu mệt vì học thêm có phải lười không?

Thường là không. Mệt, đau đầu, cáu gắt, ngủ gật trên lớp là dấu hiệu con đang thiếu ngủ và quá tải, nên cân lại lịch học.

Nguồn tham khảo

  1. Toàn văn Văn bản hợp nhất 04/VBHN-BGDĐT Thông tư quy định về dạy thêm, học thêm — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
  2. Healthy Sleep Habits: How Many Hours Does Your Child Need? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)
  3. Why School Recess Is Important for Kids of All Ages — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)
  4. 11 Ways to Encourage Your Child to Be Physically Active — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Áp lực thi cử

    Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng

    Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.

  • Thể dục cho học sinh

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.

  • Kỳ vọng quá cao vào con

    Kỳ vọng giúp con cố gắng khi nó vừa sức và con thấy mình được thương dù kết quả thế nào. Kỳ vọng trở thành gánh nặng khi con phải luôn đứng đầu, phải đỗ trường bố mẹ chọn, và thấy tình thương của bố mẹ phụ thuộc vào điểm số: con dễ lo âu, mất ngủ, sợ thất bại, nói dối về điểm, có khi trầm cảm. Bố mẹ nên cùng con đặt mục tiêu vừa sức, khen sự cố gắng thay vì chỉ khen kết quả, và nói rõ bố mẹ thương con vô điều kiện. Nếu con nói muốn chết hay tự làm đau mình, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Ôn thi vào lớp 10 căng thẳng

    Lo lắng khi ôn thi vào 10 là bình thường, nhất là ở những nơi cạnh tranh vào trường công lập cao. Đáng lo khi con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc, cáu gắt hoặc không học được nữa kéo dài hơn 2 tuần. Bố mẹ giúp nhiều nhất bằng cách giữ cho con ngủ 8–10 tiếng, ăn đủ, có giờ nghỉ, cùng con lập lịch ôn vừa sức và nói rõ rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Cách tuyển sinh lớp 10, môn thi thứ ba và số nguyện vọng do từng Sở Giáo dục và Đào tạo quyết định, nên hãy xem thông báo của Sở nơi mình ở. Nếu con nói muốn chết hay tự làm đau mình, ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác