Trẻ bị sốt xuất huyết nên ăn gì, uống gì và cần tránh gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ bị sốt xuất huyết cần uống nhiều trước hết: oresol pha đúng hướng dẫn, nước lọc, sữa, nước cháo loãng có chút muối, nước dừa, nước cam; ăn món lỏng, mềm như cháo thịt, súp, sữa chua, phở, cơm nát với canh, chia nhiều bữa nhỏ, không ép. Không cần kiêng thịt cá trứng hay rau; chỉ tránh đồ ăn uống màu đỏ, nâu, đen (nước ngọt có màu, sô cô la, củ dền) để không lẫn với nôn ra máu hay phân đen. Hạ sốt chỉ bằng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến viện ngay nếu con không ăn uống được, nôn nhiều, đau bụng, li bì hoặc vật vã, tay chân lạnh, chảy máu, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con không ăn uống được, hoặc nôn nhiều: từ 3 lần trong 1 giờ hoặc từ 4 lần trong 6 giờ, nôn hết nước vừa uống.
- Con hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc đi tiểu rất ít dù đã được mời uống nhiều.
- Con li bì, mệt lả, hoặc vật vã, bứt rứt, nhất là khi vừa hạ sốt.
- Con đau bụng nhiều, đau dưới sườn phải, bụng chướng.
- Chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc chất như bã cà phê, đi ngoài phân đen, nổi nhiều mảng bầm tím.
- Tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, môi tím, thở nhanh, khó thở.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con sốt cao đột ngột từ 2 ngày trở lên trong mùa mưa, hoặc xung quanh có người bị sốt xuất huyết: đi khám để bác sĩ cân nhắc xét nghiệm.
- Con đã được chẩn đoán sốt xuất huyết: đi khám lại đúng hẹn, thường là mỗi ngày từ ngày 3 đến ngày 7, kể cả khi con đã hạ sốt.
- Con ăn uống kém hơn hẳn, chỉ uống được rất ít dù chưa có dấu hiệu nặng.
- Con dưới 1 tuổi, thừa cân, hoặc có bệnh mạn tính như tiểu đường, tim, thận, bệnh máu mà nghi sốt xuất huyết.
Uống đủ là việc quan trọng nhất
Ở sốt xuất huyết, nguy hiểm lớn nhất là thoát huyết tương, thường rơi vào ngày 3 đến ngày 7: nước trong lòng mạch thoát ra ngoài, máu cô đặc lại, con có thể sốc. Cho con uống đủ từ sớm giúp bù phần nước mất do sốt, chán ăn, nôn. Hướng dẫn của Bộ Y tế khuyên khuyến khích người bệnh uống nhiều, theo nhu cầu.
Đồ uống phù hợp: oresol pha đúng hướng dẫn trên gói, sữa, nước cháo loãng nấu với chút muối, nước dừa, nước cam, nước chanh, xen với nước lọc. Đừng chỉ cho con uống nước lọc, vì nước lọc không có muối khoáng mà cơ thể đang mất. Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều cữ hơn. Mời con uống từng ngụm nhỏ, nhiều lần, đặt cốc nước ngay cạnh con; với trẻ nhỏ có thể dùng thìa hoặc cốc có vòi.
Ghi lại con uống được khoảng bao nhiêu và đi tiểu mấy lần trong ngày. Khi đi khám lại, tờ ghi chép này giúp bác sĩ biết con có đang thiếu nước không.
Nên cho con ăn gì
- Ăn lỏng hoặc mềm, dễ nuốt: cháo thịt bằm, cháo cá, súp gà, phở, bún nấu mềm, cơm nát chan canh, trứng hấp, sữa chua.
- Những ngày đầu con chán ăn thì sữa và nước trái cây có thể chiếm phần lớn; khi con đỡ, tăng dần lượng cháo, súp, cơm.
- Vẫn cho con ăn thịt, cá, trứng, đậu phụ và rau nấu mềm như ngày thường, nếu con không dị ứng.
- Trái cây mềm, dễ ăn như chuối, đu đủ chín, xoài chín, cam, thanh long ruột trắng. Trẻ từ 1 tuổi có thể dùng chút mật ong pha nước; trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong.
- Chia 5–6 bữa nhỏ, nấu món con thích. Hướng dẫn của Bộ Y tế khuyên làm món hấp dẫn để con ăn được nhiều hơn là ép con ăn món con không thích.
