Sơ cứu và an toàn

Trẻ bị mèo cào: sơ cứu, tiêm phòng dại và bệnh mèo cào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Khi con bị mèo cào trầy da, rửa ngay dưới vòi nước chảy với xà phòng khoảng 15 phút, sát khuẩn, rồi đưa con đến cơ sở tiêm chủng hoặc cơ sở y tế trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại, kể cả khi là mèo nhà. Ở Việt Nam mèo cũng truyền bệnh dại, và vết cào làm xước da hay chảy máu đều cần được đánh giá. Ngoài ra, vài ngày đến vài tuần sau vết cào, một số trẻ bị bệnh mèo cào: nổi nốt đỏ ở chỗ cào rồi sưng hạch gần đó, thường nhẹ nhưng nên đi khám. Đi cấp cứu ngay khi vết cào sâu, chảy máu không cầm, ở mặt, mắt, đầu, cổ, hoặc con mèo có dấu hiệu dại.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Vết cào hoặc cắn chảy máu nhiều, ấn chặt liên tục mà máu vẫn không cầm.
  • Vết cào sâu, rách rộng, hoặc ở mắt, mặt, đầu, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục.
  • Mèo có dấu hiệu dại: cắn cào vô cớ, thay đổi tính nết, chảy nhiều dãi, bỏ ăn, đi loạng choạng, hoặc là mèo hoang, mèo lạ đã bỏ đi.
  • Con đang được tiêm phòng dại hoặc đã bị cào trước đó, nay sốt, đau đầu, kích động, sợ nước, sợ gió, tê ngứa ở chỗ bị cào.
  • Con sốt cao kèm li bì, co giật, đau đầu dữ dội, hoặc nhìn mờ sau khi bị mèo cào.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Mọi vết mèo cào làm trầy da, xước rớm máu hoặc chảy máu, kể cả mèo nhà đã tiêm phòng: đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại.
  • Mèo liếm vào vết xước, vết loét, hoặc vào mắt, miệng của con.
  • Vết cào sưng, đỏ, nóng, đau tăng, chảy mủ, hoặc có vệt đỏ lan ra từ vết cào.
  • Sau vết cào vài ngày đến vài tuần, con nổi hạch ở nách, cổ, bẹn hay khuỷu tay gần chỗ bị cào, hạch đau, to dần, hoặc con sốt, mệt.
  • Con chưa tiêm đủ các mũi có thành phần uốn ván trong lịch tiêm chủng, hoặc bố mẹ không nhớ.
  • Con mèo ốm, chết hoặc mất tích trong 10 ngày sau khi cào con: báo ngay cho cơ sở tiêm chủng.

Mèo cào có lây bệnh dại không

Có. Virus dại có trong nước bọt của con vật bị dại. Mèo hay liếm móng, nên vết cào làm trầy da cũng có thể đưa virus vào, giống như vết cắn. Ở Việt Nam, chó là nguồn lây chính, nhưng mèo cũng gây ra một phần các ca dại ở người.

Bác sĩ phân loại theo kiểu tiếp xúc. Con chỉ vuốt ve, cho mèo ăn, bị liếm trên da lành thì không cần tiêm. Vết cào xước da không chảy máu thì cần tiêm vắc xin. Vết cào chảy máu, mèo liếm vào da xước hay vào mắt, miệng thì cần tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại. Bệnh dại khi đã phát thì gần như không cứu được, nhưng tiêm sớm và đủ mũi thì phòng được gần như hoàn toàn.

Với mèo nhà còn khỏe, bác sĩ thường cho tiêm mũi đầu ngay và dặn theo dõi mèo 10 ngày. Nếu sau 10 ngày mèo vẫn khỏe, bác sĩ có thể cho dừng các mũi sau. Bố mẹ không tự chờ xem mèo có sao không rồi mới đưa con đi tiêm.

Sơ cứu ngay tại nhà

  • Rửa vết cào dưới vòi nước sạch đang chảy với xà phòng, kỹ và nhẹ nhàng, khoảng 15 phút, kể cả vết xước nhỏ.
  • Sau khi rửa, sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung dịch povidone iod nếu có.
  • Nếu chảy máu, ấn chặt bằng gạc hoặc khăn sạch đến khi cầm. Che bằng gạc sạch, băng nhẹ.
  • Không đắp lá, thuốc nam, vôi, tỏi hay bất cứ thứ gì lên vết cào; không nặn, không hút vết thương.
  • Đưa con đến cơ sở tiêm chủng hoặc cơ sở y tế trong ngày. Nếu đã muộn vài ngày, vẫn đi ngay. Mang theo sổ tiêm chủng của con và phiếu tiêm phòng dại cũ nếu có.

