Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ bị cúm B: dấu hiệu, chăm con tại nhà và khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Cúm B là một trong hai loại virus gây cúm mùa, cùng với cúm A. Ở trẻ em, cúm B có thể nặng ngang cúm A, nên bố mẹ chăm và theo dõi con giống hệt khi con bị cúm A: phần lớn trẻ khỏe mạnh khỏi sau khoảng một tuần với nghỉ ngơi, uống đủ nước và paracetamol khi sốt cao, khó chịu; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, hoặc phải ngồi dậy mới thở được.
  • Môi, mặt hoặc đầu ngón tay tím tái.
  • Con li bì, khó đánh thức, lú lẫn, hoặc co giật.
  • Con đau cơ nặng, nhất là bắp chân, đến mức không chịu đi lại, hoặc nước tiểu sẫm màu như nước chè.
  • Con không uống được, nôn tất cả, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Đã đỡ sốt và ho được vài ngày, nay sốt cao trở lại kèm ho nặng hơn, khó thở.
  • Trong vài tuần sau khi khỏi cúm, con nôn liên tục kèm lơ mơ, cáu gắt hay hành động khác hẳn thường ngày, nhất là khi con đã uống aspirin.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, có triệu chứng cúm: nên khám càng sớm càng tốt, trong 1–2 ngày đầu.
  • Con bị hen, bệnh tim, bệnh thận, tiểu đường, béo phì hoặc đang dùng thuốc làm giảm miễn dịch.
  • Sốt cao quá 3 ngày không đỡ, hoặc sốt từ 39°C đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều mà không hạ.
  • Con kêu đau bắp chân, đi kiễng chân hoặc không muốn đi khi đang bị cúm.
  • Con đau tai, chảy mủ tai, thở khò khè, hoặc ho kéo dài hơn 2 tuần mà không đỡ dần.
  • Trong mùa mưa, con sốt cao từ 2 ngày: cần khám để phân biệt với sốt xuất huyết.

Cúm B là gì, khác cúm A thế nào

Virus cúm gây bệnh cho người hằng năm chủ yếu có hai loại: cúm A và cúm B. Cúm A là loại hay gây những đợt dịch lớn. Cúm B nhìn chung gây dịch nhỏ hơn và hay gặp ở trẻ em, học sinh; ở trẻ em, mức độ nặng của cúm B có thể ngang cúm A. Vì vậy nghe kết quả 'cúm B' không có nghĩa là con chỉ bị nhẹ.

Nhìn triệu chứng, bố mẹ và cả bác sĩ không phân biệt được cúm A hay cúm B. Chỉ test nhanh hoặc xét nghiệm dịch mũi họng mới cho biết. Biết con bị loại nào không làm thay đổi cách chăm con ở nhà; những dấu hiệu cần đi khám, đi cấp cứu cũng giống nhau.

Dấu hiệu cúm B ở trẻ

Bệnh thường đến nhanh trong vài giờ: sốt, rét run, đau đầu, đau mỏi người, mệt lả, ho khan, đau họng, sổ mũi. Trẻ nhỏ có thể nôn, đi ngoài phân lỏng, đau tai, đau mắt. Con thường mệt nhất trong 3 ngày đầu, sốt giảm sau 3–4 ngày, nhưng ho có thể kéo dài 2–3 tuần.

Một số trẻ bị cúm, nhất là cúm B, kêu đau bắp chân khi sốt bắt đầu giảm, đi kiễng chân hoặc không chịu đi. Đây thường là tình trạng viêm cơ do virus và hay tự khỏi trong vài ngày, nhưng con cần được bác sĩ khám. Nếu con đau cơ dữ dội, không đứng được, hoặc nước tiểu sẫm màu như nước chè, phải đưa con đi cấp cứu ngay.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ khám, có thể làm test nhanh cúm. Với trẻ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh nền hoặc trẻ có dấu hiệu nặng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng virus cúm; thuốc dùng được cho cả cúm A và cúm B và có tác dụng tốt nhất khi bắt đầu trong khoảng 48 giờ đầu. Phần lớn trẻ khỏe mạnh bị cúm nhẹ không cần thuốc này.

Thuốc kháng virus là thuốc kê đơn. Bố mẹ không tự mua cho con uống hay mua sẵn để dự trữ; có cần dùng hay không và liều bao nhiêu do bác sĩ quyết định. Kháng sinh không có tác dụng với virus cúm, chỉ dùng khi bác sĩ xác định con bị nhiễm khuẩn kèm theo như viêm tai, viêm phổi.

Thuốc hạ sốt và vì sao tuyệt đối không dùng aspirin

  • Paracetamol là lựa chọn đầu tiên khi con sốt cao hoặc đau mỏi khó chịu: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
  • Không cho con uống thêm thuốc cảm cúm tổng hợp có chứa paracetamol cùng lúc với paracetamol, vì dễ quá liều.
  • Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi, khi bác sĩ khuyên; không dùng khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, khi con nôn liên tục hoặc đang mất nước.
  • Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi, và không dùng thuốc có chứa salicylat như một số loại gel bôi nhiệt miệng. Dùng aspirin khi bị cúm hay thủy đậu có liên quan đến hội chứng Reye, một bệnh hiếm nhưng gây tổn thương não và gan rất nặng.
  • Không cho trẻ dưới 6 tuổi dùng thuốc ho, thuốc cảm mua tự do; chúng không giúp con mà có thể gây tác dụng phụ.

