Ho, sổ mũi, viêm họng

Trẻ bị polyp mũi: dấu hiệu, nguyên nhân và khi nào cần mổ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Polyp mũi là những khối mềm, lành tính mọc từ niêm mạc mũi xoang, làm con nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi, giảm ngửi và ngủ ngáy. Polyp rất hiếm ở trẻ em, nên khi trẻ có polyp, bác sĩ thường cho làm xét nghiệm mồ hôi để tìm bệnh xơ nang; polyp chỉ ở một bên mũi hoặc hay chảy máu mũi cần được bác sĩ tai mũi họng khám sớm. Phần lớn được điều trị trước bằng thuốc xịt mũi theo đơn, mổ khi thuốc không đỡ. Con khó thở, tím tái, sưng đỏ quanh mắt hoặc sốt cao kèm đau đầu dữ dội thì đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con khó thở rõ, thở rút lõm lồng ngực, môi tím tái, hoặc ngừng thở lâu khi ngủ.
  • Mí mắt, vùng quanh mắt sưng đỏ, đau, mắt lồi ra, nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
  • Con sốt cao kèm đau đầu dữ dội, cổ cứng, nôn nhiều, li bì hoặc lú lẫn.
  • Chảy máu mũi nhiều, ấn chặt cánh mũi 10–15 phút vẫn không cầm.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con nghẹt mũi, chảy mũi kéo dài nhiều tuần, giảm hoặc mất ngửi, nói giọng mũi, dù đã rửa mũi.
  • Chỉ nghẹt một bên mũi kéo dài, nhìn thấy khối trong một bên lỗ mũi, hoặc hay chảy máu mũi cùng một bên.
  • Bố mẹ nhìn thấy khối trắng xám, bóng, mềm như hạt nho trong lỗ mũi con.
  • Con ngủ ngáy to, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra.
  • Kèm theo ho kéo dài có đờm, viêm phổi nhiều lần, chậm tăng cân, đi ngoài phân nhiều mỡ hoặc mồ hôi rất mặn.
  • Con đang được điều trị polyp mà nghẹt mũi nặng lên, hoặc polyp mọc lại sau mổ.

Polyp mũi là gì

Polyp mũi là những khối sưng mềm, hình giọt nước hoặc như chùm nho, mọc ra từ lớp niêm mạc lót trong mũi và xoang. Polyp do viêm thường không nguy hiểm, nhưng nếu không điều trị có thể to dần, làm tắc mũi và tắc chỗ dẫn lưu của xoang.

Con có thể nghẹt mũi kéo dài như bị cảm mãi không khỏi, chảy mũi, dịch chảy xuống họng, giảm ngửi và giảm vị, ngủ ngáy, nói giọng mũi, hay viêm xoang. Polyp không tự hết nếu không được điều trị.

Vì sao trẻ bị polyp, và vì sao bác sĩ hỏi về xơ nang

Polyp hình thành khi niêm mạc mũi xoang bị viêm kéo dài. Ở người lớn, polyp hay đi cùng hen, viêm xoang mạn và nhạy cảm với aspirin. Ở trẻ em, polyp rất hiếm; trẻ từ 2 đến 10 tuổi có polyp thì cần loại trừ bệnh xơ nang (một bệnh di truyền làm chất nhầy trong phổi, mũi xoang và đường tiêu hóa đặc quánh). Polyp ở trẻ bị xơ nang thường mọc ở cả hai bên.

Vì vậy khi phát hiện polyp ở trẻ, bác sĩ thường cho làm xét nghiệm mồ hôi (đo lượng muối trong mồ hôi) dù con chưa có triệu chứng gì khác. Xơ nang ít gặp ở trẻ Việt Nam, nhưng phát hiện sớm giúp con được chăm sóc phổi và dinh dưỡng kịp thời. Bác sĩ cũng có thể hỏi về viêm mũi dị ứng, hen và các bệnh làm niêm mạc mũi xoang viêm lâu ngày.

