Bác sĩ nói tim con có tiếng thổi: có nguy hiểm không, cần làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Tiếng thổi là một âm thanh thêm mà bác sĩ nghe được qua ống nghe, do dòng máu chảy qua tim. Tiếng thổi rất hay gặp ở trẻ và phần lớn là tiếng thổi vô hại (tiếng thổi sinh lý): tim con hoàn toàn bình thường, không cần thuốc, không cần kiêng vận động. Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ là dấu hiệu của bệnh tim, khi đó bác sĩ sẽ cho siêu âm tim. Nếu con có tiếng thổi kèm tím môi, khó thở, bú kém, vã mồ hôi khi bú hay ngất, hãy đưa con đi khám ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Môi, lưỡi hoặc da con đột ngột tím tái hoặc xám đi.
- Con khó thở, thở rất nhanh, rút lõm lồng ngực.
- Con ngất, nhất là khi đang chạy nhảy, chơi thể thao.
- Con kêu đau ngực kèm tim đập rất nhanh, choáng váng hoặc vã mồ hôi.
- Trẻ nhỏ li bì, mềm nhũn, bỏ bú, da tái lạnh.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con có tiếng thổi và bú kém, nhanh mệt khi bú, vã mồ hôi khi bú.
- Con chậm tăng cân, hay thở nhanh, hay bị viêm phổi.
- Con lớn hơn hay mệt, không theo kịp bạn khi chạy chơi.
- Bác sĩ phát hiện tiếng thổi ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.
- Trong gia đình có người bị bệnh tim bẩm sinh, bệnh cơ tim hoặc đột tử khi còn trẻ.
Tiếng thổi ở tim là gì
Khi nghe tim, bác sĩ thường nghe hai tiếng đều đặn. Đôi khi giữa hai tiếng đó có thêm một âm như tiếng gió, tiếng xì nhẹ: đó là tiếng thổi. Tiếng thổi là một dấu hiệu khi khám, chưa phải là tên một bệnh.
Tim trẻ em đập nhanh và thành ngực mỏng, nên tiếng máu chảy dễ nghe hơn ở người lớn. Tiếng thổi có thể to hơn khi con sốt, khi con vừa chạy, khi con hồi hộp, hoặc khi con thiếu máu, rồi nhỏ đi khi con khỏe lại.
Tiếng thổi vô hại và tiếng thổi bệnh lý
- Tiếng thổi vô hại rất phổ biến: hơn hai phần ba trẻ tuổi đi học có thể có lúc nghe thấy. Tim con có cấu trúc bình thường, con không có triệu chứng gì. Nhiều tiếng thổi vô hại tự mất khi con lớn, một số còn đến tuổi trưởng thành mà vẫn không sao.
- Tiếng thổi bệnh lý hiếm, gặp ở dưới 1% trẻ. Nguyên nhân có thể là một lỗ thông giữa các buồng tim, ống động mạch chưa đóng, van tim hẹp hoặc hở, hoặc cơ tim dày.
- Chỉ nghe bằng ống nghe đôi khi chưa đủ để phân biệt. Khi chưa chắc, bác sĩ cho siêu âm tim hoặc gửi con đến bác sĩ tim mạch nhi. Được gửi đi khám tim không có nghĩa là con có bệnh.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi về việc bú, ăn, tăng cân, thở và sức chơi của con, hỏi tiền sử gia đình, rồi nghe tim ở nhiều tư thế. Bác sĩ để ý tiếng thổi to hay nhỏ, nghe ở đâu, có kèm âm thanh khác không.
Nếu cần, con được đo điện tim và siêu âm tim. Siêu âm tim không đau, không dùng tia X, con chỉ cần nằm yên vài chục phút; với trẻ nhỏ, cho con bú hoặc cho xem sách trong lúc làm giúp con nằm yên hơn.
Trẻ nhỏ dưới 6 tháng có tiếng thổi hay được cho siêu âm tim hơn, vì một số tật tim bẩm sinh biểu hiện trong những tháng đầu.
Sau khi có kết quả
Nếu là tiếng thổi vô hại, con không cần thuốc, không cần kiêng ăn, không cần hạn chế vận động hay thể thao, và thường không cần tái khám tim riêng. Hãy giữ lại kết quả siêu âm để đưa cho bác sĩ khác nếu sau này có người nghe lại thấy tiếng thổi.
Nếu là tiếng thổi bệnh lý, bác sĩ tim mạch sẽ giải thích con có tật gì. Nhiều tật nhẹ chỉ cần theo dõi; một số cần thuốc hoặc can thiệp. Bố mẹ có thể đọc thêm bài về tim bẩm sinh.
Chăm sóc con tại nhà
- Không cần thay đổi gì trong ăn uống, sinh hoạt của con khi bác sĩ đã nói tiếng thổi là vô hại.
- Để ý cách con bú, ăn, thở và chơi; ghi lại nếu con hay mệt, tím môi hay thở nhanh để kể với bác sĩ.
- Đưa con đi siêu âm tim đúng hẹn nếu bác sĩ đề nghị; đừng hoãn vì thấy con vẫn khỏe.
- Mang theo kết quả khám, siêu âm cũ mỗi lần đi khám tim.