Phòng cúm B cho con

Vắc xin cúm tiêm mỗi năm có chứa cả chủng cúm A và chủng cúm B, nên phòng được cả hai loại. Trẻ từ 6 tháng tuổi tiêm được; trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần. Ở Việt Nam vắc xin cúm là vắc xin dịch vụ, chưa có trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Vắc xin không ngăn được mọi ca cúm nhưng giảm rõ nguy cơ con bị nặng.

Con lây cho người khác nhiều nhất trong vài ngày đầu bị bệnh. Cho con nghỉ học đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt, dạy con rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, và để con dùng khăn, cốc riêng.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con nghỉ ngơi ở nhà, nghỉ học đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt.
  • Hạ sốt bằng paracetamol 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Cho con uống nhiều nước ấm, sữa, nước canh; nếu con nôn hay đi ngoài lỏng, cho uống oresol pha đúng hướng dẫn trên gói.
  • Cho con ăn món mềm, dễ nuốt như cháo, súp, chia nhiều bữa nhỏ; không ép khi con chưa muốn ăn.
  • Nhỏ nước muối sinh lý khi con nghẹt mũi. Trẻ từ 1 tuổi bị ho có thể dùng nửa đến một thìa cà phê mật ong; không cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong.
  • Trẻ từ khoảng 8 tuổi, nếu biết súc rồi nhổ ra hết, có thể súc họng bằng nước muối ấm cho đỡ đau họng.
  • Ghi lại nhiệt độ, giờ uống thuốc, số lần đi tiểu mỗi ngày để kể với bác sĩ khi cần.

Hiểu lầm thường gặp

Cúm B nhẹ hơn cúm A, không cần để ý nhiều.
Ở trẻ em, cúm B có thể nặng ngang cúm A và cũng gây viêm phổi, viêm cơ hay biến chứng khác. Hãy theo dõi nhịp thở, mức tỉnh táo và việc ăn uống của con như với mọi đợt cúm.
Nên mua sẵn thuốc kháng virus cúm, con sốt là cho uống ngay.
Thuốc kháng virus là thuốc kê đơn, không phải trẻ bị cúm nào cũng cần. Tự dùng có thể gây tác dụng phụ như nôn. Hãy để bác sĩ khám và quyết định.
Xông lá, trùm chăn cho ra mồ hôi là hết cúm.
Xông hơi nóng có thể gây bỏng, mất nước và làm trẻ nhỏ sốt cao hơn. Mặc thoáng, uống đủ nước và nghỉ ngơi giúp con hơn.
Bị cúm phải kiêng tắm, kiêng gió.
Con vẫn tắm được. Tắm nhanh bằng nước ấm nơi kín gió, lau khô và mặc đồ thoáng ngay giúp con dễ chịu hơn.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị cúm B bao lâu thì khỏi?

Sốt thường giảm sau 3–4 ngày và phần lớn trẻ khỏe lại sau khoảng một tuần. Ho và mệt có thể kéo dài thêm 2–3 tuần; nếu ho quá 2 tuần mà không đỡ dần, hãy cho con đi khám.

+Cúm B có nguy hiểm hơn cúm A không?

Không loại nào an toàn hơn hẳn ở trẻ em; cúm B có thể nặng ngang cúm A. Cách chăm và các dấu hiệu cần đi viện của hai loại là như nhau.

+Trẻ bị cúm B có lây không, nghỉ học bao lâu?

Có, cúm lây mạnh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi và qua tay, nhiều nhất trong vài ngày đầu. Cho con nghỉ học đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt và con đủ khỏe để học.

+Trẻ bị cúm B có cần uống thuốc kháng virus không?

Không phải trẻ nào cũng cần. Bác sĩ cân nhắc với trẻ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh nền hoặc có dấu hiệu nặng; thuốc tốt nhất khi dùng trong 48 giờ đầu.

+Tiêm phòng cúm có phòng được cúm B không?

Có. Vắc xin cúm mỗi năm có chứa cả chủng cúm A và cúm B. Con cần tiêm nhắc hằng năm vì virus thay đổi theo từng mùa.

+Con vừa bị cúm A rồi có bị cúm B nữa không?

Có thể, vì đây là hai loại virus khác nhau và miễn dịch với loại này không bảo vệ được loại kia. Tiêm vắc xin cúm hằng năm giúp phòng cả hai.

Nguồn tham khảo

  1. Flu — NHS (Anh)
  2. The Flu: What Parents Need to Know — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Influenza - Seasonal — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Reye's syndrome — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Cúm ở trẻ

    Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.

  • Tiêm cúm cho trẻ

    Nên tiêm. Vắc xin cúm dùng được cho trẻ từ 6 tháng tuổi và cần tiêm nhắc mỗi năm vì virus cúm thay đổi hằng năm. Trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần, những năm sau chỉ cần 1 mũi; trẻ từ 9 tuổi chỉ cần 1 mũi mỗi năm. Vắc xin không ngăn được mọi ca cúm nhưng giảm rõ nguy cơ bị nặng, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ có bệnh hen, tim, thận, tiểu đường. Ở Việt Nam đây là vắc xin dịch vụ, chưa có trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Liều paracetamol, ibuprofen

    Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

  • Viêm phổi ở trẻ em

    Dấu hiệu quan trọng nhất của viêm phổi ở trẻ là ho hoặc khó thở kèm thở nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh; đếm trọn 1 phút khi con nằm yên. Trẻ ho mà thở nhanh cần đi khám trong ngày. Rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, li bì, co giật, hoặc bất kỳ trẻ dưới 2 tháng nào thở nhanh, cần đến viện ngay.

  • Con bị ho

    Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác