Da

Trẻ bị cước chân tay mùa rét: làm ấm đúng cách và khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Cước là những mảng da đỏ hoặc tím, sưng, ngứa, nóng rát ở ngón chân, ngón tay, gót, vành tai, xuất hiện vài giờ sau khi con bị lạnh và ẩm, nhất là khi được hơ ấm quá nhanh. Phần lớn tự lành trong 2–3 tuần nếu giữ con ấm, khô và làm ấm từ từ. Không hơ lửa, không áp lên máy sưởi, không ngâm nước nóng, không chà xát và không để con gãi. Đi khám nếu sau 2–3 tuần chưa đỡ, da phồng rộp, loét, chảy mủ, con sốt hoặc cước tái đi tái lại.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sau khi ở ngoài trời rất lạnh, da con cứng, lạnh như đóng băng, trắng bệch, xanh tím hoặc loang lổ, mất cảm giác, hoặc nổi bọng nước có máu: có thể là tê cóng, cần đi cấp cứu.
  • Con run lập cập không dứt, nói lắp, thở chậm, lơ mơ, lẫn lộn hoặc li bì sau khi bị lạnh: có thể là hạ thân nhiệt, gọi 115 hoặc 113.
  • Vùng da quanh chỗ cước sưng đỏ, nóng, đau lan rộng nhanh kèm sốt cao, con mệt lả.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Sau 2–3 tuần giữ ấm mà cước không đỡ.
  • Da chỗ cước phồng rộp, nứt, loét, rỉ dịch hoặc chảy mủ.
  • Con sốt, người lúc nóng lúc lạnh, run.
  • Con bị cước nhiều lần mỗi mùa đông, hoặc cước xuất hiện cả khi trời không lạnh.
  • Ngón tay, ngón chân hay chuyển trắng bệch rồi tím khi gặp lạnh, hoặc con có bệnh tiểu đường, bệnh mạn tính khác.

Cước là gì, vì sao trẻ bị

Khi lạnh, các mạch máu nhỏ ở ngón tay, ngón chân co lại để giữ nhiệt. Khi con được làm ấm, mạch máu ngoài da giãn ra nhanh trong khi mạch sâu bên dưới vẫn co, máu thoát ra mô xung quanh gây sưng, đỏ, ngứa và nóng rát. Làm ấm càng đột ngột, như hơ lửa hay ngâm nước nóng, càng dễ bị cước.

Ở miền Bắc và vùng núi, cước hay gặp vào những tháng rét ẩm. Trẻ dễ bị khi đi học sớm mà không đi tất, găng tay; đi dép ướt, tất ướt cả ngày; ngồi lâu một chỗ ít vận động; hay khi về nhà là hơ tay chân lên bếp, lò sưởi.

Nhận biết cước

  • Mảng da đỏ hoặc tím, hơi sưng, thường ở ngón chân, ngón tay, gót chân, mu bàn chân, vành tai, có khi ở mũi, má.
  • Ngứa, nóng rát, căng, đau nhẹ, nặng hơn khi con vào chỗ ấm.
  • Xuất hiện vài giờ sau khi con bị lạnh. Trên da sẫm màu, vết đỏ khó nhìn hơn.
  • Nặng hơn có thể phồng rộp, nứt da hoặc loét.
  • Cước khác nổi mề đay do lạnh: mề đay là những sẩn phù nổi lên trong vài phút ở vùng da bị lạnh và lặn trong vài giờ. Cước khác tê cóng: tê cóng làm da cứng, lạnh, trắng hoặc xanh tím, mất cảm giác, là cấp cứu.

Chăm sóc tại nhà

Khi con vừa từ ngoài trời lạnh vào, cởi tất, giày ướt, lau khô da, cho con mặc tất ấm, đi dép trong nhà và ngồi trong phòng ấm để tay chân ấm lên từ từ. Không đặt tay chân con lên lò sưởi, bếp, đèn sưởi, túi chườm, không ngâm hay xả nước nóng lên chỗ bị lạnh.

Chỗ cước ngứa, nhắc con không gãi, không cậy, cắt ngắn móng tay. Có thể hỏi dược sĩ một loại kem hoặc dung dịch làm dịu ngứa phù hợp với tuổi của con. Không tự bôi kem có corticoid. Da phồng rộp hay nứt thì giữ sạch, che bằng băng gạc sạch và cho con đi khám.

Phòng cước cho con mùa rét

  • Mặc ấm nhiều lớp, đi tất dày, đội mũ che tai, đeo găng tay khi đi học sớm, đi xe máy.
  • Giữ chân tay khô: thay tất ngay khi ướt, mang giày kín không thấm nước khi trời mưa rét, chuẩn bị tất dự phòng trong cặp.
  • Cho con vận động, đi lại giữa các tiết học để máu lưu thông.
  • Làm ấm từ từ khi về nhà, không hơ lửa, không ngâm nước nóng.
  • Trẻ lớn tránh hút thuốc lá, thuốc lá điện tử, uống nhiều cà phê, trà đặc: những thứ này làm mạch máu co lại.
  • Bôi kem dưỡng ẩm không mùi cho da tay chân khô nứt mùa hanh.

Bác sĩ sẽ làm gì

Phần lớn bác sĩ chỉ cần nhìn là nhận ra cước. Bác sĩ sẽ xem có nhiễm trùng không, hướng dẫn chăm da và có thể kê thuốc khi cần. Nếu con bị cước tái đi tái lại, xuất hiện khi trời không lạnh, hoặc kèm đau khớp, sốt, mệt kéo dài, bác sĩ có thể cho xét nghiệm để tìm bệnh khác về tuần hoàn hay miễn dịch. Thuốc uống làm giãn mạch máu do bác sĩ quyết định.

