Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ nổi hạch ở cổ, sau tai: khi nào bình thường, khi nào cần khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Hạch ở cổ, sau tai, dưới cằm rất hay gặp ở trẻ và phần lớn là hạch phản ứng khi con bị viêm họng, cảm, sâu răng hay viêm da đầu. Hạch nhỏ dưới khoảng 1 cm, mềm, di động, hơi đau thường nhỏ lại sau 2–4 tuần khi hết bệnh. Đi khám khi hạch to từ 2,5 cm, to nhanh, cứng, dính, kéo dài quá 1 tháng, hoặc kèm sốt kéo dài, sụt cân, đổ mồ hôi đêm. Hạch cổ làm con khó thở, khó nuốt, hoặc con li bì thì đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Hạch hoặc vùng cổ sưng to làm con khó thở, thở rít, khó nuốt, chảy nước dãi, không uống được.
  • Con li bì, mệt lả, trông rất ốm.
  • Sốt kèm chấm hoặc mảng đỏ tím trên da không mất màu khi ấn cốc thủy tinh lên.
  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Hạch to nhanh trong vài giờ, da trên hạch đỏ, nóng, rất đau, hoặc sốt từ 40°C: đi khám ngay trong ngày.
  • Hạch to từ 2,5 cm trở lên, rất đau khi chạm, hoặc làm con khó quay cổ.
  • Con sốt kéo dài quá 3 ngày; hoặc sốt từ 5 ngày kèm mắt đỏ, môi đỏ nứt, phát ban, bàn tay bàn chân sưng đỏ.
  • Hạch cứng, không di động khi ấn, ở vùng ngay trên xương đòn, hoặc nổi hạch ở nhiều nơi trên cơ thể.
  • Hạch không nhỏ đi sau 2–4 tuần, hoặc còn to sau 1 tháng; hay con sụt cân, đổ mồ hôi đêm, xanh xao, mệt kéo dài, dễ bầm tím.
  • Hạch cổ kèm đau răng, sưng hàm; hoặc con dưới 3 tháng tuổi có hạch to.

Hạch là gì, vì sao trẻ hay nổi hạch

Hạch bạch huyết là những cục nhỏ chứa tế bào miễn dịch, nằm dọc cổ, sau tai, sau gáy, dưới cằm, ở nách và bẹn. Hạch lọc dịch từ vùng cơ thể gần nó và to lên khi phải chống nhiễm trùng ở vùng đó.

Trẻ hay bị viêm họng, cảm, viêm tai, nên hạch ở cổ thường sờ thấy được. Hạch nhỏ như hạt đậu, dưới khoảng 1 cm, mềm, lăn được dưới tay là bình thường và có thể sờ thấy cả khi con khỏe. Hạch sau tai và sau gáy hay gặp khi con có chấy, viêm da đầu, chàm hay vết xước ở da đầu.

Những nguyên nhân hay gặp

  • Nhiễm virus đường hô hấp như cảm, viêm họng: hạch hai bên cổ to vừa, hơi đau, nhỏ dần sau khi khỏi bệnh.
  • Viêm họng, viêm amidan do vi khuẩn: thường một hạch to, đau ở một bên cổ.
  • Sâu răng, áp xe răng: một hạch đau dưới góc hàm, có thể sưng má cùng bên.
  • Viêm hạch mủ: hạch to nhanh, da đỏ, nóng, rất đau, con sốt; cần bác sĩ khám và có thể cần kháng sinh hoặc chích tháo mủ.
  • Bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (do virus EBV), hay gặp ở tuổi teen: sốt, đau họng nhiều, hạch nhiều nơi, mệt kéo dài.
  • Bệnh Kawasaki ở trẻ nhỏ: sốt từ 5 ngày kèm một hạch to ở một bên cổ, mắt đỏ, môi đỏ nứt.
  • Hiếm hơn: lao hạch (hạch to dần, ít đau, có thể dính thành chùm), bệnh bạch cầu, u lympho. Những bệnh này thường kèm sốt kéo dài, sụt cân, đổ mồ hôi đêm, xanh xao.

