Trẻ bị viêm phổi có được tắm không và tắm thế nào cho an toàn
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Có. Trẻ bị viêm phổi vẫn tắm được khi con tỉnh táo, không rét run và đang được điều trị ở nhà: tắm nhanh 5–10 phút bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô người và tóc ngay, rồi mặc đồ khô, thoáng. Tắm đúng cách không làm viêm phổi nặng thêm, nhưng cũng không chữa được bệnh; ngày con mệt nhiều thì chỉ cần lau người bằng khăn ấm. Không tắm mà đưa con đến viện ngay nếu con thở rút lõm lồng ngực, tím môi, bỏ bú, li bì hoặc co giật.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Rút lõm lồng ngực: phần dưới lồng ngực lõm sâu vào mỗi khi con hít vào.
- Môi, lưỡi, đầu ngón tay tím tái, hoặc da tái xám.
- Con không bú được, không uống được, nôn ra tất cả mọi thứ, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Con co giật, li bì, khó đánh thức.
- Con thở rên, thở rít khi nằm yên, hoặc có lúc ngừng thở.
- Trẻ dưới 2 tháng tuổi thở từ 60 lần/phút, hoặc sốt từ 38°C, hoặc hạ nhiệt độ dưới 36°C.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ho kèm thở nhanh: từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng, từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi, từ 30 lần/phút ở trẻ trên 5 tuổi.
- Đã được khám và uống thuốc nhưng sau 2 ngày không đỡ, hoặc nặng hơn.
- Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại.
- Con mệt, bỏ ăn, bú ít hơn một nửa so với bình thường.
- Trẻ lớn kêu đau ngực khi thở sâu hoặc khi ho.
Vì sao con đang viêm phổi vẫn tắm được
Viêm phổi do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Nước ấm trên da không đưa vi khuẩn vào phổi, nên một lần tắm nhanh, đúng cách không làm bệnh nặng thêm.
Điều làm con mệt hơn là bị lạnh: tắm lâu, phòng có gió lùa, để tóc ướt rồi mới lau. Ngược lại, kiêng tắm nhiều ngày khiến mồ hôi, đờm dãi bám trên da, con dễ nổi rôm, khó ngủ. Tắm sạch, lau khô kịp thời thường giúp con dễ chịu và ngủ ngon hơn.
Tắm cho con từng bước
- Chọn lúc con tỉnh táo và dễ chịu nhất trong ngày, ví dụ khi đã hạ sốt. Không tắm ngay sau bữa bú no hay khi con đang đói, buồn ngủ.
- Đóng cửa, tắt quạt hoặc điều hòa đang thổi thẳng vào chỗ tắm. Chuẩn bị sẵn khăn, quần áo, tã để không phải đi lấy giữa chừng.
- Pha nước lạnh trước rồi thêm nước nóng, khuấy đều, thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay: nước ấm, không nóng.
- Tắm nhanh trong 5–10 phút. Có thể gội đầu nhanh rồi lau khô tóc ngay.
- Lau khô cả các nếp gấp ở cổ, nách, bẹn, mặc quần áo khô, thoáng. Không mặc nhiều lớp hay ủ chăn dày, nhất là khi con đang sốt.
- Với trẻ nhỏ, luôn giữ một tay đỡ con, không bao giờ để con một mình trong chậu dù chỉ vài giây.
Khi nào chỉ nên lau người
Ngày con rét run, mệt lả, vừa nôn, hoặc thở mệt hơn hôm trước thì chưa cần tắm. Lau mặt, cổ, nách, bẹn và vùng tã bằng khăn ấm rồi thay đồ khô là đủ.
Trẻ đang nằm viện, nhất là khi đang thở oxy, thì làm theo hướng dẫn của điều dưỡng. Nếu khi lau người bố mẹ thấy con thở rút lõm lồng ngực, môi tím, thở rên, hãy báo nhân viên y tế hoặc đưa con đi cấp cứu ngay, đừng tiếp tục chăm ở nhà.
Những điều không nên làm
- Không xông hơi nóng hay cho con hít hơi nước lá đang bốc khói: dễ bỏng và có thể làm con khó thở hơn.
- Không dùng nước lạnh, nước đá, khăn lạnh hay lau cồn để hạ sốt. Các hướng dẫn nhi khoa không còn khuyên làm vậy; hạ sốt bằng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách 4–6 giờ khi con khó chịu.
- Không xoa dầu tràm, tinh dầu lên mũi, mặt, ngực của trẻ nhỏ; không dùng dầu có bạc hà hay long não cho trẻ dưới 2 tuổi.
- Không tắm nước quá nóng cho con ra mồ hôi: không làm bệnh khỏi nhanh hơn mà dễ gây bỏng.
Tắm chỉ là một phần của việc chăm con
Điều quyết định con khỏi bệnh là điều trị đúng và theo dõi sát: uống thuốc bác sĩ kê đủ ngày, cho bú, uống nước nhiều lần, đếm nhịp thở khi con nằm yên, và đưa con khám lại đúng hẹn.
Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi con ngủ hoặc nằm yên, không vừa khóc hay vừa bú xong. Nếu nhịp thở nhanh hơn ngưỡng theo tuổi, hoặc thấy rút lõm lồng ngực, hãy đưa con đi khám, không chờ đến ngày hẹn.
Chăm sóc con tại nhà
- Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô người và tóc ngay; ngày con mệt thì chỉ lau người bằng khăn ấm.
