Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ bị sốt siêu vi: bao lâu thì hết, chăm sóc thế nào, khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Sốt siêu vi là sốt do virus, nguyên nhân hay gặp nhất của sốt ở trẻ. Phần lớn tự hết sau 2–4 ngày, kháng sinh không có tác dụng; việc cần làm là hạ sốt bằng paracetamol 10–15 mg/kg/lần cách 4–6 giờ, cho con uống đủ nước và theo dõi dấu hiệu nặng. Ở Việt Nam, sốt cao liên tục từ 2 ngày, nhất là mùa mưa, cần đi khám để loại trừ sốt xuất huyết. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật, chấm đỏ tím trên da hay hơn 6 giờ không đi tiểu phải đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
  • Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái.
  • Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
  • Con kêu đau đầu dữ dội, cổ cứng, sợ ánh sáng.
  • Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Vừa hạ sốt mà con mệt lả, vật vã, tay chân lạnh, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con từ 3 đến 6 tháng tuổi bị sốt từ 39°C.
  • Sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là vào mùa sốt xuất huyết (tháng 6 đến tháng 11 ở miền Bắc, quanh năm ở miền Nam).
  • Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại.
  • Con nổi ban khi đang sốt, đau tai, đau họng nhiều, đi tiểu buốt, hoặc ho kèm thở nhanh.
  • Con chưa tiêm vắc xin sởi mà sốt kèm ho, chảy mũi, mắt đỏ.
  • Bố mẹ thấy con khác hẳn bình thường dù không nói được vì sao.

Sốt siêu vi là gì

"Siêu vi" là cách gọi quen thuộc của virus. Rất nhiều loại virus gây sốt ở trẻ: virus cảm lạnh, cúm, adenovirus, virus gây tay chân miệng, sốt phát ban. Vì vậy sốt siêu vi là tên chung cho nhiều bệnh do virus có sốt, mỗi bệnh có thể kèm những dấu hiệu khác nhau.

Sốt là phản ứng tự nhiên của cơ thể để chống virus. Phần lớn cơn sốt siêu vi kéo dài 2–4 ngày rồi tự hết, khi cơ thể con đã tạo được miễn dịch. Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo năm đầu có thể bị sốt siêu vi nhiều lần trong năm; đó là chuyện thường gặp.

Dấu hiệu thường gặp

  • Sốt từ 38°C, có khi lên 39–40°C, thường sốt cao về chiều tối và đêm.
  • Kèm theo tùy loại virus: sổ mũi, hắt hơi, ho, đau họng, đỏ mắt, đau mỏi người, đau đầu.
  • Có trẻ đi ngoài phân lỏng, nôn ít, biếng ăn.
  • Có thể nổi ban hồng, thường sau khi hết sốt, như sốt phát ban.
  • Khi hạ sốt, con vẫn chơi, ăn uống được: đây là dấu hiệu tốt.

Phân biệt với những bệnh cần đi khám

Chỉ nhìn bên ngoài thì không chắc chắn được cơn sốt là do virus. Bác sĩ khám tai, họng, phổi, có khi xét nghiệm máu, nước tiểu để tìm những bệnh cần điều trị riêng: viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng tiểu, viêm họng do liên cầu.

Ở Việt Nam, sốt xuất huyết là bệnh dễ nhầm nhất với sốt siêu vi trong những ngày đầu. Vì vậy, khi con sốt cao liên tục từ 2 ngày, nhất là mùa mưa hoặc xung quanh có người bị sốt xuất huyết, hãy đưa con đi khám để bác sĩ cân nhắc xét nghiệm. Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, đúng lúc con bắt đầu hạ sốt.

Sởi cũng bắt đầu như sốt siêu vi với sốt, ho, chảy mũi, đỏ mắt, rồi nổi ban sau vài ngày. Trẻ chưa tiêm đủ vắc xin sởi mà có những dấu hiệu này cần đi khám sớm.

Dùng thuốc hạ sốt đúng cách

  • Paracetamol là lựa chọn đầu tiên: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Tính theo cân nặng của con, không theo tuổi.
  • Thường dùng thuốc khi con sốt từ 38,5°C hoặc khi con quấy, khó chịu vì sốt. Mục tiêu là con dễ chịu và uống được nước, không phải đưa nhiệt độ về đúng 37°C.
  • Không dùng ibuprofen khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, vì thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi, khi bác sĩ khuyên.
  • Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Kháng sinh không diệt được virus. Không tự cho con uống kháng sinh; chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê.