Bệnh mèo cào là gì

Bệnh mèo cào do một loại vi khuẩn (Bartonella) mà nhiều con mèo, nhất là mèo con và mèo có bọ chét, mang trong người mà vẫn khỏe. Bệnh lây qua vết cào, vết cắn, nước bọt mèo dính vào da xước hoặc mắt, và qua bọ chét. Bệnh này khác bệnh dại và không lây từ người sang người.

Thường vài ngày sau khi bị cào, ở chỗ vết cào nổi một nốt đỏ nhỏ, có khi có mủ. Sau đó một đến vài tuần, hạch gần đó sưng to và đau: hạch nách khi bị cào ở tay, hạch cổ khi bị cào ở mặt, đầu, hạch bẹn khi bị cào ở chân. Con có thể sốt nhẹ, mệt, chán ăn.

Ở trẻ khỏe mạnh, bệnh thường nhẹ và tự khỏi sau vài tuần đến vài tháng; hạch có thể còn to một thời gian. Bác sĩ sẽ khám để phân biệt với các nguyên nhân sưng hạch khác và quyết định có cần kháng sinh hay không. Trẻ có bệnh làm suy giảm miễn dịch cần được khám sớm vì bệnh có thể nặng hơn.

Uốn ván và nhiễm trùng vết cào

Móng mèo bẩn có thể làm vết cào nhiễm trùng: sưng, đỏ, nóng, đau tăng sau 1–2 ngày, chảy mủ. Khi đó bác sĩ có thể cần cho kháng sinh; bố mẹ không tự cho con uống.

Trẻ tiêm đủ các mũi có thành phần uốn ván theo lịch tiêm chủng thường đã được bảo vệ. Nếu con chưa tiêm đủ hoặc bố mẹ không nhớ, nói với bác sĩ khi đưa con đi khám để được tiêm phòng uốn ván nếu cần.

Phòng mèo cào khi nhà có con nhỏ

  • Dạy con không trêu, kéo đuôi, ôm chặt mèo, không lại gần khi mèo đang ăn, ngủ, cho con bú hay đang sợ hãi.
  • Không để trẻ nhỏ ở một mình với mèo, kể cả mèo hiền.
  • Cho con rửa tay bằng xà phòng sau khi chơi với mèo; không để mèo liếm mặt, mắt, miệng hay vết xước của con.
  • Tiêm phòng dại cho mèo nhà hằng năm, cắt móng, trị bọ chét cho mèo.
  • Không cho con lại gần mèo hoang, mèo lạ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Rửa vết cào kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút, sát khuẩn, rồi đi tiêm phòng trong ngày.
  • Đi tiêm đúng ngày hẹn, không bỏ mũi; đặt lời nhắc trên điện thoại.
  • Theo dõi con mèo trong 10 ngày: ăn uống, tính nết, đi lại. Báo cho cơ sở tiêm chủng ngay nếu mèo ốm, chết, mất tích.
  • Giữ vết cào sạch, khô; thay gạc khi bẩn. Theo dõi vết cào và vùng hạch gần đó trong vài tuần.
  • Nếu con đau, có thể cho uống paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.

Hiểu lầm thường gặp

Mèo nhà, mèo đã tiêm phòng thì cào không sao, không cần đi tiêm.
Mèo nhà vẫn có thể nhiễm dại nếu ra ngoài hoặc tiếp xúc với con vật khác, và giấy tiêm phòng của mèo không thay được đánh giá của bác sĩ. Hãy đưa con đi khám trong ngày.
Bị mèo cào thì chỉ cần bôi dầu gió, đắp lá là khỏi.
Rửa bằng xà phòng và nước chảy khoảng 15 phút mới là bước giúp giảm virus và vi khuẩn. Đắp lá, bôi các thứ lên vết thương dễ làm nhiễm trùng và khiến bố mẹ chậm đưa con đi tiêm.
Tiêm phòng dại làm trẻ ngu đi, phải kiêng ăn nhiều thứ.
Vắc xin phòng dại hiện nay an toàn cho trẻ ở mọi lứa tuổi, không ảnh hưởng trí tuệ và không cần kiêng ăn.

Bố mẹ hay hỏi

+Bị mèo cào xước nhẹ không chảy máu có cần tiêm phòng dại không?

Vết cào xước da, dù không chảy máu, vẫn được xếp vào nhóm cần tiêm vắc xin. Hãy rửa sạch rồi đưa con đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định.

+Mèo nhà cào con thì có phải tiêm không?

Vẫn nên đi khám trong ngày. Bác sĩ thường cho tiêm mũi đầu và dặn theo dõi mèo 10 ngày; nếu mèo vẫn khỏe, bác sĩ có thể cho dừng các mũi sau.