- Thay quần áo, ga gối khi con ra mồ hôi ướt.
- Cho bú mẹ, uống nước nhiều lần, mỗi lần ít; chia nhiều bữa nhỏ, không ép ăn.
- Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút nhẹ mũi trước khi bú để con dễ thở.
- Uống thuốc đúng giờ, đủ ngày theo đơn, kể cả khi con đã đỡ.
- Đếm nhịp thở vài lần mỗi ngày khi con ngủ, ghi lại và mang theo khi tái khám.
Hiểu lầm thường gặp
- Viêm phổi phải kiêng tắm, kiêng gió đến khi khỏi hẳn.
- Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió không làm viêm phổi nặng hơn. Kiêng tắm lâu ngày chỉ làm da con bẩn, dễ rôm sảy, khó chịu.
- Tắm hoặc xông nước lá giúp con long đờm, nhanh khỏi viêm phổi.
- Hơi nóng dễ gây bỏng và có thể làm trẻ khó thở hơn. Nước ấm sạch là đủ; đờm được đẩy ra nhờ con ho, uống đủ nước và được điều trị đúng.
- Tắm nước thật nóng cho con ra mồ hôi thì hết bệnh.
- Ra mồ hôi không làm phổi khỏi viêm. Nước quá nóng còn dễ làm bỏng da trẻ nhỏ. Chỉ dùng nước ấm, thử bằng cổ tay trước khi tắm.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ viêm phổi bao lâu thì được tắm lại?
Không cần chờ khỏi hẳn. Khi con tỉnh táo, không rét run và đang được điều trị ở nhà, có thể tắm nhanh bằng nước ấm; ngày con mệt thì lau người.
+Trẻ viêm phổi có được gội đầu không?
Được. Gội nhanh bằng nước ấm, lau và làm khô tóc ngay, không để con ra chỗ gió khi tóc còn ướt.
+Trẻ sơ sinh bị viêm phổi có tắm được không?
Trẻ dưới 2 tháng bị viêm phổi thường cần nằm viện; khi đó làm theo hướng dẫn của điều dưỡng, thường là lau người bằng khăn ấm. Khi đã về nhà và bé ổn định, có thể tắm nhanh trong phòng ấm.
+Tắm buổi tối cho trẻ viêm phổi có sao không?
Giờ tắm không quan trọng bằng cách tắm. Tắm nhanh, phòng ấm, lau khô ngay thì buổi tối cũng được, và có khi giúp con ngủ dễ hơn.
+Tắm xong con ho nhiều hơn có phải do tắm không?
Con có thể ho thêm một lúc khi thay đổi tư thế hay khi khóc trong lúc tắm. Điều cần xem là nhịp thở: nếu con thở nhanh, rút lõm lồng ngực hay tím môi, hãy đưa con đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Pneumonia — NHS (Anh)
- Washing and bathing your baby — NHS (Anh)
- Fever Without Fear: Information for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- IMCI distance learning course (kèm IMCI Chart Booklet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Viêm phổi ở trẻ em
Dấu hiệu quan trọng nhất của viêm phổi ở trẻ là ho hoặc khó thở kèm thở nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh; đếm trọn 1 phút khi con nằm yên. Trẻ ho mà thở nhanh cần đi khám trong ngày. Rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, li bì, co giật, hoặc bất kỳ trẻ dưới 2 tháng nào thở nhanh, cần đến viện ngay.
- Trẻ sốt có nên tắm không
Có. Trẻ đang sốt vẫn tắm được: tắm nhanh 5–10 phút bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô ngay và mặc đồ thoáng giúp con sạch sẽ, dễ chịu hơn. Tắm để giữ vệ sinh, không phải để hạ sốt; không dùng nước lạnh, nước đá hay lau cồn. Hoãn tắm khi con đang rét run, li bì, mệt lả, và đi cấp cứu ngay nếu con co giật, khó thở hoặc nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn cốc. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C thì đưa đi khám ngay, không chờ.
- Tắm cho trẻ sơ sinh
Lần tắm đầu tiên nên để sau sinh ít nhất 24 giờ. Ở nhà, trẻ sơ sinh không bắt buộc phải tắm mỗi ngày; 2–3 lần mỗi tuần, xen kẽ lau mặt, cổ, tay và vùng tã là đủ, trời nóng có thể tắm thường hơn. Tắm trong phòng ấm, kín gió, nước ấm thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay, chỉ dùng nước sạch trong tháng đầu, tắm nhanh, không ngâm rốn khi rốn chưa rụng. Không bao giờ để con một mình trong chậu tắm, dù chỉ vài giây.
- Con bị ho
Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.
- Viêm tiểu phế quản ở trẻ
Viêm tiểu phế quản là bệnh do virus, chủ yếu là virus hợp bào hô hấp (RSV), hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi: bắt đầu như sổ mũi, sau 2–3 ngày con ho, khò khè, thở nhanh, bú khó. Bệnh thường nặng nhất vào ngày 3–5 và phần lớn trẻ được chăm ở nhà; kháng sinh, thuốc giãn phế quản hay corticoid thường không giúp gì. Con rút lõm lồng ngực, có lúc ngừng thở, tím tái, bỏ bú, hoặc thở từ 70 lần/phút trở lên thì đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng, trẻ sinh non hay có bệnh tim phổi cần đi khám sớm ngay từ khi mới ho.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
Chủ đề khác