Sốt và bệnh truyền nhiễm

Trẻ bị sởi có được tắm, ra ngoài không: chăm con thế nào cho đúng

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Có, trẻ bị sởi vẫn tắm được: tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió rồi lau khô ngay. Kiêng tắm, kiêng gió không làm ban mọc hết hay bay nhanh hơn, mà làm da bẩn, dễ nhiễm trùng; ủ kín còn làm con sốt cao hơn. Về ra ngoài, con nên ở nhà, không đến trường hay chỗ đông người ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban, vì sởi lây rất mạnh qua không khí; con chỉ ra ngoài để đi khám, và bố mẹ gọi trước cho cơ sở y tế. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, li bì, co giật hoặc không uống được.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, thở rít, hoặc môi tím tái.
  • Con li bì, khó đánh thức, lú lẫn, co giật, hoặc kêu đau đầu dữ dội, cổ cứng.
  • Con không uống được, nôn tất cả, đi ngoài nhiều lần phân toàn nước, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Ho ông ổng, khàn tiếng kèm thở rít khi đang nằm yên.
  • Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị sởi, hoặc trẻ đang điều trị ung thư, dùng corticoid kéo dài hay suy giảm miễn dịch bị sởi.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con sốt kèm ho, chảy mũi, mắt đỏ và bắt đầu nổi ban: đưa con đi khám trong ngày, gọi trước cho cơ sở y tế để được khám ở khu riêng.
  • Con chưa tiêm vắc xin sởi, hoặc dưới 1 tuổi, vừa tiếp xúc với người bị sởi: hỏi bác sĩ ngay, không chờ con có triệu chứng.
  • Ban đã bay hoặc đang bay mà con vẫn sốt, hoặc đã hết sốt rồi lại sốt lại.
  • Con bú kém, ăn uống ít hơn hẳn, hoặc đi tiểu ít hơn bình thường.
  • Mắt con đỏ, đau, sợ ánh sáng nhiều, có nhiều ghèn, hoặc con nhìn mờ.

Tắm cho con bị sởi thế nào

Con bị sởi sốt cao, ra nhiều mồ hôi, chảy mũi, chảy nước mắt, nên giữ da sạch giúp con dễ chịu và ít bị nhiễm trùng da. Ban sởi mọc và bay theo diễn biến của bệnh, không phụ thuộc vào việc con có tắm hay có gặp gió hay không.

  • Đóng cửa, tắt quạt trong phòng tắm; chuẩn bị sẵn khăn và quần áo sạch.
  • Dùng nước ấm vừa tay, tắm nhanh trong vài phút; không cần xà phòng thơm hay sữa tắm có mùi mạnh.
  • Lau khô người, khô tóc ngay, mặc quần áo vải mềm, thoáng, không mặc quá nhiều lớp.
  • Hôm con mệt lả, rét run hay đang sốt rất cao, có thể lau người bằng khăn ấm thay cho tắm.
  • Không tắm nước lạnh, không lau cồn, không tắm hay xát các loại lá, muối, rượu lên da con.
  • Lau mắt nhẹ nhàng bằng bông hoặc khăn sạch thấm nước đun sôi để nguội, mỗi mắt một miếng riêng.

Có được ra ngoài, ra gió không

Gió không làm sởi nặng hơn. Phòng của con nên thoáng, mở cửa sổ cho không khí lưu thông, chỉ cần tránh để quạt thổi thẳng vào người khi con vừa tắm hoặc đang rét run. Nếu con chói mắt, kéo bớt rèm cho phòng dịu sáng; không cần nhốt con trong phòng tối.

Điều cần tránh là đưa con đến chỗ có người khác. Sởi lây từ khoảng 4 ngày trước đến 4 ngày sau khi nổi ban, virus còn lơ lửng trong phòng khoảng 2 giờ sau khi người bệnh đi khỏi. Vì vậy con ở nhà, không đi học, không đến chợ, siêu thị, khu vui chơi, nhà người thân ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban. Đặc biệt tránh để con gần em bé, người mang thai và người đang điều trị bệnh làm suy giảm miễn dịch.

