Trẻ sốt 40 độ, sốt cao trên 40 độ: làm gì và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Trẻ sốt 40°C nên được đi khám trong ngày, nhất là khi sốt lên 40°C nhiều lần; đi cấp cứu ngay nếu con li bì, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc, hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc con nóng lên sau khi ở chỗ rất nóng như ô tô đóng kín. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C luôn phải đi khám ngay. Trong lúc đó, cho paracetamol 10–15 mg/kg/lần, mặc thoáng, cho uống nhiều nước; không ủ ấm, không lau nước lạnh hay cồn. Sốt do nhiễm trùng thông thường không làm hỏng não; điều cần lo là nguyên nhân và con có tỉnh, uống được hay không.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
- Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái.
- Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
- Con kêu đau đầu dữ dội, cổ cứng, sợ ánh sáng.
- Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Đang sốt mà nhiệt độ tụt xuống dưới 36°C, tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, con mệt lả.
- Con nóng ran, da đỏ và khô, lả đi sau khi ở trong ô tô đóng kín, phòng kín nắng chiếu, hoặc vận động lâu giữa trời nắng (có thể là say nóng).
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con sốt từ 40°C, nhất là khi sốt lên 40°C nhiều lần: đi khám trong ngày dù con vẫn chơi được.
- Con từ 3 đến 6 tháng tuổi bị sốt từ 39°C.
- Sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là vào mùa sốt xuất huyết (tháng 6 đến tháng 11 ở miền Bắc, quanh năm ở miền Nam).
- Sốt kéo dài quá 3 ngày, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại.
- Đã hạ sốt mà con vẫn mệt lả, không chơi, không chịu uống.
- Con đau tai, đau họng nhiều, đi tiểu buốt, hoặc nổi ban.
Sốt 40 độ có làm hỏng não không
Đây là nỗi sợ lớn nhất của nhiều bố mẹ. Sốt do nhiễm trùng thông thường, kể cả khi lên tới 40°C, không làm tổn thương não. Điều đáng lo là bệnh gây ra cơn sốt, như viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết, và những dấu hiệu nặng đi kèm.
Khác hẳn với sốt là say nóng: thân nhiệt tăng rất cao vì con bị để trong chỗ quá nóng như ô tô đóng kín, hoặc bị ủ quá kín trong ngày nóng ẩm. Say nóng là cấp cứu.
Vì sao sốt 40 độ nên đi khám trong ngày
Phần lớn trẻ sốt 40°C vẫn do virus. Nhưng sốt cao lên 40°C nhiều lần là lý do được các hướng dẫn nhi khoa khuyên gọi bác sĩ sớm ở mọi lứa tuổi, để bác sĩ khám tìm những nhiễm trùng cần điều trị như viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng tiểu, hoặc cân nhắc xét nghiệm sốt xuất huyết vào mùa mưa.
Đi khám trong ngày không có nghĩa là con chắc chắn bị nặng. Nếu con tỉnh, uống được và không có dấu hiệu nguy hiểm, bố mẹ có thể bình tĩnh cho con uống hạ sốt, đợi con dễ chịu hơn rồi đưa đi.
Làm gì ngay khi con sốt 40 độ
- Nhìn con trước khi nhìn nhiệt kế: con có tỉnh, có nhìn theo, gọi có đáp không; thở có nhanh, có rút lõm ngực không; da có tái, nổi vân, chấm đỏ tím không.
- Đo lại ở nách bằng nhiệt kế điện tử sau khi nới bớt quần áo vài phút.
- Paracetamol 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ, khi con sốt và khó chịu. Tính theo cân nặng, không theo tuổi.
- Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi khi bác sĩ khuyên, và không dùng khi chưa loại trừ sốt xuất huyết. Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi. Không dùng xen kẽ hai loại thuốc hạ sốt khi bác sĩ chưa dặn.
- Cho con uống nhiều nước hơn bình thường: nước lọc, sữa, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn trên gói. Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
- Mặc quần áo mỏng, thoáng; để phòng mát, không ủ chăn dày, không đóng kín cửa.
- Nếu con nóng lên sau khi ở chỗ rất nóng, đưa con ra chỗ mát, cởi bớt quần áo, lau bằng khăn ướt nước mát (không dùng nước đá hay cồn), quạt nhẹ và gọi 115 hoặc 113.
Sốt cao và co giật
Trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi có thể bị sốt co giật, thường trong ngày đầu của cơn sốt. Cơn giật phần lớn ngắn và tự dừng. Khi con giật, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì chặt tay chân và bấm giờ.
Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn giật quá 5 phút, con khó thở, tím tái, hoặc không tỉnh lại sau cơn. Lần đầu con bị co giật luôn phải đưa đi khám ngay. Thuốc hạ sốt giúp con dễ chịu nhưng không ngăn được cơn co giật, nên không cần cho uống dồn liều.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con uống nhiều nước hơn bình thường: nước lọc, sữa, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn trên gói. Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
- Mặc quần áo mỏng, thoáng; để phòng mát, không ủ chăn dày, không đóng kín cửa.