Cần tránh gì
- Đồ ăn uống màu đỏ, nâu, đen: nước ngọt có màu (xá xị, cola), sô cô la, cacao, củ dền, thanh long ruột đỏ, nước ép dưa hấu đỏ, chè đỗ đen. Màu của chúng có thể làm bố mẹ và bác sĩ nhầm với nôn ra máu hoặc phân đen. Chỉ cần tránh trong những ngày bệnh.
- Nước ngọt có ga và đồ uống nhiều đường không thay được oresol, lại có thể làm con đầy bụng, tiêu chảy.
- Đồ nhiều dầu mỡ, cay, chiên rán khó tiêu khi con đang buồn nôn, đau bụng.
- Thuốc hạ sốt khác paracetamol: không dùng ibuprofen, aspirin, analgin vì làm tăng nguy cơ chảy máu.
- Trẻ bị tiểu đường kèm theo: hỏi bác sĩ về lượng nước ngọt, nước trái cây, mật ong, vì những thứ này làm tăng đường huyết.
Khi con nôn hoặc không chịu ăn
Trẻ sốt xuất huyết thường chán ăn vài ngày, nhất là lúc sốt cao. Con ăn ít trong 1–2 ngày không đáng lo bằng việc con uống không đủ. Nếu con nôn một lần, cho con nghỉ khoảng 10 phút rồi mời uống lại từng thìa nhỏ, chậm hơn.
Nôn nhiều, nôn hết mọi thứ, hoặc con không ăn uống được lại là dấu hiệu cảnh báo theo hướng dẫn của Bộ Y tế, không phải chuyện chán ăn thông thường. Khi đó đưa con đến viện ngay; con có thể cần được bù dịch dưới sự theo dõi của bác sĩ.
Khi con nằm viện và lúc hồi phục
Nếu con phải nằm viện, nhất là khi có sốc hoặc cần truyền dịch, việc ăn uống và lượng nước con được uống do bác sĩ quyết định. Bố mẹ hỏi bác sĩ, điều dưỡng trước khi cho con ăn uống thêm, đừng tự mang nước, cháo vào cho uống nhiều.
Khi con đã qua giai đoạn nguy hiểm, hết sốt, tỉnh táo, con thường ăn ngon trở lại và đi tiểu nhiều. Lúc này cho con ăn đủ bữa, thêm một bữa phụ như sữa, sữa chua, trái cây để con lấy lại sức; không cần bồi bổ bằng thuốc bổ hay các loại nước lá.
Chăm sóc con tại nhà
- Đặt sẵn một bình nước và cốc của con ở chỗ con nằm, mời con uống vài ngụm mỗi khi bố mẹ đi qua.
- Pha oresol đúng lượng nước ghi trên gói, không pha đặc hơn hay loãng hơn; gói đã pha dùng trong 24 giờ.
- Nấu cháo, súp loãng có thịt hoặc cá, rau, nêm vừa phải; chia nhỏ bữa, mỗi bữa vài thìa nếu con mệt.
- Ghi số lần đi tiểu, lượng nước uống, nhiệt độ và giờ uống paracetamol vào một tờ giấy.
- Tránh đồ ăn uống màu đỏ, nâu, đen trong những ngày bệnh; báo ông bà, người trông trẻ cùng biết.
- Không cho con uống nước lá, nước sắc thuốc nam hay thuốc không rõ nguồn gốc với hy vọng tăng tiểu cầu.
- Vẫn đi khám lại đúng hẹn, kể cả khi con đã hạ sốt và ăn được.
Hiểu lầm thường gặp
- Bị sốt xuất huyết phải kiêng tôm, cá, thịt, trứng và chỉ ăn cháo trắng.
- Bộ Y tế khuyên hạn chế ăn kiêng. Cháo trắng thiếu đạm; nấu cháo với thịt, cá, trứng để con đủ chất mà vẫn dễ ăn.
- Uống nước lá đu đủ, nước dừa thật nhiều là tăng tiểu cầu, khỏi phải đi khám.
- Chưa có bằng chứng đủ chắc để dùng các loại nước này thay cho theo dõi và xét nghiệm. Nước dừa vẫn tốt để bù nước, nhưng không thay được việc khám lại đúng hẹn.
- Sốt xuất huyết phải kiêng nước, kiêng tắm, kiêng gió.
- Con cần uống nhiều hơn bình thường. Con vẫn tắm nhanh bằng nước ấm ở nơi kín gió được, rồi lau khô và mặc đồ thoáng.
- Ăn đồ màu đỏ làm bệnh nặng hơn, chảy máu nhiều hơn.
- Đồ màu đỏ, nâu, đen không làm bệnh nặng thêm. Lý do tránh là màu của chúng có thể che lấp hoặc bị nhầm với dấu hiệu chảy máu trong chất nôn và phân.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị sốt xuất huyết có được uống sữa không?