Khi cần đi khám, gọi điện trước cho cơ sở y tế để được hướng dẫn vào khu riêng. Tránh đi xe khách, xe buýt đông người nếu có cách khác. Trẻ từ 2 tuổi trở lên chịu đeo khẩu trang thì cho con đeo; trẻ dưới 2 tuổi không đeo khẩu trang.

Khi nào con được đi học lại

Con đi học lại khi đã qua ít nhất 4 ngày kể từ ngày nổi ban, đã hết sốt và đủ khỏe để học, chơi. Báo cho nhà trường biết con bị sởi để các gia đình khác kiểm tra lịch tiêm của con mình. Sau sởi, nhiều trẻ còn ho, mệt thêm 1–2 tuần và dễ ốm vặt trong một thời gian, nên cho con ăn đủ và theo dõi sát hơn.

Những việc khác trong những ngày con ở nhà

Cho con uống nhiều nước, bú mẹ nhiều cữ hơn, ăn món mềm và không kiêng thịt, cá, trứng, rau. Khi con sốt cao hoặc khó chịu, dùng paracetamol theo cân nặng. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ bị sởi được uống vitamin A liều cao theo tuổi, thường hai ngày liền; liều này do nhân viên y tế cho, bố mẹ không tự mua vitamin A liều cao về cho con uống.

Người trong nhà chưa tiêm đủ 2 mũi vắc xin có thành phần sởi và chưa từng bị sởi nên hỏi trạm y tế hoặc bác sĩ ngay: tiêm vắc xin trong vòng 3 ngày sau tiếp xúc có thể giúp phòng bệnh hoặc làm bệnh nhẹ hơn.

Chăm sóc con tại nhà

  • Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô và mặc đồ thoáng ngay; hôm con quá mệt thì lau người bằng khăn ấm.
  • Để phòng thoáng, sạch, mở cửa sổ; không đóng kín cửa hay ủ chăn kín cho con.
  • Cho con ở nhà ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban; không đưa con đến trường, chỗ đông người hay nhà có em bé, người mang thai.
  • Cho con uống nhiều nước, sữa, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn trên gói nếu con đi ngoài lỏng; trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
  • Khi con sốt từ 38,5°C hoặc khó chịu, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách ít nhất 4–6 giờ. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Cắt ngắn móng tay cho con; người chăm con rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chăm, không dùng chung khăn, cốc, thìa với con.

Hiểu lầm thường gặp

Bị sởi phải kiêng nước, kiêng tắm thì ban mới mọc hết.
Ban mọc theo diễn biến của bệnh, không phụ thuộc vào nước hay gió. Kiêng tắm nhiều ngày làm da bẩn, dễ nhiễm trùng. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió là đúng.
Phải ủ kín, đóng hết cửa để con không bị 'trúng gió' làm sởi nặng.
Ủ kín làm con sốt cao hơn và phòng ngột ngạt. Phòng thoáng tốt cho con và giúp giảm lượng virus trong không khí.
Bị sởi phải ở trong buồng tối cho khỏi hỏng mắt.
Ánh sáng không làm hỏng mắt con. Nếu con chói mắt thì kéo rèm cho dịu sáng. Điều bảo vệ mắt là giữ mắt sạch, cho con ăn đủ chất và uống vitamin A khi nhân viên y tế cho.
Tắm nước lá giúp ban sởi bay nhanh, không để thâm.
Không có loại lá nào làm sởi khỏi nhanh hơn; lá không sạch hoặc nấu quá đặc có thể làm da con kích ứng. Nước ấm sạch là đủ, vết thâm tự mất sau vài tuần.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị sởi mấy ngày thì được tắm?

Con tắm được ngay từ những ngày đầu, cả khi đang nổi ban, miễn là tắm nhanh bằng nước ấm, trong phòng kín gió và lau khô ngay. Hôm con quá mệt thì lau người bằng khăn ấm.

+Trẻ bị sởi có được gội đầu không?