+Bị mèo cào mấy ngày mới đi tiêm có được không?

Vẫn đi ngay khi nhận ra, dù đã muộn vài ngày hay vài tuần. Tiêm càng sớm càng tốt.

+Bị mèo cào rồi nổi hạch ở nách có sao không?

Có thể là bệnh mèo cào, thường nhẹ và tự khỏi ở trẻ khỏe. Vẫn nên cho con đi khám để bác sĩ phân biệt với nguyên nhân khác và quyết định có cần thuốc không.

+Bị mèo cào có cần tiêm uốn ván không?

Nếu con đã tiêm đủ các mũi trong lịch tiêm chủng thì thường không cần thêm. Nếu chưa đủ hoặc không nhớ, bác sĩ sẽ quyết định khi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Rabies vaccines: WHO position paper – April 2018 — WHO
  2. WHO Expert Consultation on Rabies: third report (TRS 1012) — WHO
  3. Animal and human bites — NHS (Anh)
  4. Cat-scratch disease — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị chó mèo cắn

    Ở Việt Nam, bệnh dại vẫn lưu hành và mỗi năm vẫn có người tử vong, phần lớn vì không tiêm phòng sau khi bị chó cắn; khi đã lên cơn dại thì gần như không cứu được. Ngay khi con bị chó, mèo cắn, cào trầy da hoặc liếm vào vết xước, rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng khoảng 15 phút, sát khuẩn, rồi đưa con đến cơ sở tiêm chủng hoặc cơ sở y tế trong ngày để được khám và tiêm vắc xin phòng dại, có khi kèm huyết thanh kháng dại. Đi cấp cứu ngay khi vết cắn chảy máu nhiều, sâu, ở mặt, đầu, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục, hoặc con vật có dấu hiệu dại.

  • Uốn ván

    Vi khuẩn uốn ván sống trong đất, bụi, phân súc vật và vào cơ thể qua vết thương, nhất là vết đâm sâu, vết thương bẩn, vết cắn, vết bỏng. Khi con bị thương, rửa sạch vết thương rồi xem sổ tiêm: con chưa tiêm đủ mũi có thành phần uốn ván, bố mẹ không nhớ, hoặc vết thương bẩn mà mũi gần nhất đã quá 5 năm (vết sạch là quá 10 năm), thì đưa con đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm vắc xin hay huyết thanh. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con cứng hàm, khó há miệng, khó nuốt, co cứng cơ, khó thở hoặc co giật.

  • Trẻ nổi hạch cổ

    Hạch ở cổ, sau tai, dưới cằm rất hay gặp ở trẻ và phần lớn là hạch phản ứng khi con bị viêm họng, cảm, sâu răng hay viêm da đầu. Hạch nhỏ dưới khoảng 1 cm, mềm, di động, hơi đau thường nhỏ lại sau 2–4 tuần khi hết bệnh. Đi khám khi hạch to từ 2,5 cm, to nhanh, cứng, dính, kéo dài quá 1 tháng, hoặc kèm sốt kéo dài, sụt cân, đổ mồ hôi đêm. Hạch cổ làm con khó thở, khó nuốt, hoặc con li bì thì đi cấp cứu ngay.

  • Nuôi chó mèo khi có con nhỏ

    Nhà có con nhỏ vẫn nuôi chó mèo được, nếu giữ ba nguyên tắc: không bao giờ để trẻ nhỏ một mình với con vật, kể cả con vật hiền; tiêm phòng dại và tẩy giun cho chó mèo đều đặn; cho con rửa tay sau khi chơi với thú và trước khi ăn, không để thú liếm mặt con. Mọi vết cắn, cào làm trầy da cần rửa ngay dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút và đưa con đi khám trong ngày để bác sĩ quyết định tiêm phòng dại. Gọi 115 hoặc 113 nếu con bị chó tấn công, vết cắn sâu chảy máu nhiều, hoặc con khó thở, sưng môi khi gần thú.

  • Cầm máu vết thương

    Cách cầm máu tốt nhất cho gần như mọi vết thương là ấn chặt trực tiếp: đặt gạc, khăn sạch hoặc áo sạch lên vết thương, ấn mạnh liên tục khoảng 10 phút, không mở ra xem; máu thấm qua thì đặt thêm lớp mới lên trên. Không rắc thuốc lào, bột cà phê, tro bếp, nhọ nồi hay đắp lá lên vết thương, và không buộc garô cho vết thương thông thường. Gọi 115 hoặc 113 khi máu phun thành tia, vẫn chảy nhiều sau 10 phút ấn chặt, vết thương ở cổ, ngực, bụng, hoặc con tái nhợt, vã mồ hôi, lả đi.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

Chủ đề khác