- Không cần cởi hết đồ hay lau người để hạ nhiệt. Nếu con thích được lau, chỉ dùng khăn ấm; không dùng nước lạnh, nước đá hay cồn.
- Ở cạnh con, kiểm tra con nhiều lần, kể cả ban đêm.
- Ghi lại giờ đo, nhiệt độ, chỗ đo, giờ và liều thuốc đã dùng; mang theo khi đi khám.
- Không cho uống thêm liều hạ sốt sớm hơn 4 giờ dù nhiệt độ còn cao; quá liều paracetamol có thể gây hại gan.
Hiểu lầm thường gặp
- Sốt 40 độ sẽ làm con bị hỏng não, bị điếc, chậm phát triển.
- Sốt do nhiễm trùng thông thường không làm tổn thương não. Bệnh gây sốt mới là điều cần bác sĩ khám và điều trị.
- Sốt cao phải ủ thật ấm cho ra mồ hôi.
- Ủ ấm làm nhiệt độ tăng thêm, trẻ nhỏ bị ủ kín trong ngày nóng còn có thể bị say nóng. Mặc thoáng, phòng mát.
- Sốt 40 độ phải lau người bằng nước đá, cồn hoặc ngâm nước lạnh cho nhanh hạ.
- Lau lạnh, chườm đá, lau cồn làm con rét run, khó chịu, có thể gây hại; các hướng dẫn nhi khoa không còn khuyên dùng.
- Sốt cao thì cho uống cả hai loại hạ sốt cùng lúc cho chắc.
- Dùng hai thuốc cùng lúc hoặc xen kẽ khi bác sĩ chưa dặn dễ làm nhầm liều, quá liều. Dùng một loại, đúng liều theo cân nặng.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sốt 40 độ có phải đi viện ngay không?
Nên đưa con đi khám trong ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con dưới 3 tháng, li bì, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím, không uống được hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
+Sốt bao nhiêu độ thì nguy hiểm đến tính mạng?
Không có con số nào tự nó quyết định. Nguy hiểm là khi kèm li bì, khó thở, tím tái, co giật kéo dài, sốc, hoặc khi thân nhiệt tăng do say nóng.
+Sốt 40 độ uống hạ sốt mà chỉ xuống 39 độ có sao không?
Thuốc thường chỉ hạ được một phần nhiệt độ. Nếu con tỉnh hơn, chịu uống nước thì thuốc đang giúp con. Không thêm liều trước 4 giờ, và vẫn đưa con đi khám trong ngày.
+Trẻ sốt 40 độ có bị co giật không?
Một số trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi có thể bị sốt co giật, nhưng đa số trẻ sốt cao không bị. Hạ sốt không ngăn được co giật; hãy biết cách đặt con nằm nghiêng và khi nào gọi 115 hoặc 113.
+Trẻ sốt 40 độ có tắm được không?
Nếu con tỉnh, không rét run, có thể tắm nhanh bằng nước ấm cho dễ chịu. Không ngâm nước lạnh để hạ sốt.
Nguồn tham khảo
- High temperature (fever) in children — NHS (Anh)
- Fever: When to Call the Pediatrician — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Fever and Your Baby — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Sepsis — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Trẻ sốt 39 độ
Sốt 39°C là sốt cao, nhưng tự con số này chưa nói con bệnh nặng hay nhẹ; phần lớn trẻ sốt 39°C do virus và có thể chăm ở nhà nếu con vẫn tỉnh, uống được nước, đi tiểu bình thường và chơi được khi hạ sốt. Có thể cho paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách ít nhất 4–6 giờ, cho con uống nhiều nước và mặc thoáng. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C phải đi khám ngay; trẻ 3–6 tháng sốt từ 39°C cần đi khám trong ngày. Ở mọi tuổi, sốt kèm li bì, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc hay hơn 6 giờ không đi tiểu thì đi cấp cứu ngay.
- Sốt co giật
Sốt co giật hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, thường xảy ra trong ngày đầu của cơn sốt và phần lớn tự dừng trong vòng 1–2 phút. Khi con co giật, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không giữ chặt tay chân, và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn giật kéo dài quá 5 phút, con khó thở, tím tái, hoặc không tỉnh lại sau cơn. Lần đầu con bị sốt co giật luôn cần đưa đi khám ngay để bác sĩ tìm nguyên nhân gây sốt.
- Say nắng, sốc nhiệt ở trẻ
Khi trẻ ở lâu ngoài nắng hoặc vận động mạnh lúc trời nóng, con có thể bị kiệt sức do nóng: mệt, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, da tái, chuột rút. Đưa con vào chỗ mát, cởi bớt quần áo, làm mát bằng khăn ướt và quạt, cho uống nước hoặc oresol từng ngụm; con thường đỡ trong 30 phút. Sốc nhiệt là cấp cứu: con lơ mơ, nói lẫn lộn, co giật, ngất, người nóng ran, nhiệt độ từ 40°C, hoặc không đỡ sau 30 phút làm mát. Gọi 115 hoặc 113 ngay và tiếp tục làm mát con trong lúc chờ.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.
Chủ đề khác