Chăm sóc con tại nhà

  • Từ ngoài trời lạnh vào: cởi đồ ướt, lau khô, mặc tất ấm, để con ấm lên từ từ trong phòng.
  • Không hơ tay chân con trên lửa, bếp, lò sưởi, không áp túi chườm, không ngâm nước nóng.
  • Không chà xát mạnh chỗ cước, không để con gãi hay cậy da; cắt ngắn móng tay.
  • Hỏi dược sĩ về kem hoặc dung dịch làm dịu ngứa hợp tuổi; không tự bôi kem có corticoid.
  • Da phồng rộp, nứt: giữ sạch, che băng gạc sạch, cho con đi khám.
  • Mỗi sáng đi học: tất dày, găng tay, mũ che tai, tất dự phòng trong cặp.

Hiểu lầm thường gặp

Bị cước thì hơ tay chân lên lửa, lò than cho nhanh ấm.
Làm ấm đột ngột chính là lúc cước nặng thêm, lại dễ bỏng vì da đang tê. Hãy để con ấm lên từ từ trong phòng, mặc tất, đeo găng.
Ngâm chân vào nước thật nóng cho máu lưu thông, hết cước.
Nước nóng làm mạch máu ngoài da giãn đột ngột, cước sưng ngứa hơn và dễ bỏng. Không ngâm nước nóng.
Chà gừng, chà rượu thật mạnh lên chỗ cước cho nóng.
Chà xát mạnh làm tổn thương da đang sưng, dễ trầy và nhiễm trùng; gừng, rượu còn gây rát, kích ứng. Để da yên, giữ ấm và khô.
Cước là do trẻ thiếu canxi hoặc nóng trong.
Cước do mạch máu nhỏ phản ứng với lạnh và ẩm. Giữ ấm, giữ khô chân tay là cách phòng chính.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị cước chân bao lâu thì khỏi?

Thường tự khỏi trong khoảng 2–3 tuần nếu con được giữ ấm, khô. Nếu sau 2–3 tuần chưa đỡ hoặc da loét, chảy mủ, hãy cho con đi khám.

+Trẻ bị cước bôi gì?

Phần lớn không cần thuốc. Có thể hỏi dược sĩ về kem hoặc dung dịch làm dịu ngứa phù hợp với tuổi; không tự bôi kem có corticoid hay đắp lá lên chỗ cước.

+Có nên ngâm chân nước ấm cho trẻ bị cước không?

Không ngâm nước nóng. Cách an toàn là để con ấm lên từ từ trong phòng ấm, mặc tất dày; nếu muốn rửa chân cho con, dùng nước chỉ hơi ấm rồi lau thật khô.

+Cước có lây không?

Không. Cước là phản ứng của mạch máu với lạnh, không lây qua tiếp xúc, con vẫn đi học bình thường.

+Làm sao phân biệt cước với tê cóng?

Cước là da đỏ tím, sưng, ngứa, nóng rát. Tê cóng làm da cứng, lạnh, trắng bệch hoặc xanh tím, mất cảm giác, có thể nổi bọng nước; đó là cấp cứu.

Nguồn tham khảo

  1. Chilblains — NHS (Anh)
  2. Frostbite — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Giữ ấm cho trẻ ngày rét

    Ngày rét đậm, rét hại, mặc cho con nhiều lớp áo mỏng, giữ ấm đầu, cổ, ngực, tay chân khi ra ngoài; trong nhà, bé chỉ cần mặc nhiều hơn người lớn khoảng một lớp và không đội mũ khi ngủ, vì ủ quá ấm làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ dưới 1 tuổi. Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín; máy sưởi điện đặt cách con 1–2 m, không chiếu thẳng vào người. Gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay nếu con lạnh ngắt, mềm nhũn, li bì, bỏ bú, hoặc bé dưới 3 tháng có nhiệt độ dưới 36°C dù đã được ủ ấm.

  • Trẻ bị nhiễm lạnh, hạ thân nhiệt

    Hạ thân nhiệt là khi thân nhiệt tụt xuống dưới 35°C, và đây là cấp cứu. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mất nhiệt nhanh hơn người lớn: bé bị lạnh có thể da tái lạnh, môi tím, li bì, bỏ bú, ít khóc hơn mọi khi. Với trẻ dưới 3 tháng, nhiệt độ dưới 36°C dù đã ủ ấm, hoặc bất kỳ trẻ nào lạnh kèm li bì, lơ mơ, thở chậm, cần gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay. Trong lúc chờ, đưa con vào chỗ kín gió, thay đồ ướt, quấn chăn khô cả đầu, cho bé áp da vào ngực mẹ hoặc bố; không ngâm nước nóng, không chườm túi chườm nóng, không chà xát tay chân.

  • Mề đay do lạnh

    Mề đay do lạnh là khi da nổi nốt, mảng sưng gồ, đỏ, ngứa ở chỗ vừa gặp lạnh như gió lạnh, nước lạnh, đồ uống đá, thường lặn trong vòng 1–2 giờ khi được làm ấm. Phần lớn chỉ khó chịu, nhưng khi cả người ngâm trong nước lạnh, như lúc bơi hay tắm sông, hồ, biển, con có thể bị phản ứng toàn thân nguy hiểm. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sưng môi, lưỡi, họng, khó thở, choáng, ngất, nhất là khi đang ở dưới nước. Trẻ đã từng nổi mề đay vì lạnh cần đi khám và hỏi bác sĩ trước khi đi bơi.

  • Bỏng ở trẻ

    Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

Chủ đề khác