Hạch nào đáng lo

Bố mẹ có thể dùng đồ vật quen thuộc để ước kích thước: hạt đậu khoảng 0,5–1 cm, đồng xu lớn khoảng 2,5 cm. Hạch nhỏ, mềm, di động, hơi đau thường là hạch phản ứng.

Hạch đáng lo là hạch to dần qua nhiều tuần, cứng, không đau, dính vào mô xung quanh, ở vùng ngay trên xương đòn, hoặc kèm sốt kéo dài, sụt cân, đổ mồ hôi đêm. Khi đó con cần được bác sĩ khám kỹ, không chờ đợi.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi về những lần ốm gần đây, tiếp xúc với người bị lao, vết xước do chó mèo, rồi khám họng, răng, da đầu và sờ hạch ở các vùng khác, khám gan lách. Phần lớn chỉ cần theo dõi thêm 2–4 tuần.

Nếu hạch có dấu hiệu nhiễm vi khuẩn, bác sĩ có thể kê kháng sinh. Nếu hạch không nhỏ đi hoặc có dấu hiệu đáng lo, con được làm xét nghiệm máu, siêu âm hạch, có khi chọc hút hoặc sinh thiết hạch để tìm nguyên nhân.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đo hạch một lần mỗi tuần bằng thước, hoặc so với đồng xu, rồi ghi lại để xem hạch to lên hay nhỏ đi.
  • Không nắn bóp, day hạch hằng ngày; nắn nhiều làm hạch lâu nhỏ hơn.
  • Không đắp lá, đắp thuốc, chích lể hay cạo gió lên chỗ hạch.
  • Khi con đau hoặc sốt, dùng paracetamol 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Cho con uống đủ nước, nghỉ ngơi khi đang ốm; chải răng kỹ, đi khám răng nếu có sâu răng.
  • Gội đầu, kiểm tra chấy và vết xước ở da đầu nếu hạch nằm sau tai, sau gáy.

Hiểu lầm thường gặp

Cứ nổi hạch là bị ung thư.
Phần lớn hạch ở trẻ là hạch phản ứng do nhiễm trùng và tự nhỏ lại. Ung thư hạch ở trẻ hiếm, thường kèm các dấu hiệu khác như sốt kéo dài, sụt cân, hạch cứng to dần.
Nổi hạch là phải uống kháng sinh.
Hạch do virus không cần kháng sinh. Bác sĩ chỉ kê kháng sinh khi có dấu hiệu nhiễm vi khuẩn.
Đắp lá, chườm muối nóng cho hạch tan nhanh.
Những cách này không làm hạch nhỏ đi nhanh hơn, có thể gây bỏng, nhiễm trùng da và làm chậm việc đi khám khi hạch đáng lo.
Hạch đã to thì không bao giờ hết.
Hạch phản ứng thường nhỏ lại trong 2–4 tuần sau khi hết bệnh. Một vài hạch nhỏ có thể còn sờ thấy lâu dài, đó là bình thường.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ nổi hạch sau tai có nguy hiểm không?

Thường không. Hạch sau tai hay do viêm da đầu, chấy, chàm hoặc cảm cúm, và nhỏ lại khi hết bệnh. Hạch to nhanh, đỏ đau, hoặc kéo dài quá 1 tháng thì đưa con đi khám.

+Hạch bao nhiêu cm thì phải đi khám?

Hạch to từ 2,5 cm, hoặc hạch còn to sau 1 tháng, cần đi khám. Hạch nhỏ dưới khoảng 1 cm, mềm, di động thường là bình thường.

+Bao lâu thì hạch cổ nhỏ lại?

Sau khi khỏi nhiễm trùng, hạch thường nhỏ dần trong 2–4 tuần. Có hạch nhỏ vẫn sờ thấy lâu dài mà không phải là bệnh.

+Con nổi hạch có được đi học không?

Hạch không lây. Con đi học được khi hết sốt và đủ khỏe, trừ khi bác sĩ chẩn đoán một bệnh cần nghỉ học.

+Sau tiêm vắc xin lao con nổi hạch ở nách có sao không?

Hạch nhỏ ở nách cùng bên tiêm có thể gặp sau tiêm vắc xin lao. Hạch to, đỏ, chảy mủ hoặc con sốt thì đưa con đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Lymph Nodes - Swollen — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Swollen glands — NHS (Anh)
  3. Glandular fever — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị viêm họng

    Phần lớn viêm họng ở trẻ do virus, thường đi kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh. Một phần nhỏ do liên cầu khuẩn nhóm A, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi: sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau; trường hợp này cần bác sĩ khám, xét nghiệm và uống kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.

  • Viêm amidan ở trẻ

    Phần lớn viêm amidan ở trẻ do virus, thường kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh, kể cả khi amidan có chấm mủ trắng. Khi con sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau, nhất là trẻ từ 5 tuổi, bác sĩ sẽ xét nghiệm tìm liên cầu khuẩn và nếu dương tính thì cho kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Cắt amidan chỉ cân nhắc khi con viêm rất nhiều đợt mỗi năm hoặc amidan to gây ngừng thở khi ngủ. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.

  • Bệnh Kawasaki

    Bệnh Kawasaki là tình trạng viêm các mạch máu, hay gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Dấu hiệu chính là sốt cao kéo dài từ 5 ngày trở lên, kèm mắt đỏ không có ghèn, môi đỏ nứt nẻ, lưỡi đỏ như quả dâu, phát ban, bàn tay bàn chân sưng đỏ hoặc nổi hạch ở một bên cổ. Bệnh không lây, nhưng nếu không được điều trị sớm có thể làm tổn thương động mạch vành của tim, nên con sốt từ 5 ngày kèm vài dấu hiệu trên cần đi khám ngay trong ngày. Con li bì, khó thở, da tái lạnh hoặc kêu đau ngực thì đưa đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị sâu răng

    Sâu răng xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám dùng đường từ đồ ăn uống tạo ra axit làm mòn men răng; dấu hiệu sớm nhất là vệt trắng đục gần chân răng, sau đó thành chấm nâu đen, lỗ sâu và đau. Răng sữa bị sâu vẫn cần chữa vì nó giữ chỗ cho răng vĩnh viễn và giúp con ăn nhai, nói. Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor từ chiếc răng đầu tiên, không cho con ngậm bình sữa khi ngủ, cho con khám răng từ trước 1 tuổi, sau đó định kỳ theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần. Mặt con sưng to lan nhanh, sưng gần mắt hoặc dưới hàm làm khó nuốt, khó thở, kèm sốt thì đến cấp cứu ngay.

  • Bạch cầu cấp ở trẻ

    Bạch cầu cấp (ung thư máu cấp) là bệnh hiếm gặp, nhưng là loại ung thư hay gặp nhất ở trẻ em. Dấu hiệu thường xuất hiện trong vài tuần: con mệt, xanh xao, dễ bầm tím hoặc chảy máu không rõ lý do, sốt hay ốm vặt kéo dài, đau xương khớp, nổi hạch, bụng to. Từng dấu hiệu riêng lẻ phần lớn do bệnh thông thường; điều cần để ý là nhiều dấu hiệu cùng lúc, kéo dài và nặng dần, khi đó hãy đưa con đi khám để làm công thức máu. Đi cấp cứu ngay nếu con chảy máu không cầm, khó thở, sưng mặt cổ đột ngột, li bì hoặc sốt cao kèm mệt lả.

  • Hạch nách sau tiêm lao

    Sau tiêm lao (BCG) ở cánh tay trái, một số ít trẻ nổi hạch ở nách trái, đôi khi ở trên xương đòn hoặc cổ cùng bên, thường vài tuần đến vài tháng sau tiêm. Hạch nhỏ, mềm, con vẫn bú, chơi, tăng cân bình thường thì phần lớn tự nhỏ lại; kể cả hạch có mủ, đa số trẻ khỏi sau 4–6 tháng mà không để lại hậu quả. Đưa con đi khám khi hạch to dần, đỏ, mềm lùng nhùng, sắp vỡ hoặc đã vỡ chảy mủ, hoặc con sốt, chậm tăng cân. Không tự chích, nặn, đắp lá hay cho con uống thuốc.

Chủ đề khác