Polyp một bên mũi, chảy máu mũi: cần khám kỹ

Polyp do viêm thường mọc ở cả hai bên. Khi chỉ có khối ở một bên mũi, bác sĩ cần tìm nguyên nhân khác, như polyp hình thành từ xoang hàm phình vào mũi, dị vật nằm lâu trong mũi, hoặc hiếm hơn là một khối u. Khối ở một bên kèm chảy máu mũi lặp lại, đau, chảy mủ có mùi hôi, mắt lồi hoặc nhìn đôi là lý do để bác sĩ tai mũi họng khám sớm.

Nhiều khi thứ bố mẹ tưởng là polyp lại là cuốn mũi dưới bị sưng do viêm mũi dị ứng; cuốn mũi có màu hồng, sờ cứng vì có xương bên trong. Chỉ bác sĩ soi mũi mới phân biệt được.

Bác sĩ sẽ khám và điều trị thế nào

Bác sĩ tai mũi họng soi mũi, thường nội soi bằng ống nhỏ có đèn để xem polyp nằm ở đâu, to bao nhiêu. Con có thể được chụp cắt lớp xoang khi cần đánh giá kỹ hoặc trước khi mổ, xét nghiệm mồ hôi để tìm xơ nang, và test dị ứng nếu nghi dị ứng.

Điều trị thường bắt đầu bằng thuốc xịt mũi có corticoid theo đơn, dùng đều mỗi ngày và thường phải vài tuần mới thấy rõ tác dụng; có khi bác sĩ cho thêm một đợt thuốc uống ngắn ngày. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp con dễ chịu. Nếu thuốc không đỡ hoặc polyp quá to gây tắc mũi, bác sĩ có thể đề nghị mổ nội soi lấy polyp. Polyp hay mọc lại sau mổ, nên con thường cần tiếp tục thuốc xịt và tái khám định kỳ. Loại thuốc, liều và thời điểm mổ do bác sĩ quyết định.

Chăm sóc con tại nhà

  • Rửa mũi cho con bằng nước muối sinh lý 0,9% một đến hai lần mỗi ngày, nhất là trước khi ngủ và trước khi xịt thuốc.
  • Nếu bác sĩ kê thuốc xịt mũi: xịt đều mỗi ngày, đầu hơi cúi, hướng vòi xịt ra phía ngoài, không xịt thẳng vào vách ngăn giữa; không tự ngừng khi thấy đỡ.
  • Không dùng thuốc nhỏ hoặc xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi; trẻ lớn chỉ dùng ngắn ngày theo hướng dẫn của bác sĩ hay dược sĩ, không quá 5 ngày.
  • Giữ nhà không khói thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử; hạn chế khói bếp than, khói hương nơi con ở.
  • Nếu con bị viêm mũi dị ứng hay hen, dùng thuốc dự phòng đều đặn theo đơn và tránh những thứ làm con lên cơn.
  • Ghi lại các đợt nghẹt mũi, chảy máu mũi, ngủ ngáy và mang theo khi tái khám.

Hiểu lầm thường gặp

Polyp mũi là thịt thừa, tự giật hoặc ngoáy ra được.
Tự ngoáy, giật hay đốt có thể làm chảy máu, nhiễm trùng. Polyp cần bác sĩ tai mũi họng khám và điều trị.
Nhỏ thuốc nam, xông lá vào mũi sẽ làm polyp teo đi.
Không có bằng chứng những cách này làm polyp nhỏ lại; một số thứ nhỏ vào mũi còn gây bỏng, kích ứng niêm mạc. Thuốc xịt theo đơn và rửa mũi bằng nước muối sinh lý là cách an toàn.
Mổ polyp một lần là khỏi vĩnh viễn.
Polyp hay mọc lại sau mổ, nhất là khi tình trạng viêm còn. Con thường cần dùng thuốc xịt và tái khám đều sau mổ.
Trẻ nghẹt mũi lâu ngày chỉ là viêm mũi, không cần soi.
Nghẹt mũi kéo dài nhiều tuần, giảm ngửi hay chỉ tắc một bên cần được soi mũi để tìm polyp, VA to, lệch vách ngăn hay dị vật.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị polyp mũi có nguy hiểm không?

Polyp là khối lành tính nhưng có thể gây tắc mũi, viêm xoang, ngủ ngáy. Ở trẻ, polyp còn có thể là dấu hiệu của bệnh xơ nang, nên con cần được khám kỹ.