Phòng lây và phòng bệnh

  • Rửa tay cho con và cả nhà bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, hỉ mũi.
  • Dạy con che miệng khi ho, hắt hơi; không dùng chung cốc, thìa, khăn.
  • Cho con nghỉ học khi còn sốt và thêm 24 giờ sau khi hết sốt mà không cần thuốc.
  • Tiêm đủ vắc xin theo lịch, trong đó có sởi, và vắc xin cúm hằng năm cho trẻ từ 6 tháng.
  • Mùa mưa: diệt muỗi, lăng quăng, cho con mặc áo dài tay và ngủ màn để phòng sốt xuất huyết.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống nhiều nước hơn bình thường: nước lọc, sữa, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn. Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
  • Mặc quần áo mỏng, thoáng; để phòng mát, không ủ chăn.
  • Không cần lau người để hạ nhiệt. Nếu con thấy dễ chịu khi được lau, chỉ dùng khăn ấm; không dùng nước lạnh, nước đá hay cồn.
  • Cho con ăn món mềm, dễ tiêu, chia nhiều bữa nhỏ; không ép ăn.
  • Ghi lại giờ, nhiệt độ, giờ và liều thuốc đã dùng để mang theo khi đi khám.
  • Kiểm tra con cả ban đêm: con có tỉnh khi gọi, thở đều, đi tiểu được không.

Hiểu lầm thường gặp

Sốt siêu vi phải truyền dịch, truyền đạm mới nhanh khỏi.
Phần lớn trẻ chỉ cần uống đủ nước. Truyền dịch chỉ dùng khi bác sĩ thấy con mất nước nặng hoặc không uống được, và tự truyền ở nhà có thể nguy hiểm.
Bị sốt siêu vi phải kiêng tắm, kiêng gió.
Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió giúp con dễ chịu hơn. Ủ kín, đóng cửa làm con nóng thêm.
Sốt siêu vi uống kháng sinh cho nhanh khỏi và phòng bội nhiễm.
Kháng sinh không tác dụng với virus, lại có thể gây tiêu chảy, dị ứng và làm vi khuẩn kháng thuốc. Bác sĩ chỉ kê khi có nhiễm trùng do vi khuẩn.
Cạo gió, đánh cảm, xông lá giúp hạ sốt.
Những cách này không làm hạ sốt, có thể làm trầy da, bỏng, và khiến bố mẹ chậm đưa con đi khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Sốt siêu vi bao lâu thì hết?

Thường 2–4 ngày. Nếu con sốt quá 3 ngày, sốt cao liên tục từ 2 ngày trong mùa sốt xuất huyết, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại, hãy đưa con đi khám.

+Làm sao biết con sốt siêu vi hay sốt xuất huyết?

Những ngày đầu rất khó phân biệt nếu chỉ nhìn bên ngoài. Bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu. Trong lúc chờ, chỉ dùng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin, và theo dõi sát khi con bắt đầu hạ sốt.

+Sốt siêu vi có lây không?

Có, virus lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, qua tay và đồ dùng chung. Rửa tay, che miệng khi ho và cho con nghỉ học khi còn sốt giúp hạn chế lây cho bạn và người nhà.

+Con sốt siêu vi xong nổi ban đỏ có sao không?

Nhiều trẻ nổi ban hồng nhỏ sau khi hết sốt, không ngứa, tự hết sau 1–2 ngày. Nếu ban có chấm đỏ tím ấn không mất màu, hoặc ban nổi khi con vẫn đang sốt, hãy đưa con đi khám.

+Có cần xét nghiệm máu khi con sốt siêu vi không?

Không phải trẻ nào cũng cần. Bác sĩ thường cho xét nghiệm khi con sốt cao liên tục từ 2 ngày trong mùa sốt xuất huyết, sốt kéo dài, hoặc có dấu hiệu bất thường.

Nguồn tham khảo

  1. High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
  2. Fever — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. When to Call the Pediatrician: Fever — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Liều paracetamol, ibuprofen

    Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

  • Sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.

  • Trẻ sốt phát ban

    Sốt phát ban hay gặp ở trẻ 6 tháng đến 2 tuổi, thường do virus herpes 6 hoặc 7: con sốt cao đột ngột, thường 3–5 ngày, nhưng vẫn khá tỉnh, rồi khi hết sốt thì nổi ban hồng nhỏ ở ngực, lưng, bụng, không ngứa, tự bay sau 1–2 ngày. Bệnh tự khỏi, chỉ cần hạ sốt bằng paracetamol và cho uống đủ nước. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, trẻ co giật, li bì, hoặc có ban tím đỏ ấn không mất màu cần đi cấp cứu ngay; ban kèm sốt mà chưa được khám nên đi khám trong ngày để loại trừ sởi và sốt xuất huyết.

  • Sốt co giật

    Sốt co giật hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, thường xảy ra trong ngày đầu của cơn sốt và phần lớn tự dừng trong vòng 1–2 phút. Khi con co giật, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không giữ chặt tay chân, và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn giật kéo dài quá 5 phút, con khó thở, tím tái, hoặc không tỉnh lại sau cơn. Lần đầu con bị sốt co giật luôn cần đưa đi khám ngay để bác sĩ tìm nguyên nhân gây sốt.

  • Dùng kháng sinh cho trẻ

    Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ. Dùng kháng sinh không đúng làm con chịu tác dụng phụ vô ích và làm vi khuẩn kháng thuốc, đến khi con thật sự cần thì thuốc không còn tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê đơn, uống đúng liều, đúng giờ và đủ số ngày bác sĩ dặn.

Chủ đề khác