- Nói với con lớn một cách bình thản: tim con có tiếng đập hơi khác, bác sĩ kiểm tra để chắc chắn, giúp con không sợ.
Hiểu lầm thường gặp
- Có tiếng thổi tức là tim con bị thủng hoặc hở van.
- Phần lớn tiếng thổi ở trẻ là vô hại, tim hoàn toàn bình thường. Chỉ siêu âm tim mới cho biết có tật hay không.
- Con có tiếng thổi thì phải kiêng chạy nhảy, nghỉ thể dục.
- Với tiếng thổi vô hại, con không cần kiêng vận động. Chỉ hạn chế khi bác sĩ tim mạch dặn vì con có bệnh tim cụ thể.
- Phải uống thuốc bổ tim cho tiếng thổi hết đi.
- Tiếng thổi vô hại không cần thuốc. Thuốc bổ tim tự mua không có tác dụng và có thể gây hại.
Bố mẹ hay hỏi
+Tiếng thổi tâm thu ở trẻ có nguy hiểm không?
Phần lớn tiếng thổi tâm thu ở trẻ khỏe là vô hại. Bác sĩ dựa vào cách nghe và nếu cần thì siêu âm tim để biết chắc.
+Tiếng thổi vô hại có tự hết không?
Nhiều trường hợp nhỏ dần hoặc mất khi con lớn, một số còn đến khi trưởng thành. Dù còn hay hết, nó không ảnh hưởng đến sức khỏe của con.
+Trẻ sơ sinh có tiếng thổi tim thì sao?
Trong vài ngày đầu, tiếng thổi có thể do ống động mạch chưa đóng hẳn, thường tự hết. Nhưng trẻ dưới 6 tháng có tiếng thổi hay được siêu âm tim để loại trừ tật tim bẩm sinh.
+Con có tiếng thổi có được tiêm phòng không?
Có. Tiếng thổi không phải lý do hoãn tiêm. Nếu con đã được chẩn đoán bệnh tim, hỏi bác sĩ tim mạch về lịch tiêm.
+Lần này bác sĩ nghe thấy, lần trước không, có sao không?
Tiếng thổi vô hại thay đổi theo lúc con sốt, mệt, hồi hộp hay theo tư thế, nên lúc nghe được lúc không là bình thường.
Nguồn tham khảo
- Heart Murmurs in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Congenital heart disease — NHS (Anh)
- Innocent heart murmur – parental information — The Rotherham NHS Foundation Trust (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị tim bẩm sinh
Tim bẩm sinh là tim hoặc mạch máu lớn hình thành không bình thường từ trong bụng mẹ, ví dụ một lỗ thông giữa các buồng tim. Nhiều thể nhẹ chỉ cần khám định kỳ, một số lỗ nhỏ tự đóng; thể nặng cần can thiệp hoặc phẫu thuật, có khi ngay sau sinh. Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu hay gặp là bú kém, vã mồ hôi khi bú, thở nhanh, chậm tăng cân. Nếu môi, lưỡi hoặc da con đột ngột tím tái hay xám đi, con khó thở, li bì hoặc mềm nhũn, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ bị thông liên thất
Thông liên thất là một lỗ ở vách ngăn giữa hai buồng tim phía dưới, là một trong những tật tim bẩm sinh hay gặp nhất. Lỗ nhỏ thường chỉ gây tiếng thổi, con vẫn lớn bình thường và nhiều lỗ tự đóng trong những năm đầu. Lỗ lớn làm con thở nhanh, bú kém, vã mồ hôi khi bú, chậm tăng cân, thường bắt đầu sau vài tuần tuổi, và có thể cần mổ trong vài tháng đầu đời để bảo vệ phổi. Nếu con tím tái, thở rất khó hoặc li bì, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ bị còn ống động mạch
Ống động mạch là một mạch máu nối động mạch chủ với động mạch phổi, cần cho thai nhi và thường tự đóng trong vài ngày đầu sau sinh. Nếu ống vẫn mở, gọi là còn ống động mạch; bệnh hay gặp ở trẻ sinh non, hiếm ở trẻ đủ tháng. Ống nhỏ thường không gây triệu chứng; ống lớn làm con thở nhanh, bú kém, vã mồ hôi khi bú, chậm tăng cân và cần được đóng bằng thuốc (ở trẻ sinh non), qua ống thông hoặc phẫu thuật. Nếu con tím tái, thở rất khó, li bì hoặc bỏ bú, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ thiếu máu thiếu sắt
Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Khám sức khỏe nhập học
Khi nhập học, các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam thường yêu cầu tân sinh viên nộp giấy khám sức khỏe theo mẫu của Bộ Y tế, do cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện cấp, hoặc tự tổ chức khám sức khỏe đầu khóa tại trường trong vài tuần đầu. Buổi khám thường gồm đo chiều cao, cân nặng, huyết áp, thị lực, khám nội, ngoại, tai mũi họng, răng hàm mặt, da liễu, có thể kèm chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu, nước tiểu. Mỗi trường quy định khác nhau, nên hãy đọc kỹ thông báo nhập học của trường con để biết cần giấy gì, khám ở đâu và hạn nộp.
Chủ đề khác