Có. Sữa là một trong những thức ăn chính được Bộ Y tế khuyên cho người bệnh sốt xuất huyết; trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều cữ hơn. Chỉ tránh sữa có màu nâu như sữa cacao, sô cô la.
+Sốt xuất huyết có được ăn trứng, thịt bò không?
Có, nếu con không dị ứng. Trứng hấp, cháo thịt bò băm nấu nhừ là món dễ ăn, nhiều đạm, giúp con hồi phục.
+Bị sốt xuất huyết có nên uống nước cam không?
Có. Nước cam, nước chanh, nước dừa đều dùng được để bù nước, cùng với oresol và nước lọc. Trẻ bị tiểu đường thì hỏi bác sĩ về lượng nước ngọt.
+Kiêng đồ màu đỏ trong bao lâu?
Trong những ngày con đang bệnh, nhất là ngày 3 đến ngày 7 cần theo dõi chảy máu. Khi bác sĩ cho biết con đã qua giai đoạn nguy hiểm thì ăn lại bình thường.
+Con bị sốt xuất huyết có ăn thanh long được không?
Thanh long ruột trắng thì được. Thanh long ruột đỏ làm phân và nước tiểu có màu đỏ, dễ khiến bố mẹ hoảng hoặc nhầm với chảy máu, nên tạm tránh.
+Con chỉ chịu uống mà không chịu ăn có sao không?
Trong 1–2 ngày sốt cao thì thường gặp; điều quan trọng là con uống đủ và đi tiểu đều. Nếu con không ăn uống được, nôn nhiều hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu, đưa con đến viện ngay.
Nguồn tham khảo
- Cập nhật chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết Dengue theo Quyết định 2760/QĐ-BYT (2023) — Bộ Y tế (tài liệu của ngành y tế Hải Phòng)
- Dengue: guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Dengue — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.
- Kiêng ăn khi con ốm
Khi con bị thủy đậu, sởi hay ốm sốt thông thường, con không cần kiêng tôm, cá, trứng, thịt gà, thịt bò, rau muống hay sữa, trừ khi con dị ứng với món đó. Những món này không làm nốt nặng thêm hay để sẹo; sẹo thường do con gãi làm trầy và nhiễm trùng nốt. Điều quan trọng là cho con uống đủ, ăn món mềm, chia nhiều bữa nhỏ, và tắm nhanh bằng nước ấm. Nếu con không uống được, hơn 6 giờ không đi tiểu, khó thở, li bì hay co giật, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Cho con ăn gì khi ốm
Khi con ốm, uống đủ quan trọng hơn ăn nhiều: cho con bú mẹ nhiều cữ hơn, uống thêm nước, sữa, canh, nước cháo; con tiêu chảy, nôn thì uống oresol pha đúng hướng dẫn. Vẫn cho con ăn món quen, mềm, chia nhiều bữa nhỏ, có cả cháo, thịt, cá, trứng, rau; không cần nhịn ăn hay kiêng tôm cá, sữa, rau. Không ép con ăn; khi khỏe lại con sẽ ăn bù. Nếu con không uống được, nôn tất cả, hơn 6 giờ không đi tiểu, li bì hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Pha oresol cho trẻ
Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa hay nước ngọt, và chỉ dùng trong 24 giờ. Sau mỗi lần đi ngoài lỏng, trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml, trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml, trẻ lớn hơn uống theo nhu cầu, từng thìa hoặc từng ngụm nhỏ. Pha đặc hơn hướng dẫn có thể gây co giật, tổn thương não. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Nước dừa, nước sâm cho trẻ
Nước dừa, nước sâm, nước mía lau rễ tranh và các loại nước mát là đồ uống, không chữa được rôm sảy, nhiệt miệng hay táo bón. Trẻ dưới 1 tuổi không nên uống các loại nước này; trẻ lớn hơn uống ít và thỉnh thoảng, tính như một cốc nước ép: tối đa khoảng 120 ml mỗi ngày với trẻ 1–3 tuổi, 120–180 ml với trẻ 4–6 tuổi, uống bằng cốc trong bữa ăn. Nước mát bán sẵn thường nhiều đường và không rõ nước, đá; nước dừa cũng có đường tự nhiên. Khi con tiêu chảy, nôn, hãy cho uống oresol pha đúng hướng dẫn, không thay bằng nước dừa, và đưa con đi cấp cứu nếu con li bì hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
Chủ đề khác