Có. Gội nhanh bằng nước ấm, lau và sấy khô tóc ngay ở chế độ ấm, không để con ngồi lâu với tóc ướt.

+Trẻ bị sởi có được ngồi quạt, bật điều hòa không?

Được, nếu để nhiệt độ vừa phải và không để gió thổi thẳng vào người con. Phòng mát, thoáng giúp con đỡ khó chịu khi sốt.

+Bị sởi bao lâu thì được ra ngoài, đi học lại?

Con ở nhà ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban, và đến khi hết sốt, đủ khỏe. Trước đó con chỉ ra ngoài để đi khám.

+Con bị sởi, anh chị em trong nhà có cần đi học không?

Anh chị em đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin có thành phần sởi thường vẫn đi học được. Nếu các con chưa tiêm đủ hoặc còn nhỏ chưa đến tuổi tiêm, hãy hỏi trạm y tế ngay để được tư vấn tiêm và theo dõi.

+Trẻ bị sởi có được ra nắng không?

Không cần ra nắng để sởi khỏi. Con nên ở trong nhà những ngày còn lây; nếu con chói mắt thì để phòng dịu sáng.

Nguồn tham khảo

  1. Measles — NHS (Anh)
  2. Measles — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Can Vitamin A Prevent or Cure Measles? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Bệnh sởi ở trẻ

    Sởi do virus gây ra, lây rất mạnh qua không khí. Bệnh bắt đầu bằng sốt cao, ho, chảy mũi, mắt đỏ chảy nước; sau 3–4 ngày sốt, ban đỏ mọc từ sau tai, mặt rồi lan xuống thân và chân. Phần lớn trẻ khỏi sau khoảng 10 ngày, nhưng trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 1 tuổi, và trẻ suy dinh dưỡng dễ bị viêm phổi, viêm tai, tiêu chảy, tổn thương mắt. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con thở nhanh, khó thở, li bì, co giật, không uống được, hoặc ban đã bay mà vẫn sốt cao.

  • Kiêng ăn khi con ốm

    Khi con bị thủy đậu, sởi hay ốm sốt thông thường, con không cần kiêng tôm, cá, trứng, thịt gà, thịt bò, rau muống hay sữa, trừ khi con dị ứng với món đó. Những món này không làm nốt nặng thêm hay để sẹo; sẹo thường do con gãi làm trầy và nhiễm trùng nốt. Điều quan trọng là cho con uống đủ, ăn món mềm, chia nhiều bữa nhỏ, và tắm nhanh bằng nước ấm. Nếu con không uống được, hơn 6 giờ không đi tiểu, khó thở, li bì hay co giật, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Vắc xin sởi-quai bị-rubella

    Trong chương trình tiêm chủng mở rộng, con được tiêm miễn phí vắc xin sởi lúc 9 tháng và vắc xin sởi-rubella lúc 18 tháng; chương trình chưa có thành phần quai bị. Vắc xin phối hợp sởi-quai bị-rubella (MMR) là vắc xin dịch vụ, thường tiêm từ 12 tháng tuổi, cần 2 mũi để bảo vệ lâu dài, và các mũi có thành phần sởi phải cách nhau ít nhất 1 tháng. Khoảng 7 đến 11 ngày sau tiêm, con có thể sốt và nổi ban nhẹ trong 2–3 ngày; đó là phản ứng thường gặp. Nếu con co giật, khó thở, sưng môi mặt hoặc li bì sau tiêm, đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Trẻ sốt có nên tắm không

    Có. Trẻ đang sốt vẫn tắm được: tắm nhanh 5–10 phút bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô ngay và mặc đồ thoáng giúp con sạch sẽ, dễ chịu hơn. Tắm để giữ vệ sinh, không phải để hạ sốt; không dùng nước lạnh, nước đá hay lau cồn. Hoãn tắm khi con đang rét run, li bì, mệt lả, và đi cấp cứu ngay nếu con co giật, khó thở hoặc nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C thì đưa đi khám ngay, không chờ.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

Chủ đề khác