+Trẻ bị polyp mũi có phải mổ không?

Không phải trẻ nào cũng mổ. Thường bác sĩ cho dùng thuốc xịt trước; mổ khi thuốc không đỡ hoặc polyp quá to gây tắc mũi.

+Xét nghiệm mồ hôi có đau không?

Không đau. Kỹ thuật viên kích thích một vùng da nhỏ ở cánh tay cho ra mồ hôi rồi thu lại để đo lượng muối; con có thể thấy hơi châm chích.

+Polyp mũi có tự hết không?

Polyp thường không tự hết nếu không được điều trị. Thuốc xịt theo đơn có thể làm polyp nhỏ lại và đỡ nghẹt mũi.

+Con bị polyp mũi có đi học, chơi thể thao được không?

Được. Con chỉ cần nghỉ khi mới mổ theo dặn dò của bác sĩ và tránh bơi lội, va chạm mạnh trong thời gian đó.

Nguồn tham khảo

  1. Nasal polyps — NHS (Anh)
  2. Nasal polyps (ENT patient leaflet) — NHS West Suffolk
  3. Cystic fibrosis: symptoms — NHS (Anh)
  4. Having a sweat test (children) — NHS Gloucestershire Hospitals

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Viêm xoang mạn tính

    Viêm xoang mạn tính là khi nghẹt mũi, chảy mũi, ho hay nặng mặt kéo dài quá 12 tuần. Ở trẻ, nguyên nhân hay gặp là viêm mũi dị ứng, VA to và khói thuốc trong nhà; điều trị chính là rửa mũi nước muối đều đặn và xử lý nguyên nhân, thuốc xịt mũi hay kháng sinh do bác sĩ quyết định, phẫu thuật hiếm khi cần. Nên khám tai mũi họng khi triệu chứng quá 12 tuần, chỉ ở một bên, hoặc viêm nhiều đợt trong năm. Mí mắt sưng đỏ, mắt lồi, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hay cổ cứng là biến chứng, cần đến cấp cứu ngay.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Nghẹt mũi khi ngủ

    Trẻ nhỏ hay nghẹt mũi về đêm vì lỗ mũi nhỏ, nằm xuống thì dịch mũi đọng lại, nhất là khi đang cảm lạnh. Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút nhẹ ở cửa mũi trước khi ngủ là cách an toàn nhất; trẻ dưới 1 tuổi vẫn nằm ngửa trên mặt phẳng, không kê gối, không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi. Nếu con ngáy to gần như đêm nào, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra, hãy đưa con đi khám. Con rút lõm lồng ngực, tím tái, ngừng thở trên 20 giây hoặc khó đánh thức thì gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Rửa mũi, hút mũi cho trẻ

    Với trẻ nhỏ, làm sạch mũi là nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9% cho dịch mềm ra rồi hút nhẹ ở cửa mũi: trẻ dưới 1 tuổi nhỏ 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, chỉ làm khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Không bơm rửa mũi mạnh bằng xi lanh hay bình áp lực cho trẻ nhỏ, và không tự pha nước muối bằng muối ăn ước chừng; dùng nước muối sinh lý đóng lọ. Trẻ lớn biết hợp tác có thể xịt rửa nhẹ. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ ngủ ngáy

    Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.

  • Lệch vách ngăn mũi

    Vách ngăn mũi của phần lớn mọi người hơi lệch và không cần chữa. Chỉ khi vách ngăn lệch nhiều làm con nghẹt mũi kéo dài, thường một bên, ngủ ngáy, hay viêm xoang hoặc chảy máu mũi, con mới cần bác sĩ tai mũi họng khám. Thuốc chỉ giúp giảm nghẹt; muốn sửa vách ngăn phải mổ, và việc có mổ hay không, mổ lúc nào do bác sĩ tai mũi họng quyết định, thường đợi đến khi mặt con đã phát triển gần xong. Sau cú va đập vào mũi, nếu trong mũi sưng phồng tím đỏ làm tắc mũi, chảy máu không cầm hoặc chảy dịch trong, hãy đi cấp cứu ngay.

Chủ đề khác